Dünyanın su zengini ülkeleri hangileri?

Dünyanın su zengini ülkeleri hangileri?
Dünyanın su zengini ülkeleri hangileri?
Bugün Dünya Su Günü. Su kaynaklarındaki dengesizliğe dikkat çekmek üzere 12 yıl önce kutlanmaya başlandı ama halen su kıtlığından her gün binlerce insan öldüğü, salgın hastalıkların baş gösterdiği, onsuz hayatın olmadığı bir dünyada yaşıyoruz...
Haber: MÜGE AKGÜN - muge.akgun@radikal.com.tr / Arşivi

Bugün Dünya Su Günü. Bir çok ülkede manşetler son bir kaç gündür “Her geçen gün kaynakları azalan suyu harcarken iki kere düşün” diye çıkıyor. BM Su sayfası ‘Su sağlıktır’ ‘Temiz eller yaşamını kurtarır’, ‘Su doğadır’, ‘ Su şehirleşmedir’, ‘Su endüstridir’, ‘Su enerjidir’, ‘Su besindir’ ve ‘Su eşitliktir’ spotlarıyla açılıyor.

Birleşmiş Milletler'in raporlarına göre su tüketme alışkanlıkları hızla değişmezse 15 yıl sonra sahip olunan su ancak dünya nüfusunun yüzde 60’ına yetecek. Tabii ki bu konuda fedakarlık yapması gerekenler harcayacak suyu olanlar. Çünkü maalesef ki su dünyada dengeli bir dağılım sergileyemiyor.

Dünyada su zengini kıtaların başını Kuzey Amerika çekiyor. ABD ve Kanada; Güney Amerika’da ise Brezilya dünyanın su zengini ülkeleri arasında. Eski kıtanın en zenginleri ise Rusya Avusturya, Fransa, Hollanda, İzlanda ve Norveç. Rusya Asya kıtasında da liderliğini koruyor. Ardından Çin, Hindistan ve Endenozya geliyor. Afrika kıtasında ise Mısır, Kongo ve Çad su sorunu olmayan ülkeler arasında. Okyanusya’da da Avustralya ve Yeni Zelanda su problemi yok.

Ancak dünya su kaynaklarının yarıdan fazlası Kanada, Brezilya, Norveç, Rusya, ABD, Yeni Zelanda Avustralya, Kolombiya, Brezilya ve Çin olmak üzere 10 ülkenin sınırları içinde kalıyor. Dünya nüfusunun yüzde 60’ına sahip Asya kıtası su kaynaklarının yüzde 36’sına sahip. Su sıkıntısı çeken ülkeler dünya nüfusunun yüzde 20’sini oluşturuyor. Afrika’da su sıkıntısı çekenler nüfusun yüzde 48’iyken bu oran Asya’da yüzde 22 oluyor.

Su zengini ülkeler şanslarını iklim koşullarına kar, yağmur, buzullar ve suları taşıyan nehirlerine borçlular. Kısacası su da dünyada doğadan kaynaklanan bir eşitsizlikle adil olmayan bir biçimde dağılmış. Ancak su kıtlığı zengin sanayileşmiş ülkelerin politikalarıyla yaratılmış bir sorun.

Bir ülkede kişi başı su miktarı 10 bin metreküp ise o ülke su zengini kabul ediliyor. 5000 metreküp orta halli, 2000 metreküp ve altı su fakiri kabul ediliyor ancak 1000 metre küp altına düşmüşse o ülke su kıtlığı çekiyor.

SU AYAK İZİ

Su ayak izi üretici ve tüketicinin doğrudan ve dolaylı su harcamalarını beraber değerlendiren bir su tüketimi göstergesi. Su ayak izi sadece tükettiğimiz içme suyu değil. İçme, yemek yapma, temizlik, pamuklu giysilerin ve kağıt üretimi için çok fazla su tüketiliyor. Bir kilo etle yemek pişirdiğinizde suda bıraktığınız ayak izinin hesaplamasını  yaptığınızda toplam 15.500 litre su kullanmak gerektiğini görüyorsunuz.

Günlük olarak kullandığımız bazı besinlerin ve endüstriyel ürünlerin ayak izine baktığımızda birer kilo üzerinden baktığımızda elma 700, muz 860, ekmek 1300, lahana 200, peynir 5000, tavuk 3900, çikolata 24 bin, yer fıstığı 310, marul 130, zeytin 4400, portakal 460, patates 230, domates 180 ve pirinç için 3400 litre su ayak izi bırakıyoruz.

Hazır gıdalara baktığımızda da bir fincan çay 250, hamburger 2400 litre su ayak izi bırakıyor. Endüstriyel ürünlerde ise bir tişört 4100, deri ayakkabı 8000 litre su ayak izi bırakıyor...  

Gelinen noktada tek çare her alanda sürdürülebilirlik ve kaynakların idareli kullanılması, ayak izi çok fazla bırakan ürünlerin azaltılması...