Yargıdan hükümete kötü haber

AKP hükümetinin 'Mavi Akım'da fiyat formülünü değiştirerek kamu zararına yol açtığı iddiasıyla CHP'nin açtığı iki dava hükümetin aleyhine sonuçlandı.
Haber: ZİHNİ ERDEM / Arşivi
AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - AKP hükümetinin 'Mavi Akım'da fiyat formülünü değiştirerek kamu zararına yol açtığı iddiasıyla CHP'nin açtığı iki dava hükümetin aleyhine sonuçlandı. Danıştay 1'inci Dairesi, Botaş yöneticilerinin ardından fiyat formülü değişikliğine onay veren Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) üyeleri hakkında da soruşturma açılması kararı verirken, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu da EPDK kararının iptali için açılan davayı reddeden 13'üncü Daire kararını bozdu. CHP'nin başvurusunun esastan incelenmesini kararlaştırdı.
Rusya'dan Mavi Akım'la alınan doğalgazın fiyat formülünde 2003 Kasım'ında yapılan değişiklikle ilgili CHP'nin avukatı Erbaşar Özsoy'un açtığı davalarda Danıştay'dan aynı yönde iki ayrı karar çıktı. İlk karar, 23 Haziran'da İdari Dava Daireleri Kurulu'ndan geldi. CHP'ye 31 Temmuz'da tebliğ edilen karar gerekçesinde, değişikliğe 'kamu zararına yol açılmaması şartıyla' onay veren EPDK kararının iptal edilmesi ve eski fiyat formülüne dönülmesi konusunda açılan davanın Danıştay 13'üncü Dairesi tarafından reddi yönündeki karar bozuldu.
Daire, EPDK kararının Kasım 2003 tarihinde alındığını, iptal davası 60 gün içinde açılması gerekirken, CHP'nin avukatı Erbaşar Özsoy'un davayı 2005'te açtığını gerekçe göstererek, zamanaşımından dolayı başvuruyu reddetmişti. İdari Dava Daireleri Kurulu ise, Kasım 2003 ile davanın açıldığı tarih arasındaki süreçte EPDK ile avukat Özsoy arasında kararın içeriği konusunda yazışmalar olduğunu, bunlardan sonuç alınmaması üzerine dava açıldığını dikkate alarak, zamanaşımının söz konusu olmadığını, başvurunun esastan incelenmesi gerektiğini belirtti. Karar oybirliğiyle alındı.
Oyçokluğuyla hükmetti
Danıştay Birinci Dairesi de 27 Haziran 2006 tarihli kararında, fiyat formülü değişikliği kararına şartlı onay veren EPDK Başkanı Yusuf Günay ile kurul üyeleri Hüseyin Sak, Ayhan Albostan, C. Cengiz Kıral ve Muzaffer Keleş ile Doğalgaz Uygulama Daire Başkanı Ahmet Aydın hakkında soruşturma açılması gerektiğine oyçokluğuyla hükmetti. Karara muhalif kalan iki üye ise, bu kişilerin yanı sıra, fiyat formülü değişikliğine ilişkin ilk kararda imzası bulunmamakla birlikte sonraki süreçteki sorumlulukları nedeniyle 2003 Kasım ayından sonra göreve gelen kurul üyeleri Yusuf Tülek, Metin Başlı, Hüseyin Karataş ve Mustafa Yılmaz hakkında da soruşturma açılması görüşünü savundular.
Birinci Daire'nin gerekçeli kararında, EPDK'nin formül değişikliğini,
"...teknik ve ekonomik sorumluluk Botaş Genel Müdürlüğü'ne ait olmak ve ülke hazinesine ilave mali yükümlülük getirmemesi koşuluyla..." onaylamış olmasının esas itibarıyla formül değişikliğinin yürürlüğe konulması sonucunu doğurduğuna dikkat çekildi. 'Ülke hazinesine ek külfet getirilmemesi' koşulunun yaratacağı sonuçların onay makamı EPDK'ca değerlendirilmesi gerektiği ifade edilen gerekçeli kararda, bu şartlı onayın EPDK'nın sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı ifade edildi. Bakanlık daha önce EPDK üyeleri hakkındaki soruşturma talebine izin vermemişti. 1'inci Daire'nin bu kararıyla Bakanlığın kararı geçersiz hale geldi.
CHP: Zarar artacak
Erbaşar Özsoy, verilen bu kararlarla CHP'nin Mavi Akım'daki fiyat formülü değişikliğiyle kamu zararına yol açıldığı iddialarının yargı tarafından da ciddi bulunduğunu söyledi. Özsoy, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun kararı doğrultusunda fiyat formülü değişikliğine ilişkin EPDK kararının iptali başvurusunun Danıştay 13. Dairesi tarafından esastan görüşüleceğini bildirdi. Danıştay 1. Dairesi'nin kararının da itiraz edilemez, kesin bir karar olduğunu ifade eden Özsoy, Yusuf Günay ve arkadaşları hakkında Ankara Cumhuriyet Savcılığı'nca ceza soruşturması açılacağını kaydetti.
Danıştay daha önce de formül değişikliği anlaşmasında imzası bulunan eski Botaş Genel Müdürü Mehmet Takiyüddin Bilgiç ve dönemin yönetim kurulu üyeleri hakkında soruşturma açılmasına vize vermişti. Bu soruşturma da halen devam ediyor.
Böylece Mavi Akım'daki fiyat formülü değişikliği, yargıda üç ayrı koldan incelemeye alınmış oldu. CHP formül değişikliğiyle Türkiye'nin şu ana kadarki zararının yaklaşık 1.5 milyar dolar olduğunu, eski formüle dönülmediği takdirde anlaşmanın geçerli olduğu 2022 yılına kadarki zararın ise 9 milyar doları bulacağını iddia ediyor.