Yüzsüzlüğün bu kadarı

Sosyal güvenlik ve vergi teşviki verilen illerde, vergi mükellefi bile olmayan kişiler kuyrukları doldurdu. SSK, teşvik usulsüzlüklerini engellemek amacıyla bilgisayar yazılımını değiştirdi.
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi

ANKARA - Başbakan Tayyip Erdoğan'ın isteğiyle 36 ilden 49 ile çıkarılan sosyal güvenlik ve vergi teşvikleri, vergi mükellefi bile olmayan mükellefleri de harekete geçirdi. Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı, mükellef olmadan teşviklerden yararlanmak isteyenleri uyardı, usulsüzlüğü engellemek için de bilgisayar programını değiştirdi.
AKP hükümetinin, makro dengelerdeki düzelme ve sağlanan yüksek büyüme hızına karşın aynı başarıyı yakalayamadığı yüzde 10'larda seyreden yüksek işsizlik sorununu çözmek için uygulamaya koyduğu, 'Yatırımların ve istihdamın teşviki' ile ilgili yasal düzenleme her teşvik yasasında olduğu gibi yine suiistimal riski ile karşı karşıya. Ancak, bu defa yasayı suistimal ederek haksız vergi ve sigorta prim teşviki almak isteyenler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın, online uygulamasına takıldı.
Online uyarı
Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı, tevşiklerin 49 ile yaygınlaştırılmasını öngören yasanın mayıs ayı başında yürürlüğe girme-sinden sonra, uygulamayı kolaylaştırmak için online başvuru ve teşviklerden yararlanma olanağı getirdi.
Ama uyanık işverenler, vergi mükellefiyetleri olmadığı halde, getirilen teşvikleri almak için online sistemde SSK Başkanlığı'na başvurdular. İnternet ortamınının yanı sıra bazı işverenlerin vergi mükellefi olmadığı halde bildirgelerini posta yoluyla da gönderdiklerini belirledi. Bunun üzerine, kurum sitesinde 'hata'lı işlem yapan işverenlere duyuru yayımlayarak uyardı. Başkanlığın, yasaya aykırı teşvik alma girişiminde bulunan işverenleri uyarırken, bu işverenleri kayıt dışıyla mücadele için son dönemde yoğun bir çalışma başlatan Maliye Bakanlığına bildirip bildirmediği bilinmiyor.
Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı'nın, sitesinde 10 Ağustos 2005'te yaptığı '5084 ve 5350 sayılı kanunlarla ilgili işverenlerimize duyuru' başlığını taşıyan duyuruda, 36 il ve ilave 13 ilde gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olan işverenlerin, yasalarda öngörülen şartları taşımaları halinde sayılan teşviklerden yararlandığına işaret edilerek şöyle denildi:
Mükellefiyet belgesi alın
"Aylık prim ve hizmet belgelerinin 5350 sayılı kanun türü seçilerek e-bildirge kanalıyla gönderilmesine, muhteviyatı prim tutarlarının ise online bankalar kanalıyla tahsil edilmesine ilişkin bilgisayar programları hazırlanarak işletime açılmış bulunmaktadır.
Ancak, söz konusu kanunlarda belirtilen illerde faaliyet gösteren gelir veya kurumlar vergisi olmayan bazı işverenlerin de aylık prim ve hizmet belgelerini, 5084 veya 5350 sayılı kanun türünü seçerek internet (e-bildirge) kanalıyla gönderdikleri veya kâğıt ortamında düzenleyerek ünitelerimize elden verdikleri ya da postayla gönderdikleri anlaşıldığından, yapılan hatalı bildirimlerin önlenmesi amacıyla, konu ile ilgili olarak bilgisayar programlarında da gereken düzenlemeler yapılmıştır."
Buna göre, aylık prim ve hizmet belgelerini 5084 sayılı veya 5350 sayılı kanun türünü seçerek gönderecek olan işverenlerin, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olduklarına dair vergi dairelerinden alacakları belge ile bağlı bulundukları Sigorta/Sigorta İl Müdürlüklerimize müracaat etmeleri halinde bilgisayar programlarında gerekli tanımlamanın yapılmasının ardından, aylık prim ve hizmet belgelerini 5084 sayılı veya 5350 sayılı kanun çeşidini seçerek internet (e-Bildirge) kanalıyla gönderebileceklerdir. Ayrıca söz konusu belge kâğıt ortamında kurumumuza verilmiş ise, ilgili ünitemizce işleme alınabilecektir.
Bu itibarla, 5084 veya 5350 sayılı kanunlarda öngörülen şartları taşıyan işverenlerimizin bu kanunlarda belirtilen teşvikten istifade
edebilmeleri ve sonradan zor duruma düşmemelerini teminen, daha önce gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olduklarına ilişkin belgelerini Sigorta/Sigorta İl Müdürlüklerimize ibraz etmeyen işverenlerimizin ivedilikle bağlı bulundukları Sigorta/Sigorta İl Müdürlüklerimize söz konusu belgeleri ibraz ederek, bilgisayar programlarında gerekli tanımlamayı bir an önce yaptırmaları gerekmektedir."
İşçi için 108-158 milyon
Halen 350 milyon lira olarak uygulanan asgari ücretin, işverene maliyeti ise 594 milyon lirayı buluyor. Söz konusu bu maliyet; 5084 sayılı ve 5350 sayılı yatırımların ve istihdamın teşviki ile ilgili yasalarda getirilen vergi ve prim teşviki ile azalıyor. Ancak organize sanayi bölgelerinde bir asgari ücretli işçinin maliyeti 158 milyon lira azalarak 436 milyon liraya, teşvik kapsamındaki 49 ilde organize sanayi bölgeleri dışındaki işletmelerde asgari ücretle istihdam edilen işçiler için ise 108 milyon lira azalarak 486 milyon liraya geriliyor.