Haluk Þahin

28/09/2005 (4673 kiþi okudu)

Çok vahim bir akademik özerklik ve ifade özgürlüðü sorununa dönüþen
'Ermeni konferansý'ný sað salim atlattýk. 'Normalleþme' yolunda önemli bir adým attýk. Demek ki, artýk, tartýþýlmamasý gereken özgürlükler yerine, söylenenleri konuþabiliriz.
Toplantýnýn birinci günü yapýlan sunumlarýn hemen tümünü dinledim. Þimdiye kadar en tartýþmalý sözleri etmiþ olan Halil Berktay açýþ konuþmasýnda konunun çerçevesini çok güzel çizdi; tüm deðerlendirmeleri bir tek 'soykýrým' sözcüðüne endekslenmesinin sakýncalarýndan söz etti. Tüm sunumlarýn 'Soykýrým var' ya da 'Soykýrým yok' cümlelerine indirgenmesi bilimin önünü týkýyordu, bu aþýlmalýydý...
Nitekim, bildirilerin çoðunda bu çerçeveye sadýk kalýndý. Ben en çok, þu anda ABD'nin Minnesota Üniversitesi'nde bulunan Taner Akçam'ýn konuþmasýný merak ediyordum. Çünkü, onun uzun süredir tüm çabasýný 'Evet soykýrýmdýr' demek üzerinde odaklaþtýrdýðýný yýllardýr okuyordum. Berktay'ýn çizdiði
bu yeni çerçeve içinde söyleyebileceði bir þey var mýydý acaba? Öyle olmasa bile, soykýrým konusunda vereceði kanýtlarý kendi aðzýndan duyup deðerlendirmek istiyordum. Beni ikna etmesine açýktým.
Doðrusu ya, tam tersi oldu. Bir bilim adamýndan çok, bir uluslararasý mahkeme savcýsýný andýran konuþmasýnda verdiði 'kanýtlarý' dinledikten sonra 1915'teki o büyük trajedinin sistematik bir soykýrýmdam çok, nice suçlarýn da iþlendiði kanlý bir kaos olduðu yolundaki izlenimim pekiþti. Verdiði tarihsel 'kanýtlarýn' çoðu dolaylý ve söylenti düzeyindeydi.
Ben tarihçi deðilim ve keþke bu 'kanýt'larýn farklý görüþte tarihçiler tarafýndan özgürce tartýþýlabileceði toplantýlar yapýlabilse diyorum.
Beni asýl gocunduran, Akçam'ýn yaptýðý konuþmada karþýsýnda bulunan insanlarýn mantýðýný ve aklýný hafife alan tavrý oldu. Savýný ateþli bir biçimde savunurken bilimsel mantýðýn asla mazur görmeyeceði mantýk kandýrmacalarý (fallacy) yaptý. Bunlardan birkaçýna deðinmek istiyorum.
Ýþte birincisi:
Akçam, Ermeni soykýrýmý yapmakla suçlanan Ýttihatçýlarýn kendi aralarýndaki yazýþmalarda 'Bu Ermeni meselesine bir çözüm bulmalýyýz',
'Bu konuda kesin bir þeyler yapmalýyýz' gibi þeyler yazdýklarýný ve bir 'nihai çözüm' arayýþý içinde olduklarýný bu kelimeleri de kullanarak söyledi. 'Nihai çözüm'ün Ýngilizce çevirisinin 'the final solution' olduðunu ve bu kelimelerin Hitler'in Yahudileri yok etme politikasýný açýklamak için kullanýldýðýný herkes biliyor. Gerçekten, Nazilerin 1942 yýlýnda yaptýklarý bir toplantýda bu terimin Hitler tarafýndan onaylandýðýnýn ifade edildiði biliniyor.
Yani, Akçam dolaylý olarak diyordu ki, Naziler de 'nihai çözümden' söz ediyorlardý, Ýttihatçýlar da. Demek ki ikisi de ayný þeyi yaptýlar: Soykýrým! Ýþte size kanýt!
Azýcýk tarih metodoloji okumuþ olanlar bilirler.
Bu mantýk kandýrmacasý tarih biliminin en büyük ayýplarýndan biri sayýlýr. Kronolojik olarak daha sonra olmuþ bir þeyi kullanarak daha önce
olmuþ bir þeyi kanýtlamaya çalýþmak aðýr bir fauldür. Yapanlara en azýndan sarý kart gösterilir.
'The final solution' kandýrmacasý, militan diaspora Ermenileri ile bu kelimeyi holokost filmlerinde pek çok kez duymuþ saf Amerikalý izleyiciler üzerinde etkili olabilir, hatta alkýþ alabilir, ama insaf!
Akçam, çoðu kendisiyle ayný fikirde olan Türk bilim insanlarýnýn önünde böylesine ucuz bir propaganda yöntemine baþvurmamalýydý. 1942'de Almanya'da söylenen ile 1915'te Osmanlý topraklarýnda olan arasýnda çaðrýþým yoluyla baðlantý kurarak, 'subliminal' gol atmaya çalýþmamalýydý.
Sadece bu kadar mý? Taner Akçam'ýn dinleyicilerine saygý duysaydý asla yapmamasý gereken baþka mantýk kandýrmacalarý da var.
Onlarý da bir sonraki yazýda ele alalým.

Yazdýr | Yolla | Arþive Ekle