Vergide hep aynı yalan

Kurumlar vergisi mükelleflerinin 2005 yılı bildirimlerine bakılırsa pek çok şirket tek bir asgari ücretliye maaş ödeyecek kadar bile gelir elde edememiş. Diş klinikleri aylık 704 YTL, kuyumcular 818 YTL, müteahhitler ise sadece 895 YTL kazanabilmiş.


Büyütmek için tıklayınız
ANKARA - Kurumlar vergisi mükelleflerinin, 2005 gelirlerine ilişkin yaptıkları bildirimlerine göre geçen yıl Türkiye'de şirketler ya çok para kazanamadı ya da yatırım indiriminden yararlandı.
Çok sayıda işçi istihdam eden birçok şirketin bulunduğu sektöre göre ortalama gelir 64.3 bin YTL, ortalama vergi 19.1 bin YTL oldu. Kurumlar vergisi mükellefleri, 2005 yılı gelirleri için Vergi Dairesi Otomasyon Projesi (VEDOP) kapsamındaki vergi dairelerine 479 bin 166 beyanname verdi. Beyannamelerde, şirketlerin kurumlar vergisine tabi kazancı 42 milyar 505 milyon 152 bin 872 YTL olarak açıklandı.
Beyanlar sonucunda, mükellefe, 12 milyar 661 milyon 761 bin YTL kurumlar vergisi tahakkuk ettirildi. Bunun 3.5 milyar YTL'sini bankacılık sektörüne çıkarılan vergiler oluşturdu. En fazla kazanç bildirimi bankacılık sektöründen gelirken, en düşük kazanç bildirimi kürk imalatı ve ticareti yapanlardan geldi.
Yüzde 27.5'i bankalardan
Bankalar hariç tutulduğunda, geçen yıl beyanname veren 479 bin şirket, ortalama 64.3 bin YTL'lik gelir beyan ederken, şirket başına ortalama vergi 19.1 bin YTL oldu. Ortalama 119.3 milyon YTL gelir beyan ederek 35.8 milyon YTL vergi ödeyen bankacılık sektöründeki 98 kuruluş da dahil edildiğinde ise şirketler kesiminde ortalama kazanç, 88.7 bin YTL'ye, ortalama vergi de 26.4 bin YTL'ye yükseliyor.
Kurumlar vergisi mükelleflerinin beyan ettiği gelirin 11.6 milyar YTL ile yüzde 27.5'i bankacılık sektörüne ait. Vergi bildirimlerindeki aylık ortalama gelirler yine çok düşük kaldı. Bir asgari ücretlinin işverene aylık maliyetinin 593.77 YTL, yıllık maliyetinin ise 7 bin 125.24 YTL olduğu 2005'te, birçok kurumun bildirdiği aylık kazanç, bu rakama bile ulaşamadı. Bir başka ifadeyle, onlarca işçi çalıştıran bazı kurumlar, geçen yıl bir tek asgari ücretlinin maaşını ödeyecek kadar dahi gelir elde edemediğini beyan etti.
Kurum beyanlarına göre, Türkiye'de en az parayı kürkçü dükkânları kazandı. Buna göre kürk imalatı ve ticareti yapanlar, ayda ortalama 573.5 YTL, yılda ise 6 bin 882 YTL gelir elde ediyor.
Dişçi 704 YTL kazandı
Diş kliniklerinin aylık geliri 704 YTL'de, kuyumcuların ise 818 YTL'de kalıyor. Bu rakam, lokantalarda 865 YTL, bina inşaatıyla uğraşan müteahhitlerde 895 YTL, seyahat ve turizm işletmelerinde 1546, süpermarketlerde 2 bin 110, otel ve motellerde 2 bin 705, doktor muayenehanelerinde 3 bin 261, demir çelik fabrikalarında da 12 bin 358 YTL olarak hesaplandı.
Türkiye'nin dış ticaretinin patladığı 2005 yılında ihracat ve ithalat firmalarının bildirdiği aylık ortalama gelir ise 5 bin 415 YTL'yi aşmıyor. Sanatsal faaliyetlerle uğraşan şirketlerin aylık ortalama geliri de 2 bin 142 YTL civarında seyrediyor.