'Yakıt tüketimi artıyor'

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Yusuf Günay, Türkiye'de akaryakıt tüketiminin azalmadığını belirterek, bu kabulden yola çıkıp akaryakıt kaçakçılığının arttığına dair çıkarımlarda bulunmanın ve...

ANKARA - Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Yusuf Günay, Türkiye'de akaryakıt tüketiminin azalmadığını belirterek, bu kabulden yola çıkıp akaryakıt kaçakçılığının arttığına dair çıkarımlarda bulunmanın ve sektörün disipline edilemediğine dair sonuçlara varmanın doğru olmadığını söyledi.
Ulusal marker için yeni adım başlattıklarını kaydeden Günay, sürecin en geç sekiz ay içinde tamamlanacağını kaydetti. Koç Grubu'nun elekrik üretimini kısmasını da yorumlayan Günay, "Gecikmeksizin elektrikte dağıtım özelleştirmeleri yapılmalıdır. Dağıtım özelleştirmelerinde 1.5 yıl gecikme var; bedelini hep birlikte ödeyeceğiz" uyarısında bulundu.
EPDK Başkanı Günay düzenlediği basın toplantısında, bu alanda kurumun ilk raporu olma özelliğini taşıyan '2005 yılı Akaryakıt Piyasası Gelişimi Raporu'nu açıkladı. Günay, yetkisiz ve ilgisiz kişilerce Türkiye'de 2005 yılının akaryakıt piyasası açısından çok iyi geçmediği, üretim, satış ve tüketimde ciddi oranlarda azalmalar yaşandığı, geçen yıl trafiğe çıkan araç sayısı artarken akaryakıt tüketiminin azaldığı, bu çerçevede de piyasada kaçak, kayıt dışı akaryakıt satışının giderek arttığı yorumları yapıldığına ve kaçakçılığın artmasının 'mutlak bir doğru' olarak kabul edilmeye başlandığına dikkat çekti.
Rakamlara göre ise akaryakıt piyasasının 2005 yılında bir önceki yıla göre herhangi bir durgunluğa girmediği, tam aksine gelişmeye devam ettiğini gösterdiğini vurgulayan Günay, dünya petrol fiyatlarındaki artışlar gibi unsurların ise sadece bu gelişimin daha büyük olmasını etkilediğini kaydetti. Raporun sonuçlarını açıklayan Yusuf Günay şu tespitleri yaptı:
"Türkiye'de 2005 yılı ham petrol temini yüzde 4.7 oranında artarak 25.8 milyon tona, ham petrol ithalatı ise yüzde 5.5 oranında artarak 23.5 milyon tona yükseldi. Yıllar itibarıyla Tüpraş'ın gazyağı hariç tüm akaryakıt türlerindeki üretimi de artış gösterdi. 2005 yılı toplam akaryakıt üretimi, 2004 yılına göre yüzde 5.8 oranında artış göstererek, 16,5 milyon tondan 17.4 milyon tona ulaştı.
Bir milyon tonluk artış
Tüpraş'ın 2005 yılı toplam akaryakıt satışının bir önceki yıla göre yüzde 2 oranında azalarak, 14.2 milyon tondan 13.9 milyon tona gerilediğini hatırlatan Günay, dağıtıcı şirketlerin toplam akaryakıt satışının ise bir önceki yıla göre yüzde 5.9 oranında arttığını aktardı. Günay, "Sonuçta 2005 yılında akaryakıt satışında bırakın bir azalmayı 1 milyon tonluk bir artış olmuştur. Üstelik bu artış dünya petrol fiyatlarında önemli yükselişler yaşanırken olmuştur" dedi.
Akaryakıt kaçakçılığı ile mücadele konusundaki çalışmalara da değinen Yusuf Günay şöyle devam etti: "Denetim çalışmaları için kurum bütçemizden son birkaç ayda ödediğimiz miktar 10 milyon YTL'yi aştı. Kaçak konusunda 2-8 milyar dolar arasında rakamlar söyleniyor. Kaçak var, ancak 8 milyar dolar olabilir mi, mümkün görünmüyor. Önemli olan kaçağı minimuma indirmek."
Elektrikte özelleştirme uyarısı
Yusuf Günay, "Koç Holding'in sanayide kullanılan enerjinin pahalılığından şikâyet ederek, elektrik üretimini kısmasına ilişkin şu yorumda bulundu:
"Sanayi elektriği ile elektrik tüketenler açısından sıkıntılı bir süreç var. Bunun temelinde yatan Türkiye'de gerçek maliyetleri yansıtan bir fiyatlandırmaya geçilememesi. Kayıp-kaçağı yüzde 80 olan bir dağıtım bölgesi ile yüzde 10 olan bir dağıtım bölgesindeki elektirik fiyatının aynı olmaması gerekir. Ancak maalesef geldiğimiz noktada tarife yapısı değiştirilemedi. Özelleştirmeler yapılacak bunlarla birlikte gerçek maliyetleri yansıtan bir tarife sistemine geçilecekti. Ancak özelleştirmeler, 2003 yılında Dünya Bankası'yla yapılan anlaşma çerçevesinde yapılması gerekirken, gerçekleştirilemedi.
Son dönemde elektrik üreticilerini önemli bir ölçüde üretimleri kısma yönüne gitmektedirler. Azerbaycan'ın başkenti Bakü'nün elektiğini Türkiye'den bir işadamı dağıtıyor. Artık Doğu Bloku'nda bile bunu görebiliyoruz. Ama Türkiye'de bu olmadı. Geçen yıl dağıtım özelleştirmelerinin başlaması gerekiyordu 1.5 yıl gecikme var. Bedelini hep birlikte ödeyeceğiz."