Vergide indirim tamam

Vergide beklenen adımı atan hükümet şirketlere, esnafa ve tüccara yaklaşık 2 milyar YTL'lik avantaj sağlayan vergi indirimi yapma kararı aldı. Yeni oranları Başbakan Tayyip Erdoğan, AKP Grubu'nda duyurdu.
Buna göre 1 Ocak 2006'dan itibaren kurumlar vergisinde yüzde 30 olan vergi oranı yüzde 20'ye inecek. Beyana dayalı gelir vergisinde 5 puanlık indirim yapılacak. Bazı ücretlilerin ise vergi yükü artacak.

ANKARA- Hükümet vergide beklenen adımı nihayet attı, şirketler ile esnaf ve tüccara 2 milyar YTL'lik avantaj sağlayan vergi indirimleri yapma kararı aldı.
Başbakan Tayyip Erdoğan, kurumlar vergisinde 10 puan indirimle yüzde 30 olan vergi oranını yüzde 20'ye çekeceklerini, beyana dayalı gelir vergisinde 5 puanlık indirime gideceklerini açıkladı. Şirketler ve esnafa vergi dopingi sağlayan uygulama 1 Ocak 2006'da başlayacak. Yatırım indirimi 1 Ocak 2006'dan itibaren kaldırılacak, kazanılmış haklar korunacak. Ancak, kurumlar vergisindeki 10 puanlık indirimden yararlanan şirketler yatırım indiriminden yararlandırılmayacak.
Yeni düzenleme ücretliler için ise herhangi bir iyileşme getirmiyor. Kazancı yüksek olan ücretlilerin vergileri bir miktar yükselecek. Mevcut sistemde yüzde 25 üzerinden vergilendirilen kazançların vergisi 2 puan artarak yüzde 27'ye, yüzde 30 vergilendirilen ücretler ise yüzde 35 oranında vergilendirilecek. Vergi indirimlerinin yapılabilmesi için yasal düzenlemelerin yılbaşına kadar meclisten geçirilmesi gerekiyor. Vergi yasaları ile IMF'ye verilen iki önemli taahhütten biri de yerine getirilmiş olacak.
Erdoğan, vergi oranlarıyla ilgili değişiklikleri partisinin TBMM Grubu'nda açıkladı. 2004 yılı için beyanname veren mükelleflerin yaklaşık yüzde 60'ının kazanç beyan ederken, yüzde 40'ının zarar beyan ettiğine dikkat çeken Erdoğan, şu bilgileri verdi:
BEYANNAME VERENLERİN YÜZDE 46'SI ZARAR GÖSTERMİŞ: Verginin büyük kısmını, az sayıda mükellef ödüyor. 2004'te beyanname üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi 8.9 katrilyon liradır. Bunun da yüzde 58'i, sadece 100 mükellef tarafından beyan edilmiştir. Bunların da 19'u kamu iktisadi kuruluşudur. Bu kuruluşların beyanları üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi, yaklaşık 2.8 katrilyon liradır. Yani sadece 19 kamu iktisadi kuruluşu, toplam verginin yüzde 31'ini beyan etmektedir. Beyanname veren mükelleflerin binde 5'i, kurumlar vergisinin yüzde 82'sini oluşturan 7.4 katrilyon lira beyan etmişlerdir. Buna karşılık beyanname verenlerin yüzde 46'sına denk gelen yaklaşık 210 bin mükellef vergiye tabi matrah beyan etmemişlerdir.
İNDİRİM KAYBI ÖNLER: Bu durum, kurumlar vergisinde mükelleflerin büyük ölçüde kayıtlı olduklarını, ancak bunların ekonomik aktivitelerinin biraz da vergi oranının yüksek olmasının etkisiyle büyük ölçüde kayıt dışı olarak gerçekleştiğini ortaya koymakta. Kurumlar vergisi matrahında yapılan indirim, ödenmesi gereken vergi tutarında büyük ölçüde aşınmaya neden oluyor.
YÜZDE 30'DAN 20'YE: Ülkemizin kalkınmasını, ilerlemesini gaye edinmiş müteşebbislerimize müjde veriyorum. Müteşebbislerin çevre ülkelerle rekabet şartlarını iyileştirmek ve doğrudan yabancı sermaye, küresel sermaye yatırımlarını teşvik amacıyla yatırım indirimi istisnası uygulamasını kaldırıyoruz. Halen yüzde 30 olarak uygulanmakta olan kurumlar vergisi oranını yüzde 20 seviyesine çekiyoruz.
GELİRDE TEK TARİFE: Ücret gelirleri ile diğer gelirler için ayrı ayrı uygulanan tarifeyi de teke indireceğiz. Tarifedeki dilim sayısı 5'ten 4'e inecek. Yeni tarifede en düşük oran yüzde 15, ikinci dilim yüzde 20, üçüncü dilim yüzde 27, en yüksek oran ise yüzde 35 olacak. Bu, daha önce yüzde 40'tı. Beyanname ile beyan edilen gelirler üzerinden yüzde 40'a kadar yükselen dilimler, ücret dilimlerine paralel yüzde 15'ten başlayıp yüzde 35'te sona eren bir yapıya dönüştürülmüş olacak. Yeni uygulamayla hem ücret dilimleri tarife yapısının dünya uygulamalarına uygun haline gelecek, hem de beyanname veren mükellefler için vergi oranındaki tüm dilimlere 5 puanlık bir indirim sağlanmış olacak.
YATIRIMCININ YÜKÜ AZALACAK: Gelir vergisi için uygulanan en yüksek oran yüzde 35'e, kurumlar vergisinin de yüzde 20'ye çekilmesiyle, Türk yatırımcı için yüzde 44 olan vergi yükü yüzde 34'e, küresel sermaye için ise yüzde 37 olan yük yüzde 28'e indirilmiş olacak. Düzenlemeler Türkiye'deki yatırım ortamını iyileştirmeye dönük bir adımdır. Vergi oranlarındaki bu indirim, küresel sermaye yatırımlarını çekebilmek adına Türkiye'nin komşusu olan, AB üyesi olmuş veya olacak ülkelerle rekabet edebilme gücünü büyük ölçüde artıracaktır. Bu durum Türkiye'yi yatırımlar için cazibe merkezi haline getirerek ülkeye dönük doğrudan küresel sermaye yatırımlarını hızlandıracaktır. Ayrıca komşu ülkelerde yatırım yapma arzusu içinde olan yerli yatırımcıyı, bunu Türkiye'de yapmaya teşvik edecektir.
RASYONEL OLMAYAN YATIRIM YAPILIYORDU: Kurumlar vergisindeki istisnanın kaldırılması, mükelleflerin sadece vergi avantajından yararlanabilmek için yatırım yapmaları yerine, gelecekteki getirisini dikkate alarak daha farklı alanlara yönelmesini sağlayacak. Yeni yatırımların hem işsizlik, hem de gelir dağılımındaki farklılığı gidermede önemli rol oynayacaktır. Bu düzenleme mükelleflerin, vergi yüksekliğini gerekçe göstererek kayıt dışına yönelmesini engelleyecektir. Böylece bu bahane de ortadan kalkmış olacaktır. Yapılan iyileştirmelere rağmen kayıt dışı çalışmaya devam edenler de en ağır şekilde cezalandırılacaklar. Bunun aynı zamanda psikolojik etkisi de olacaktır. Boş beyanname veren veya vergi ödemeyenleri, vergi öder hale getirecektir. Burada kimse için bir ayrımcılık içinde olamayız. Hepimiz sorumluluğumuzu bileceğiz.
EKONOMİDE BAŞARILIYIZ: Ekonomide ciddi başarılar sağladık. Enflasyon, büyüme ve faizde olumlu gelişmeler var. Türkiye son üç yılda büyümede ortalama yüzde 8'i yakaladı. Biz göreve geldiğimizde yüzde 70 olan iç borçlanma faizi yüzde 14'ün altına düşüyor. Aradaki fark, yüzde 56. Bunun maliyeti, 90 katrilyon lira olacaktı. Fakat bu düşüş bize, o kadar parayı kazandırmıştır. Bazıları diyor ki 'borcu borçla döndürüyorlar'. Doğrudur. Ama bizden öncekiler, parayı yüzde 70 faizle satın alıyordu. Biz ise yüzde 14 faizle satın alıyoruz. Aramızdaki fark bu. Aslolan nedir ekonomik başarıda; bunu yakalayabilmektir. Finans yönetimi budur, parayı yönetmek zaten budur. Biz bunu başardık."



Bazı ücretlilerin vergisi artıyor
Erdoğan'ın açıklamalarının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, gelir ve kurumlar vergisindeki yeni oranların 1 Ocak 2006'dan itibaren yürürlüğe gireceğini açıkladı. Unakıtan, KOBİ'ler için farklı kurumlar vergisi oranı getirilmeyeceğini belirtirken, "Tek yüzde 20, herkese aynı oran uygulanacak"dedi.Bu arada bazı ücretlilerin vergi yükünün de artacağı ortaya çıktı.
Unakıtan gelir vergisinde de ikili yapının 1 Ocak 2006'da kaldırılarak tek tarife olarak düzenleneceğini belirtirken, yeni düzenlemenin ücretlilerin vergi yükünü artıracağı sorusuna şu yanıtı verdi:
"Ücretliler için, şunlar için demeyeyim. Dilimleri, çağdaş ülkelerde olduğu gibi tek tarife haline getiriyoruz. Dilim sayısını azaltıyoruz. 2006 gelirleri için hem kurumlarda, hem gelir vergisinde bu oranlar uygulanacak."
Kaçamak yanıt verdi
Ücretlilerin yükünü azaltacak bir politika uygulanıp uygulanmayacağı sorusuna Unakıtan, "Burada ücretlilere göre bir indirim olmadı. Dilimlerde, düşük ücret alanlarda bir iyileştirme söz konusu. Burada dilim sayısını 4'e indiriyoruz" yanıtını vermekle yetindi.
Ancak, gelir vergisinde yüzde 15, 20, 25, 30 ve 35 olarak uygulanan tarife yüzde 15, 20, 27 ve 35 olarak düzenleniyor. Bu durumda yüzde 25 vergiye tabi olan ücretlerin vergisi iki puan artarak yüzde 27'ye, yüzde 30 vergilendirilen ücretlerin vergileri 5 puan artarak yüzde 35'e çıkacak. En alttakiler ile en üsttekilerin vergisi değişmiyor.
Vergi yükünde vergi dilimlerinin yeni tutarları da rol oynayacak. Şu anda 6 bin 600 YTL'ye kadar olan gelirler yüzde 15, bu tutarla 15 bin YTL arasındaki gelirler yüzde 20, 15-30 bin YTL arasındakiler yüzde 25 vergiye tabi tutuluyordu. 30-78 bin YTL arasındaki gelirler yüzde 30, 78 bin YTL üzeri gelirler ise yüzde 35 vergiye tabi idi. Unakıtan, yatırım indirimine 1 Ocak 2006'da son verileceğini, müktesep haklara ise ayrı bir düzenleme yapılacağını ifade ederek şunları söyledi:
"Yatırım indirimini her yerde kaldırıyoruz, vergileri düşürüyoruz. Zaten toplam 600 bin mükellefimiz var. 9-10 bini yatırım indiriminden istifade ediyor. Zaman zaman öyle bir hale geliyor ki sırf yatırım indiriminden istifade edilsin diye kamyon alma gibi, bilgisayar sayısını artırma gibi bazı rasyonel olmayan yatırımları sene sonlarında gerçekleştirerek hiç vergi ödemeyenleri de görüyoruz."
Vergiyi tabana yaymak ve vergide adaleti sağlamak amacıyla böyle bir uygulamaya geçtiklerini söyleyen Bakan Unakıtan, şöyle devam etti:
'Herkese adalet'
"Bundan sonra Türkiye'deki vergi çok daha istikrarlı olacak, iki de bir değişmeyen vergiler gelecek. Elimizden geldiği ölçüde vergilerimizi indireceğiz ki özel sektörün, yatırımcının önünü açmak istiyoruz. Bunu yaparken de istisna ve muafiyetleri elimizden geldiği kadar azaltmak suretiyle, adaleti bütün kesimlere sağlamak istiyoruz."
Düzenlemelerin gelir azaltıcı ve artırıcı etkisiyle ilgili soruya ise Maliye Bakanı Unakıtan, 2006 bütçesini yeni oranlara göre yaptıklarını vurgulayarak, "Ufkumuz geniş, uzun görüşlüyüz. Bütçeyi yüzde 20'lik yeni orana göre hazırladık. Bir problem söz konusu değil" yanıtını verdi.
Ancak, gelir ve kurumlar vergisindeki indirimlerin 2 milyar YTL'lik bir vergiden vazgeçme anlamına geleceği belirtilirken, bunun kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin kayıp-kaçağı azaltmasıyla karşılanacağı ifade ediliyor.