'Yuvarlama sınırlı yansır'

Devlet Bakanı Ali Babacan, YTL'ye geçiş sonrası ürünlerde fiyatları yukarı yuvarlamanın etkisinin, özellikle gıda, giyim, ayakkabı gibi temel ihtiyaç maddelerinde çok sınırlı olacağını söyledi.

ANKARA - Devlet Bakanı Ali Babacan, YTL'ye geçiş sonrası ürünlerde fiyatları yukarı yuvarlamanın etkisinin, özellikle gıda, giyim, ayakkabı gibi temel ihtiyaç maddelerinde çok sınırlı olacağını söyledi. Devlet Bakanı Babacan, CNN Türk'ün Ulus Halinden yayınladığı programda konuyla ilgili şunları söyledi:
"Yuvarlamaların en güzel formülü rekabet. Örneğin portakal 750 bin liraymış 75 kuruş yapmışlar. Bu üründe fiyatı yuvarlayıp da 1 milyon yaparsa ve arkadaki tezgah 75 kuruşa satarsa bu portakallar elinde kalır. Aynı kalitedeki malı kim daha uygun verirse satışı da o yapar . Yeterki rekabetçi ürün olsun. Ancak bazı ürünler var ki çok lüks tüketim, zaten alan fiyatına da bakmıyor. Orda zaten fiyatlar artıp duruyor. YTL vesilesiyle bir kez daha yuvarlamış artmış olabilir. O da çok büyük sorun değil." Yuvarlamaların etkisini minimuma indirebilmek için 25 kuruş, 5 kuruş ve 1 kuruşluklar çıkardıklarını anımsatan Babacan, esnafa Ziraat Bankası'na giderek bir paket bozukluklardan alıp kasaya koymasını ve alışverişlerin üzerini kuruşlarla vermesini önerdi. Tüm Ziraat Bankası şubelerinde bol miktarda kuruş bulunduğunu söyleyen Babacan, Türkiye geneline 650 milyon adet kuruş dağıtıldığını söyledi.
Ocak sonu yüzde 90 değişim
Ali Babacan, özel bankaların banknotu taşımanın maliyetinden çekinerek banknotları geç aldıklarına işaret ederek, bu nedenle Merkez Bankası'ndan özel bankalara doğru yoğun trafik olduğunu söyledi. Ancak bunların rahat rahat yapılabileceğini söyleyen Babacan, "Önümüzde Kurban Bayramı var. Kurban Bayramı Türkiye'de emisyonun en çok arttığı dönem. Biz ocak sonu itibarıyla banknotların yaklaşık yüzde 90'ının değişmiş olmasını bekliyoruz" dedi.
Türkiye'de bir banknotun ömrünün 2 yıl olduğunu anımsatan Babacan, "Dolayısıyla 2 yılda yenilenen banknotlara şimdi yeni kan veriyoruz. Bunu yeni maliyet olarak düşünmemek lazım" diye konuştu. Babacan, banknotların ayda bir Merkez Bankası'na girdiğini, Kuzey Avrupa ülkelerinde bu sürenin altı aya çıktığını söyledi. Yuvarlama terminolojisinin Avrupa'daki avroya geçiş sürecinden geldiğini söyleyen Devlet Bakanı Babacan, "Pek çok Avrupa ülkesi kendi para biriminden avroya geçerken çok küsürlü çarpraz kurlar kullandı. Almanya'da 1.95'e kullandılar" diye konuştu.
'Fiyat dalgalanacak'
Babacan, Tüpraş'ın fiyat ayarlamasından sonra akaryakıtta özel tüketim vergisi (ÖTV) artışı olabileceği yönündeki beklentileri, "Şu an için gündemimizde böyle bir şey yok" diye yanıtladı. Babacan, 1 Ocak'tan itibaren akaryakıt fiyatının serbest bırakıldığını, dağıtıcıların ve istasyonların maliyetlerine bakarak kâr hadlerini belirleyeceklerini ve ithalat yetkisi verildiğini anımsattı. Tüpraş'ın fiyatı eskiden de ayarladığını, ancak pompa fiyatını devletin belirlemesi nedeniyle kimsenin farkında olmadığını söyleyen Babacan, sözlerini şöyle sürdürdü: "Artık Tüpraş'ın fiyatı daha çok konuşulacak. Tüpraş, rekabet ortamına ve dünyadaki petrol ürünlerinin piyasasına göre fiyatlarını ayarlamak zorunda kalacak. Fiyat iniyorsa indirecek, çıkıyorsa çıkaracak."
Benzin, motorin ve akaryakıt fiyatlarının hafta ve ay içerisinde dalgalanacağına işaret eden Babacan, şunları söyledi: "Ancak ÖTV Türkiye'ye özgü bir şey değil. Avrupa ülkelerinin tamamında uygulanan, Amerika'da uygulanan bir sistem, birkaç Ortadoğu ülkesi dışında akaryakıtta ÖTV uygulamayan ülke yok. Bu standart, bize özgü de değil."
Bu arada, Hazine'nin aylık borçlanma stratejisini açıkladığını anımsatan Babacan, yurtdışı borçlanmaların ne zaman, ne kadar ve nereden olacağının önceden planlanamadığını, piyasa şartlarına göre oluştuğunu söyledi. Babacan, "Burada arkadaşlarıma talimatım şöyle, 'avcı gibi sürekli gezeceksiniz, elinizde av tüfeği hazır olacak, ne zaman uygun av yakalarsanız vuracaksınız' diyorum" dedi.
Stand-by yapısalları bekliyor
Devlet Bakanı Ali Babacan, IMF'yle yeni stand-by süreciyle ilgili olarak bankacılık, sosyal güvenlik ve vergi idaresinin de bulunduğu bazı yapısal reformların kesinleştirmeden yeni bir programın 'startını' vermenin zor olduğunu belirtti. Babacan, "Biz ne zaman bu bankacılık, sosyal güvenlik ve vergi idaresi konusuna son şeklini verirsek o zaman niyet mektubumuzu tamamlamış olacağız. Böylece IMF İcra Direktörleri Kurulu da mektubu gönderdikten sonra toplanmış olur, şu anda kesin tarih vermek zor ama çok uzayacağını tahmin etmiyorum" diye konuştu.
Gelir idaresi konusundaki taslağın hazır olduğunu ifade eden Babacan şunları söyledi: "Ancak birkaç küçük konuda bakan arkadaşlarımız arasında görüşmeler gerekiyor. Farklı yaklaşımlar var, o konular da netleştikten sonra artık Meclis'e sevk edilecek hali alıyor" dedi. "IMF'yle 2007 yılından sonra yeni bir kredi kullanımı ihtiyacının olmaması gönlümüzden geçiyor" diyen Devlet Bakanı Babacan, bu konuda kesin bir karar ve bakış açısı bulunmadığını söyledi.
Ünlü perakende zincirlerinde kayıt dışı var
Devlet Bakanı Ali Babacan, 'adları çokça bilinen, 50-100 şubesi bulunan mağazalar zincirlerinde bile 'maalesef' kayıt dışı alışverişin olduğunu iyi bildiklerini' söyledi.
Ali Babacan, "Görüntüde yok gibi ama arkasında malı nereden alıyorlar, nereden faturaları, KDV'yi ayarlıyorlar, iyi biliyoruz. Üzerlerine yavaş yavaş gidilecek" dedi.
Babacan, perakende sektörünün artmasıyla kayıt dışının önlenip önlenemeyeceği yönündeki soruya şu yanıtı verdi:
"Organize perakendede kayıt dışı daha çok maalesef, hepsinde var diyemeyeceğim ama adları çokça bilinen, 50-100 mağazası olan zincirlerde bile maalesef kayıt dışı olduğunu iyi biliyoruz. Görüntüde yok gibi ama arkasında malı nereden alıyorlar, nereden faturaları, KDV'yi ayarlıyorlar, iyi biliyoruz. Bunların üzerlerine de yavaş yavaş gidilecek."
Devlet Bakanı Ali Babacan, kredi kartıyla yapılan alışverişlerin artmasıyla birlikte kayıt dışının kayıt altına alınacağını ifade etti.
Ankara'da Ulus Hali'nde gerçekleştirilen programda esnafın YTL'ye ilişkin görüşlerini de dinleyen Devlet Bakanı Babacan, temel tüketim maddelerinde yukarıya doğru yuvarlamanın sınırlı kalacağını yineledi.