Bugün makarna yiyoruz

Bugün makarna yiyoruz
Bugün makarna yiyoruz
Pasta, spagetti, noodles, macaroni, teigwaren, spaetzle, mein, udon ve makarna. Bugün makarnaya ait tüm önyargıları unutup makarna pişiriyor ve gönlümüzce yiyoruz. 25 Ekim Dünya Makarna Günü kutlu olsun!
Haber: MÜGE AKGÜN - muge.akgun@radikal.com.tr / Arşivi

25 Ekim, 1997 yılından beri tüm dünyada ‘Makarna Günü’ olarak kutlanıyor. Bu özel kutlamaların amacı nerdeyse tüm dünyaya egemen olan makarnanın şişmanlattığı ve besin değerinin düşük olduğu inanışını kırmak ve daha çok tüketilmesini sağlamak.

Temel olarak öğütülmüş buğday ve suyla yapılan, makarnanın geçmişi binlerce yıl öncesine uzanıyor. Kimileri Etrüskler, kimileri Eski Roma, Arap, kimileri de Çin icadı olduğunu iddia ediyor. Ama ona dünya çapında ününü kazandıran İtalyanların makarna aşkı olduğu kesin. Önce evlerde sonra küçük atölyelerde yapılan makarna 18. yüzyıldan itibaren fabrikalarda üretiliyor. Günümüzde içeriği temel olarak su, durum buğdayı irmikten oluşuyor.  Kimi zaman da yumurta ilave ediliyor.  


TÜRKİYE’DE MAKARNA KÜLTÜRÜ
Türkiye mutfaklarında makarna ekmek, pirinç, bulgur ve börekle boy ölçüşemez belki ama  erişte, mantının da özel bir yeri vardır. 15.yüzyıl Osmanlı Saray Mutfağında makarnanın adı Dane-i rişte (erişte pilavı) olarak geçiyor.

Tek farkları birinde buğday irmiği diğerlerinde un kullanılması. Makarna üreticilerinin istatistiklerinde sanayi tipi makarna tüketimi belirlediği için makarna tüketimi sıralamasında İtalya 28 kilo ile başı çekerken, Türkiye 7 kilo ile 17. sırada yer alıyor.

Mahmud Bin Tosun’un 1898 yılında yazdığı aşçıbaşı adlı yemek kitabında ise ‘makaronya’ adıyla ilk kez karşılaşıyoruz. Ekrem Muhittin Yeğen’nin 1970’lerde yazdığı yemek kitaplarında ise kıymalı, peynirli, yoğurtlu gibi ‘alaturka’ tariflerin yanı sıra ‘İtalyan tarzı’  zengin soslarla yapılmış tarifler de yer alıyor. Günümüzde ise birbiri ardına çıkan yüzlerce yemek kitabında neredeyse yüzlerce çeşit makarna tarifi var.

MAKARNA GÜNÜ TÜRKİYE’NİN BULUŞU
Her ne kadar makarna İtalya ile özdeşleştirilse de ilk makarna fabrikası bir Fransız tarafından Amerika’da açılıyor. Türkiye’de ise ilk makarna fabrikası 1922’de Hasan Tahsin Piyale tarafından İzmir’de kurulmuş. Makarna Günü fikri ise ilk kez 1995 yılında Roma’da yapılan 1. Dünya Makarna Kongresi’nde Türk delegasyonu tarafından önerilmiş. 1997 yılında Amerika’da yapılan ikinci toplantıda ise 25 Ekim “Dünya Makarna Günü” olarak kabul edilmiş. 10 yıl sonra da yine Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği’nin önerisiyle gün bir haftalık kutlamaya dönüştürülmüş.

GÜNAH KEÇİSİ OLMASIN
Günümüzde yemek alışkanlıklarını trendler, reklâmlar , doktorlar ve diyetisyenler belirliyor. Bir dönem yumurta bir dönem et yasaklanıyor, bir dönem hamur işleri. Amerikan icadı yiyecek piramitleri her on yılda bir tersine dönüyor. Aslında makarnanın günah keçisi olmasının nedeni kendisi değil sonradan ilave edilen soslar.

Son derece yalın bir tat olan haşlanmış makarna içine konan soslarla şekilden şekile girebiliyor. Etten deniz ürünlerine, sebzeden, baklagillere, otlardan meyveye uyum sağlamadığı malzeme yok gibi. Kısacası kalorisinin azlığı ya da çokluğu pişirene bağlı.

Zaten katkı maddeleri içermediği, doğal olduğu ve ölçüyü kaçırmadığımız sürece proteinden karbonhidrata her cins besin insan vücuduna gerekli. Makarna, bulgur, pirinç et, balık, yağ hiçbirinden korkmamıza gerek yok...