Zenginle yoksul arasındaki gelir uçurumu 17 kata çıktı

Türkiye'de en zengin yüzde 10'luk kesimle en yoksul yüzde 10'luk kesim arasındaki gelir farkının 17 kata kadar yükseldiği belirlendi.

ANKARA - Türkiye'de en zengin yüzde 10'luk kesimle en yoksul yüzde 10'luk kesim arasındaki gelir farkının 17 kata kadar yükseldiği belirlendi. Dünya Bankası'nın, dünyadaki ülkelerin gelir dağılımıyla ilgili verileri Türkiye'deki zengin ve yoksul kesimler arasındaki gelir farkının bilinenden oldukça yüksek düzeyde bulunduğunu ortaya çıkardı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), artık her yıl yapmaya başladığı gelir dağılımı araştırmasının sonuçlarını yüzde 20'lik gelir dilimlerini esas alarak açıklıyor. Bu açıklama yöntemi de en zengin kesimle en yoksul kesim arasındaki gelir farkının daha düşük görünmesine yol açıyor.
Kamuya açıklanmıyor
Türkiye'de kamuoyuna açıklanmayan yüzde 10'luk dilimlere ilişkin gelir dağılımı Dünya Bankası'na veriliyor. Dünya Bankası'nın Dünya Ekonomik Göstergeleri 2006 isimli yayınında yer alan verilere göre Türkiye'de en zengin yüzde 10'luk kesim (yaklaşık 7 milyon kişi) toplam gelirin yüzde 34.1'ini alırken, en yoksul yüzde 10'luk kesimin payı (yaklaşık 7 milyon kişi) ise yüzde 2 düzeyinde kalıyor. Buna göre en zengin yüzde 10 ile en yoksul yüzde 10 arasında tam olarak 17 katlık bir fark bulunuyor. Gelir dağılımı araştırmasının sonuçlarının yüzde 5'lik dilimlere göre açıklanması halinde ise en zenginle en yoksul arasındaki farkın daha da açık olduğunun ortaya çıkacağı belirtiliyor.
TÜİK'in Türkiye'de de açıkladığı ve Dünya Bankası istatistikleri içerisinde de yer alan yüzde 20'lik dilimlere göre en zengin yüzde 20'lik dilim (yaklaşık 14 milyon kişi) gelirden yüzde 49.7 pay alırken, en yoksul kesimin aldığı pay ise yüzde 5.3 düzeyinde bulunuyor. En zengin ve yoksul yüzde 20'lik kesimler arasındaki gelir farkı 9.4 katta kalıyor.
Dünya Bankası'nın geçen yıl açıkladığı ve 2000 yılı gelir dağılımı esas alınan verilerde ise Türkiye'deki en yoksul yüzde 10'luk kesimin gelirden aldığı payın yüzde 2.3 düzeyinde bulunduğu bildirilmişti. En zengin yüzde 20'lik kesimin payının ise yüzde 30.7 oranında olduğu hesaplanmıştı. En zengin ve en yoksul yüzde 10'luk dilimler arasında 13.3 katlık bir fark bulunuyordu. Buna göre 2000 yılından sonra Türkiye'de zenginlerin milli gelirden aldığı pay artmaya devam ederken yoksulların payı azaldı.
180 ülkeden 34'üncüsü
100'e yaklaştıkça gelir dağılımındaki adaletsizliğin arttığını, sıfıra yaklaştıkça da azaldığını gösteren 'gini katsayısı' da Türkiye için 43.6 olarak hesaplandı. Bu 'gini katsayısı'yla Türkiye yaklaşık 180 ülke arasında gelir dağılımı en bozuk 34'üncü ülke oldu. Geri kalan yaklaşık 140 ülkede gelir dağılımının Türkiye'ye göre daha adil olduğu belirlendi.
Papua Yeni Gine'den iyi
Gelir dağılımı Türkiye'den daha bozuk ülkeler arasında Peru, Paraguay, Papua Yeni Gine, Panama, Nepal, Namibya, Meksika, Mali, Malezya, Malavi, Madagaskar, Lesotho, Honduras, Bostwana, Brezilya, Merkezi Afrika Cumhuriyeti, Şili, Arjantin, Kolombiya, Zimbabve, El Salvador, Guatemala, Haiti, Uruguay, Sierra Leone, Güney Afrika gibi ülkeler bulunuyor. Türkiye'nin üye olmaya hazırlandığı Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin tümünde gelir dağılımı Türkiye'den daha iyi bir konumda bulunuyor.
Sınırın altında yaşıyorlar
Dünya Bankası verilerine göre Türkiye'de 2000 yılında yüzde 2'den düşük olan günde 1 dolarla geçirmek zorunda bulunan nüfusun oranı 2003 yılında yüzde 3.4'e yükseldi. Günde iki doların altındaki nüfusun oranı yüzde 10.3'ten yüzde 18.7'ye çıktı. 1994 yılında yüzde 28.3 olan yoksulluk sınırının altındaki nüfusun oranı ise 2002 yılında yüzde 27 oldu. Dünya Bankası'na göre Türkiye'de kent nüfusunun yüzde 34.5'i, kırsal kesim nüfusunun ise yüzde 22'si yoksulluk sınırının altında yaşıyor.