Vergi tüketime kaydı

Maliye Bakanlığı, vergi gelirlerinde toplamda hedefe paralel tahsilat yaparken, vergi gelirinde ağırlık ÖTV başta olmak üzere tüketime kaydı, gelir ve kurumlar vergilerinde tahsilat artışı yüzde 1-2'de kaldı.

ANKARA - Maliye Bakanlığı, vergi gelirlerinde toplamda hedefe paralel tahsilat yaparken, vergi gelirinde ağırlık ÖTV başta olmak üzere tüketime kaydı, gelir ve kurumlar vergilerinde tahsilat artışı yüzde 1-2'de kaldı.
Ülkenin en büyük sorunlarından kayıt dışı ile mücadeleyi, 'Beyan arttır' baskısıyla sınırlayan bakanlık, küçük esnafın beyanlarında önemli oranda artış sağladı. 2005 yılı ocak-temmuz bütçe verileri, vergi gelirlerinin yüzde 18.4'lük artarak 48.3 milyar YTL'den 57.2 milyar YTL'e yükseldiğini ortaya koydu. Toplamda hedefe paralel gelişme sağanmasında tüketim üzerinden alınan vergiler etkili oldu.
Beyanlar yerinde saydı
Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın kayıt dışı ile mücadele için attığı adımlar rakamlara istenilen seviyede yansımadı. Aksine, beyana dayalı vergiler hemen hemen geçen yıl ile aynı seviyede kaldı. Ocak-temmuz döneminde gelir vergisinde beyana dayanan vergiler yüzde 1.5 artarak 708 milyon YTL'den 718.9 milyon YTL'ye yükseldi. Kurumlar vergisinde de benzer bir gelişme yaşandı. Kurumlar vergisi toplamda yüzde 1.1 artarken, beyana dayanan kurumlar vergisinde tahsilat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 62.8 oranında geriledi.


Büyütmek için tıklayınız

Maliye Bakanlığı'nın, düşük olan gelir vergisi beyanlarının yükseltilmesi için yaptığı baskıya yanıt yalnız basit usulde vergilendirilen küçük esnaftan geldi. Basit usulde alınan vergiler geçen yılın ilk 7 aylık dönemine göre yüzde 76.3 oranında artarak 52.4 milyon YTL'den 92.5 milyon YTL'ye yükseldi. Ancak, toplam 57 milyar YTL'ye ulaşan vergi gelirleri içerisinde basit usul vergileri çok küçük bir yüzdeyi oluşturdu.
Peşin vergiler daha iyi
Beyana dayanan gelir ve kurumlar vergisindeki olumsuzluğu, peşin vergiler ve kaynağında kesilen stopaj bir ölçüde giderdi. Yaklaşık yarısı ücretlilerden kesilen gelir vergisinden oluşan gelir vergisi tevkifatı yüzde 11.9 artışla 4 milyar 475 milyon YTL'ye çıktı. Gelir vergisinde peşin vergi yüzde 11 artarak 375 milyon YTL'ye, kurumlar vergisinde ise yüzde 9.3 gelişmeyle 4.2 milyar YTL'ye erişti.
ÖTV'den 17.5 milyar YTL
Özel tüketim vergisi (ÖTV) ise hedefin üzerinde gelişme gösteren vergiler arasında yer aldı. Yüzde 28.6'lık artış gösteren ÖTV 13 milyar 651 milyon YTLY'den 17 milyar 549 milyon liraya yükselirken, vergi gelirlerinde en önemli kalemi oluşturdu. Katma değer vergisinde (KDV) tahsilat artışı yüzde 2.5 oldu. KDV tahsilatı, bazı kalemlerde yapılan 10 puanlık vergi indiriminin etkisiyle duraksarken, 7 aylık KDV tahsilatı 6 milyar 761 milyon YTL olarak belirlendi.
Tüketim üzerinden alınan diğer vergilerde de önemli gelişmeler yaşandı. Özel iletişim vergisi yüzde 132'lik artışla 711 milyon YTL'den 1 milyar 655 milyon YTL'ye çıkarken, motorlu taşıtlar vergisi yüzde 82.4 artışla 1 milyar 591 milyon YTL'ye çıktı. Yapılan işlemler üzerinden alınan banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 26.8 artarak 1 milyar 17 milyon YTL'ye, harçlar yüzde 45 artışla 1 milyar 578 milyon YTL'ye ulaştı. Damga vergisi yüzde 9.8'lik gelişmeyle 1 milyar 179 milyon YTL oldu.