Çai, tea, thé, tee, té, şay, te... Anladınız siz oni!

Çai, tea, thé, tee, té, şay, te... Anladınız siz oni!
Çai, tea, thé, tee, té, şay, te... Anladınız siz oni!
Geçen hafta başladığımız çay yolculuğumuz çay çeşitleriyle devam ediyor. Ama önce çay sözcüğünün kökeni, ardından beyazdan siyaha çay çeşitleri...

Çay, çai, tea, thé, tee, té, şay ve te...

Aslında hepsinin çıkış noktası, çayın ana vatanı Çin’deki ‘Ça ye/ çay yaprağı’ sözcüğünden türemiş. Dilbilimciler göre Çin’in kuzeyindeki söyleniş şekli ‘ça’ ve Güney Çin’deki telaffuzuyla ‘te’ iki koldan tüm dünya dillerine yayılmış. Çay, tüm dünyada çaylar çiçek açan bitki türü olan camellia sinensis bitkisinden elde ediliyor.
Çay doğada kendiliğinden yetiştiği yerlerde ağaç şeklindedir ve ortalama ömrü iki –üç yüz yılı bulur. Kültür çayları ise daha bodurdur. Çay ağaççığının ilk sürgünleri yeşil olur. Sonra yaş aldıkça odunlaşmaya başlar ve rengi kahverengiye döner. Çay bitkisinin beyaz ve sarı renkli hoş kokulu çiçeği yaprakların tam daldan çıktığı bölümde açar.
3.000 çeşit çay olması; camellia sinensis bitkisinin farklı iklim, bölge ve toprak şartlarında işlenmesinden kaynaklanır. Bazı çaylar -Ceylon gibi- ismini bölgelerden ya da geleneklerden alır. Bazı çaylarsa kalitesine göre isimlendirilir.
Çaylar aslında işlenmesine göre temel olarak dört farklı kategoriye ayrılır: Beyaz, yeşil, siyah, ve oolong.


BEYAZ ÇAY
Beyaz çay, Çin’in Fujyan bölgesinde yetişen büyük yapraklı bir çay cinsinden elde edilir. Çayın yaprakları henüz tomurcuk halindeyken toplanır. Sadece soldurma ve kurutma yöntemiyle elde edilir. Yani yeşil ve siyah çaylar gibi fermantasyon işlemine tabii tutulmazlar. Beyaz çay en yüksek kalitede çaylardan biridir ve arka arkaya bir kaç kez demlenebilir.

YEŞİL ÇAY
Yeşil çay siyah çayla aynı bitkiden ‘Camelia Sinensis’ten elde edilir. Aralarındaki tek fark işlenme tekniğinden kaynaklanır. Siyah çayın yaprağı yavaş kurutulurken, yeşil çayın yaprakları toplanır toplanmaz hızla kurutulur. Yeşil çay kurutulurken fermantasyon aşaması atlandığı için yapraklarının rengi yeşil kalır. Oksidizasyona da maruz kalmadığı için yeşil çayın antioksidan özelliği siyah çaya göre daha biraz daha fazla ve kafein oranı daha düşüktür.

OOLONG ÇAYI
Siyah çayla yeşil çay arasında bir yerde durur. Yeşil çaydan daha fazla siyah çaydan daha az fermantasyona uğrar.

SİYAH ÇAY
Toplanan taze çay yaprakları soldurma, kıvırma, fermantasyon (bu aşamada siyah çay haline gelir) kurutma aşamalarına tabii tutularak ortaya çıkar.
Bugün dünyanın farklı köşelerinde tüketilen Assam, Pekoe, Darjelieling, Seylan, Earl Grey, English Breakfast, Lapsang Souchong gibi kimi yetiştiği bölgeye kimi ise harmanına göre adlandırılan bir çok siyah çay çeşitleri vardır.

Mesela English Breakfast Assam ve Seylan çaylarının harmanlamasıyla elde edilir. Ülkemizde en çok sevilen aromalı çaylardan biri olan Earl Grey ise içine bergamot denilen bir cins nareciyenin kurutulmuş kabuklarının siyah çaya ilavesiyle elde edilir.



 

Lipton olarak çay severlerin keyfine keyif kattığımız; günün her anına ve her damak zevkine uygun 50’den fazla ürün sunan geniş ürün portföyümüz;


Siyah çaylar: Lipton Yellow Label, Lipton Earl Grey, Lipton Golden Ceylon, Lipton English Breakfast, Lipton Doğu Karadeniz,Lipton İlk Hasat, Lipton Siyah İnci

Yeşil çaylar: Lipton Berrak Yeşil Bergamot Aromalı, Yaseminli, Naneli, Limonlu, Sade

Sağlıklı Yaşam Çayları: Lipton Slim Plus, Slim Plus Limonlu, Slim Plus Kayısılı, Slim Plus Şeftalili, Slim Plus Kiraz Saplı, Slim Plus Açaili, Lipton Kış Çayı Ekinezyalı, Lipton 10 Bitkili

Bitki ve Meyve Çayları: Lipton Zencefil Limon, Papatya, Rezene, Nane Limon, Ihlamur, Adaçayı, Böğürtlen, Elma, Erikli Tarçınlı, Yaban Mersinli, Kuşburnu

Piramit Poşet Çaylar: Naneli Tarçınlı, Portakal Çiçekli, Yeşil Çay, Yeşil Çay Nane Ferahlığı, Yeşil Çay Limonlu Melisalı

Yöresel Keşifler Poşet Çaylar: Akdeniz Yolculuğu, Ege Sefası, Güneydoğu Efsanesi

 

İlandır...