Yýldýrým Türker

12/09/2005 (14692 kiþi okudu)

Bu yazýyý 12 Eylül dönemine tanýk olmaya yaþý yetmeyenler okusun isterim. Genç arkadaþlarýma anlatmak istediklerim var.
Bugün, lanetli bir yýldönümü. Mutsuzluðumuzun uzun hikâyesine buradan baþlayabiliriz.
Daha önce de mutlu deðildik. Ama hevesimiz vardý. Mutluluktan çok hevese yazýlýrdýk zaten. Þimdiki kadar sakar, þimdiki kadar umutluyduk. Ama o zamanlar umut diyegeldiðimiz, neredeyse bütün insanlýðý kucaklayan bir rüyaydý. Güzeldi. Aþka benzer bir yaný vardý. Dünyanýn tanýmý farklýydý
o zamanlar. Henüz koparýlýp alýnmamýþtý bizden. Sanki dünya
elimizin altýndaydý da biz onu okþadýkça yepyeni bir dünya dönecekti aþkýmýzdan. O zamanlar kimse kimseyi romantik olmakla suçlamazdý. Sizin kadar genç, sizin kadar uyanýktýk. Ne sizden az, ne sizden fazlaydýk. Sadece sanki daha sýk bakardýk birbirimizin gözlerine. Bir de sanki þimdi sizin sýkýldýðýnýz kadar sýkýlmazdýk. Dünyayla aþýk dalaþýna girmiþtik ya.
Þimdi neredeyse bir þakaymýþ gibi anýlýyor ana-babalarýnýn yaþadýðý o korkunç dönem.
Bir sabah, þimdi Marmaris'te yaþayan, Yener Süsoy'un 'Alaþehirli afacan' dediði, büyük medyamýzýn sevimli bir dede olarak yansýttýðý Kenan Evren'in nefret dolu gevrek sesini duyduktan sonra kuruldu sizi okþamayý bilmeyen
bu dünya. Þimdi mütekait paþa, "Artýk 12 Eylül 1980'i unutmalýyýz" diyor ya, siz unutuþun gölgesine doðdunuz zaten. Ana-babalarýnýzýn, büyüklerinizin iþkencecileri, katilleri yargýlanmadýðý gibi kendilerine yönelik saygýda kusur edenler hâlâ hedefte. Cunta paþasý 25 yýl sonra çýkýp "Unutulacaaaak! Unut!" komutu verebiliyor. Belki de dünyadaki meslektaþlarýnýn baþýna gelenler onu kaygýlandýrmaya baþladý.

Gökçe Fidan
Bu lanetli yýldönümünde 12 Eylül'ün ilk kurbanlarýndan birini, "Gökçe Fidan"ý, Erdal Eren'i analým istiyorum.
Erdal, siyasi inançlarý kuvvetli bir lise öðrencisidir. ODTÜ'lü Sinan Sümer, duvarlara slogan yazarken dönemin MHP'li bakaný Cengiz Gökçek'in korumasý tarafýndan vurularak öldürülür. 2 Þubat 1980 günü, ölümünü protesto etmek için toplanan 2 bin kiþi arasýnda Erdal da vardýr. Gösterinin sonuna doðru silahlý bir inzibat timiyle göstericiler arasýnda çýkan çatýþmada bir inzibat askeri vurularak ölür. Yakalanan Erdal'ýn yanýnda silah olduðu için cinayet onun üstüne kalýr. Oysa otopsi raporunda da askerin Erdal'ýn bulunduðu tarafa koþarken sýrtýndan vurulduðu belirlenmiþtir. Ankara Merkez Komutanlýðý'na götürülen Erdal þiddetli iþkenceden geçirilir. Daha sonra, Orada gördüklerimi Emniyet'te bile görmedim" diyecektir. Sonra Mamak Askeri Hapishanesi'nde
bir hücreye konulur. Ýdamla yargýlanmaktadýr. Mamak, vahþetin üslerindendir. Kullanýlan iþkence yöntemlerinin yaratýcýlýðý insaný derinden sarsar. Erdal, duruþmada, "Benim hakkýmda peþin bir yargýlama yapýldýðý son derece açýktýr. Nitekim benimle ilgili olayýn ertesinde Genelkurmay Baþkaný'nýn 'Çoktandýr idam olmuyor, bazý kiþilerin idam edilmesi gerek' þeklinde demeç vermesi benimle ilgili idam kararýdýr. Ve size de bu konuda ulaþtýrýlan emirlerin açýkça dýþa vurulmasýdýr" der.
Söz konusu Genelkurmay Baþkaný, Kenan Evren'dir. Bir gazeteciyle yaptýðý söyleþide, "Parlamentodan þimdiye kadar bir tek idam çýkmadý ki.. Davalar yavaþ gidiyor, görevliler korkuyor, parlamento gecikiyor" demiþtir.
Askeri Erdal'ýn öldürdüðü iddiasý çok zayýftýr, deliller yetersizdir. En önemlisi, Erdal, suç iþlendiði tarihte henüz 17 yaþýndadýr. Erdal doðduðunda babasý 1962 yýlýnýn Mart ayýnda doðmuþ olan oðlunu okula erken gidebilmesi için 6 ay büyük yazdýrmýþ. Nereden bilsin, olacaklarý.
Yargýtay 3. Dairesi idam kararýný 'yeterli delil olmadýðý' gerekçesiyle iki kere üst üste bozar. Sonunda 20 Kasým günü toplanan Askeri Yargýtay Genel Kurulu, 3. Daire'nin ýsrar kararýný kaldýrarak Sýkýyönetim Mahkemesi'nin Erdal'ýn idamýna iliþkin kararýný onar. Bir tatbikat sýrasýnda kendisine Erdal'ýn idamý hakkýnda soru sorulduðunda Kenan Evren, þanlý tarihimize yazýlan o ünlü cümleyi sarf edecektir: "Asmayalým da besleyelim mi?" 12 Eylül'ün ruhunu daha iyi açýklayan bir cümle bulamazsýnýz.
Mahkeme Erdal'ý öldürülecek kadar yetiþkin bulmuþtur bir kere. Erdal'ýn dýþ görünümü ve tahsil durumuna bakarak yaþ durumunun tespitine iliþkin talebi reddeder.
Erdal'ýn duruþmalarda kendisine iþkence yapýldýðýný belirtmesi de mahkeme baþkaný tarafýndan "Bunlarýn dava ile ilgisi yoktur" sözleriyle karþýlanýr.
Þimdi bize sanki biraz yorgun, biraz küs ama hülyalý gözlerle siyah-beyaz fotoðraflardan bakan çocuk kýsacýk ömrünün son günlerini zulüm altýnda ruhunu karartmamaya çalýþarak geçirdi. Bir gün onu almaya geldiler. Ceketini giyerken bir asker yardým etmek istedi. Erdal, 'Kendim giyerim' dedi. Kelepçe vurulmasýný istemedi sadece. Son isteðini sordular. Sigara, dedi. Ailesine yazmýþ olduðu mektuplarý iç çamaþýrýnýn içinden çýkardý: "Cezaevinde yapýlan (neler olduðunu ayrýntýlý bir biçimde öðrenirsiniz sanýrým) insanlýk dýþý zulüm altýnda inletildik. O kadar aþaðýlýk, o kadar canice þeyler gördüm ki, bugünlerde yaþamak bir iþkence haline geldi. Ýþte bu durumda ölüm korkulacak bir þey deðil, þiddetle arzulanan bir olay, bir kurtuluþ haline geldi. Böyle bir durumda insanýn intihar ederek yaþamýna son vermesi iþten bile deðildir. Ancak ben bu durumda irademi kullanarak ne pahasýna olursa olsun yaþamýmý sürdürdüm. Hem de ileride bir gün öldürüleceðimi bile bile" diyordu. Kýz kardeþine, "Seni biraz kýzdýrdýðýmý yazýyorsun. Fena mý? Havalar iyice soðudu ama kýzarsan üþümezsin. Ben burada üþüyünce (kýzamadýðým için)
'Koþar adým' 'marþ marþ' eðitim yapýyorum" yazýyordu. Babasýna, "Mektubunda bu acýya dayana-mayacaðýný söylüyorsun. Ben
nice dayanýlmayacak acýlara dayanýldýðýna tanýk oldum. Kaldý ki sen güçlü bir insansýn. Kendini kapýp koyvermediðin sürece ve biraz da benim bakýþ açýmla bakmaya çalýþýrsan böyle bir þey olmaz inancýndayým" yazmýþtý son mektubunda. Babasý, dayanamadý. Oðlunun ince narin boynuna ilmeðin geçiriliþinden sonra bir yýl içinde öldü. Anasý Erdal'ý hâlâ rüyalarýnda 17 yaþýndaki haliyle görüyor.
Zamanýnýn geldiðine karar verildikçe yapýlan kimi anketlerde ordumuz milletin en güvendiði kurum çýkar. Þimdiye dek mutlaka farkýna varmýþsýnýzdýr. Dilimizi gerçekten öðrenmek için her sözcüðün sýrtýnda nasýl bir yükü olduðunu anlayacak kadar yaþamak gerek. En güvenilir demek, en korkulur anlamýna geliyor. Maalesef henüz güven konaðýmýzý korkudan uzak yere inþa edebilmiþ deðiliz. Bu görev de size düþüyor. Hayatýmýzýn duvarlarýný yýkabilmek için korkularýmýzla deðil, vicdanýmýzla
bakabilmeyi öðrenmeliyiz. Belki 12 Eylül'den geçmiþ olanlarýn ömrü vefa etmez bu cuntanýn ve iþbirlikçilerinin yargýlandýðýný görmeye. Ama siz de unutmayýn. Unutturmayýn. Suskunluk ve bunaklýk üstüne kurulacak bir barýþýn sahte olduðunu bir an olsun aklýnýzdan çýkarmayýn. Unutmayalým. Erdal, bize bakýyor hâlâ.

Yazdýr | Yolla | Arþive Ekle