Vergide mükellef darlığı

Türkiye, 30 OECD ülkesi içinde vergi mükellefleri liginde de en alt sırada yer aldı. Maliye Bakanlığı'na bağlı Gelirler Genel Müdürlüğü Daire Başkanlarından Semih Öz'ün OECD verileri üzerinden yaptığı araştırmada, beyannameli gelir vergisi mükelleflerinin ülke nüfusuna oranına göre Türkiye, bu sayı ile mükellef liginin son sırasında kaldı.

ANKARA - Türkiye, 30 OECD ülkesi içinde vergi mükellefleri liginde de en alt sırada yer aldı. Maliye Bakanlığı'na bağlı Gelirler Genel Müdürlüğü Daire Başkanlarından Semih Öz'ün OECD verileri üzerinden yaptığı araştırmada, beyannameli gelir vergisi mükelleflerinin ülke nüfusuna oranına göre Türkiye, bu sayı ile mükellef liginin son sırasında kaldı.
Araştırmaya göre, beyannameli gelir vergisi mükellefleri Türkiye'de ülke nüfusunun sadece yüzde 3'ünü oluşturuyor. Sıralamada Türkiye'ye en yakın ülke yüzde 8 oranı ile Meksika olarak ortaya çıkıyor. OECD ülkelerinde toplam vergi gelirleri içerisinde en büyük payı, kurum gelirleri de dahil olmak üzere gelirler üzerinden alınan vergi oluşturuyor.
Tüketim vergileri ise üye ülkelerin ikinci büyük gelir kaynağı olarak belirleniyor. Ancak son dönemlerde özel tüketim vergi gelirlerinde azalma meydana gelirken, taşınmazlar üzerinden alınan vergiler ise artış eğilimi gösteriyor. Bu vergi gelirlerinin 2003 yılında ABD, İngiltere, Kanada ve Kore'de toplam vergi gelirlerinin yüzde 10'unu aştığı dikkat çekiyor.
OECD üyesi olan ülkelerde, nüfusun yaklaşık yüzde 50'sinin gelir vergisi mükellefi olarak vergi idarelerinde kaydı bulunuyor. Beyannameli gelir vergisi mükellefleri baz alınan Türkiye'de ise sadece 2 milyon 100 bin gelir vergisi mükellefi yer alıyor.
Maliyeci başına 65 kişi
Araştırmada, 30 OECD ülkesindeki vergi personeli başına düşen mükellef sayısı da irdeleniyor. Buna göre, vergi kayıp ve kaçağı ile etkin mücadele yapılamamasının nedenlerinden birisinin personel yetersizliği olduğu ileri sürülen Türkiye, OECD'de maliyeci başına en az mükellefin düştüğü ülke olarak ortaya çıkıyor. Türkiye'de maliyeci başına düşen mükellef sayısı ise sadece 65 kişi oldu.
Kayıp yüzde 50'ye ulaştı
30 ülkede kişi başına düşen vergi yükü açısından da Türkiye, son sırayı işgal ediyor. Vergi kayıp ve kaçağının yüzde 50'lere ulaştığı, kayıt dışı ekonominin had safhada bulunduğu ve vergi yükünü başta ücretliler olmak üzere az bir grubun üstlendiği ülkemizde, kişi başına düşen vergi yükü de 834 dolar olarak hesaplanıyor. Bu rakam, ABD'de 9 bin 661, İngiltere'de 9 bin 350, İsveç'de 13 bin 608, Norveç'te 18 bin 433, Lüksemburg'ta 22 bin 135, Almanya'da ise 8 bin 783 dolar seviyesinde seyrediyor.