Vergi toplamada özerklik Avrupa Birliği'nin de anahtarı

Vergi toplamada özerklik Avrupa Birliği'nin de anahtarı
Vergi toplamada özerklik Avrupa Birliği'nin de anahtarı

Rasmussen Nato Genel Sekreteri olması karşılığında AB?nin Türkiye?ye kolaylıklar sağlayacağı, bazı başlıkların çabuk açılacağı ileri sürülse de, ön koşullar nedeniyle rutin süreç bile zor görünüyor. FOTOĞRAF: AP

Avrupa Birliği ile Türkiye arasında vergi konusunda üç çatlak bulunuyor. Birlik Türkiye'de vergi toplamanın özerkleştirilmesinin yanı sıra, alkollü ürünlerin vergilendirilmesinde alkol derecesine göre vergi alınması ve tütün ürünleri konusunda yol haritası sunulmasını bekliyor
Haber: DENİZ ZEYREK / Arşivi

ANKARA - Anders Fogh Rasmussen’in NATO Genel Sekreteri olması karşılığında Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye kolaylıklar sağlayacağı, bazı başlıkların daha çabuk açılacağı ileri sürülse de ‘ön koşular’ nedeniyle rutin sürecin bile önü açılamıyor.
Türkiye, Fransa‘nın blokaj koyduğu ‘Enerji’ başlığını açmayı umarken, Avrupa Birliği Dönem Başkanı Çek Cumhuriyeti’nin açmak istediği iki başlık olan ‘Vergilendirme’ ve ‘Sosyal Politika ve İstihdam’ başlıkları da Türkiye’nin ön şartları yerine getirmemesi nedeniyle tıkanmış görünüyor.
Birliğin Türkiye’den vergi toplama sisteminin özerkleştirilmesi, alkollü ürünlerin vergilendirilmesinde adalet sağlanması ve tütün ürünleri konusundaki yapılanma için en azından bir ‘yol haritası’ sunması bekleniyor.
Avrupa Birliği Dönem Başkanı olan Çek Cumhuriyeti, Kıbrıs nedeniyle kapalı tutulan sekiz müzakere başlığını, Fransa’nın engellediği başlıklara rağmen, kendi döneminde Türkiye için iki başlık olarak açılmasını istiyor.
Söz konusu bu çerçevede, ‘Vergilendirme’ ve ‘Sosyal Politika ve İstihdam’ başlıklarının açılması için görüşmeler yapılıyor.

Grev hakkı krizi
‘Sosyal Politika ve İstihdam’ başlığının açılmasının önündeki en önemli sorun, Türkiye’nin ‘grev hakkı’ konusundaki tutumundan kaynaklanıyor. Memur sendikalarının toplu sözleşme ve grev hakkının bugüne kadar getirilememesi, grev hakkı konusunda ‘istisna’ sayılan sektörlerin (örneğin İtfaiye, polis, asker vs) Avrupa Birliği’ndeki (AB) ‘istisna’ sınırlarını aşması, konuları başlığın açılmasını engelliyor. Türkiye’nin 2009 Haziran ayına kadar ilgili mevzuatı değiştirme konusunda adım atmaması ise söz konusu  bu başlığın açılmasını engelleyebilir. 

Vergilendirme de sorun
Avrupa Birliği, üye ülkelerde uygulanan vergilendirme mevzuatının Türkiye tarafından da hayata geçirilmesini, en azından, hayata geçirmek üzere bir ‘yol haritasını’ sunmasını bekliyor. Bu başlığın açılması için ‘ön şart’ olarak konulan üç madde var. İlki, IMF ile de kriz nedeni olan vergi toplama sisteminin özerkleştirilmesi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın, Türkiye’den reform beklenirken IMF istediği için bu konuda adım atmayacağını söylemesi, AB ülkelerini de kaygılandırmış. Avrupalı yetkililer, Türkiye’nin IMF’yle görüşmelerini yakından izlediklerini belirterek, “Türk hükümetinin gerekli adımları atmasını bekliyoruz” dediler. 

Rakıya ayrıcalık pazarlığı
Vergilendirme başlığında sorun, sistemin yenilenmesiyle de aşılamayacak. Avrupa Birliği, Alkol ve tütünlü ürünlere uygulanan vergiler konusunda AB mevzuatının tam uygulanmasını istiyor.
Alkolde verginin alkol derecesine göre belirlenmesini isteyen Avrupa Birliği, Türkiye’nin rakıya ayrıcalık tanımasına karşı çıkıyor. Ancak Türkiye, Yunan ve Rum Uzo’suna sağlanan ayrıcalığın ‘milli içki’ olması nedeniyle rakıya da sağlanmasını istiyor. Avrupa Birliği, Türkiye’nin yerli tütün üreticisine verdiği desteği de sorun ediyor. Türkiye’nin Tütün Fonu’nu kapatmasını talep eden Avrupa Birliği Komisyonu, bu konularda adım atılmaması halinde ‘vergilendirme’ başlığını da açmayacağını Ankara’ya iletti. 

AB: Değişiklik açıklanmalı
AB yetkilileri, ‘vergilendirme’ başlığı altındaki bu üç konunun da vergiler başlığının açılması için ‘şart’ olduğunu hatırlatarak “Türkiye en azından değişiklik yapacağını taahhüt etmeli ve değişiklik alanında bir yol haritası sunmalıdır” görüşünü dile getirdiler.