Erzurum Kongresi'nin 96. yıl dönümü

Erzurum Kongresi'nin 96. yıl dönümü
Erzurum Kongresi'nin 96. yıl dönümü
ERZURUM (AA) - Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Savaş Eğilmez, Erzurum Kongresi'ne ilişkin "Kurtuluşu...

ERZURUM (AA) -  Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Savaş Eğilmez, Erzurum Kongresi'ne ilişkin "Kurtuluşu sağlayan olaylarda Erzurum'un doğrudan ve dolaylı olarak çok önemli ve hayati katkısı olmuştur" dedi.

Eğilmez, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Birinci  Dünya Savaşı'nın Osmanlı Devleti'nin de içinde bulunduğu İttifak Devletlerinin yenilgisiyle sonuçlandığını ve İtilaf Devletlerinin, Osmanlı ile 30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesini imzaladığını anımsattı.

Türk tarihinin en ağır ve en acımasız antlaşması olan Mondros'a büyük tepkilerin geldiğini vurgulayan Eğilmez, "Bu dönemde Harbiye Nezaretinde görevli olan Mustafa Kemal Paşa, 30 Nisan 1919'da merkezi Erzurum'da bulunan 9. Ordu müfettişliğine atanmıştır. Bu görev dahilinde 19 Mayıs 1919 da Samsun'a gelmiştir. İlk olarak da İstanbul hükümetine, 'Türk Milletinin İzmir'in işgalini asla kabul etmeyeceğini' bildirmiştir. Mustafa Kemal Paşa yaptığı ilk icraatlarıyla kurtuluş mücadelesinin işaretlerini ve parolalarını vermeye başlamıştır" diye konuştu.

Mustafa Kemal'in, Samsun'dan sonra Havza, Amasya, Tokat ve Erzincan'ın ardından 3 Temmuz 1919'da Erzurum'a geldiğini anlatan Eğilmez, şunaları kaydetti:

"Şehre girerken İstanbulkapı'da Erzurumlular tarafından kalabalık ve coşkulu bir şekilde karşılanmıştır. Erzurum'a geldikten kısa bir süre sonra askerlik mesleğinden istifa etmiştir. 9 Temmuz tarihinde kaleme aldığı istifasında aynen şöyle demiştir: 'Resmi sıfat ve yetkilerimden mücerret olarak, yalnız milletin şefkat ve civanmertliğine güvenerek ve kudret kaynağından ilham alarak bir fert olarak çalışacağım.' Kısacası artık her türlü resmi sıfattan yoksun, mütevazi biçimde sivil giysili, tutuklanması ve hatta idam edilmesi istenen vatandaş Mustafa Kemal vardı. İşte Kurtuluş Savaşı açısından Erzurumluların, Erzurum'daki askeri ve sivil erkanın ve Erzurum Kongresi'nin önemi burada çok daha net şekilde ortaya çıkıyor. Bu istifa ile yetkiler açısından her şey değişmişti. Değişmeyen tek şey Erzurumluların Mustafa Kemal'e karşı olan ilgi ve konukseverliğiydi."

Eğilmez, kongrede milli mücadelenin temelleri açısından önemli kararlar alındığına değinerek, Erzurum Kongresi'ne katılanların, 17 çiftçi ve tüccar, 5 emekli subay, 4 emekli memur, 5 öğretmen, 4 gazeteci, 5 hukukçu, 2 mühendis, bir doktor, 6 din adamı, 3 eski milletvekili, bir general ve bir eski bakan olmak üzere 54 delegeden oluştuğuna dikkati çekti.

Kongrenin, Mustafa Kemal'in kendine olan güvenini ve kurtuluşa olan inancını artırdığının altını çizen Eğilmez, "Kurtuluş mücadelesindeki mimarlığı ve liderliğinin Kuvayi Milliyecilerce tescil edilmesini sağlamıştır. Erzurum Kongresi'nde temsil heyetine seçilmiş, bu sıfatla Sivas'a gitmiş ve başkan seçilmiştir. Kazım Karabekir Paşa, Erzurum Kongresi'nin bayram gibi parlak bir törenle açıldığını, şehrin her semtinde eğlenceler düzenlendiğini, yapılan askeri ve sivil eğlencelere kongre üyelerinin davet edildiğini ve halkın üyeleri büyük bir coşku ile karşıladığını anlatır" ifadesini kullandı.

Eğilmez, kurtuluşu sağlayan olaylarda Erzurum'un doğrudan ve dolaylı açıdan çok önemli ve hayati katkısı olduğunu sözlerine ekledi.