Murat Belge

12/12/2006 (4861 kişi okudu)

Nobel ödülü önemli bir olay -hele bununla ilk kez karşılaşan bir toplum için. Önemli bir olay karşısında gösterilen tepkiler, 'gösteren' tarafın özelliklerini ortaya koyar. Bu da böyle oluyor.
Bir yazarının Nobel ödülü kazanmasını neredeyse 'milli yas' ilan ederek karşılayan ülke olmadı, herhalde bundan sonra da olmayacak. Vaktiyle Sovyetler Birliği de, yazarlarından Pasternak ile Soljenitsin'e, bilim adamlarından Saharov'a çeşitli dallarda Nobel verilmesini kendine bir saldırı olarak kabul etmişti. Bu büsbütün yanlış da değildi elbette. Nobel'de, kendi kabilesine karşı eleştirel olabilme yeteneği her zaman gözetilir. Bu bakımdan, son Nobel'e gösterdiğimiz tavırlarla, en yakın akrabamızın SSCB olduğunu bir kere daha kanıtladık.
Ama ben gene de Türkiye'deki durumu ayırma gereğini duyuyorum. Çünkü SSCB'nin o olaylardaki tutumu muhtemelen sokakta o yankıyı bulmayacaktı. SSCB'de bütün var olan kurumların devlet kurumu olması özgül bir durum yaratıyor. Burada sokakta anket yapıp halkımızın ödülden duyduğu derin üzüntü sonucu ile karşılaşmak, patolojinin resmi düzeyde kalmadığını, topluma da yayıldığını gösteriyor. Sovyetler Birliği hiçbir
zaman bu kadar başarılı olmamıştı.
Bir yandan da, bu ödülü almış olmanın, nesnel bir anlamı var. Biz kendimiz, kendimize yarattığımız öznelliklerimiz içinde ne kadar kulaç atsak, o nesnel anlamla karşılaştığımız anlar da oluyor. Ödülün töreni de bunlardan biri sayılabilir. Tasavvur edebildiği en yüce başarı UEFA Kupası veya Eurovision derecesi olan bir toplumda, hiç değilse 'diplomalı' kesim, böyle bir törende Türkiye Cumhuriyeti pasaportlu birinin ödül alıyor olmasının bir anlamı olduğunu görmek durumunda kaldı.
Onun için medya şimdi Orhan Pamuk konusunda gene öncelikle kendisinin yarattığı olumsuzluğu, düşmanlığı, nefreti, biraz olsun dengelemeye çalışıyor.
Ama bunu nasıl yapıyor?
Orhan Pamuk'tan elinden geldiği kadar sıradan, standart, 'comme-il-faut' bir 'ortalama Türk' çıkararak. Bir kaygımız, bu ödülün ne kadarını Orhan'ın elinden alıp 'Türklük' hanesine aktarabileceğimiz. 'Türkçe konuştu!', 'Türkçe davet ettiler!' edebiyatı buna yarıyor ve satır arasında, 'O törende Türkçenin duyulmasına vesile oldu. Haydi, onu biraz hoşgörelim' deniyor. Tabii bunun öbür ucu, Orhan Pamuk'a gönderilen mesaj: "Sen böyle 'cici' ol, biz de seni severiz..."
Bütün bu süreçten neleri seçip öne çıkarabiliriz? 'Kızı koştu, ona sarıldı'...
İşte, hepimiz gibi bir baba; işte, 'aile saadeti'; "Prens gibi hissettim" dedi; yavrucak, o da meğer prens olmak istermiş, onun için yazar olmuş.
Evet, onu 'içimizden biri' yapalım, köşelerini törpüleyelim. Bundan böyle, 'Nobel kazanmış Türk' olarak, bu özelliğini vatana millete yararlı olmakta kullansın. Yerli Mallar Haftası'nda okullara gitsin, incir, üzüm ve fındık yemenin erdemlerini anlatsın. Evinin damına Selimiye'dekinden daha büyük bir Türk bayrağı assın. Üç haftada bir tırnaklarını kessin. Rakı masasında grup halinde 'Nihansın dideden ey mest-i nâzım'ı söylesin, ama 'Çıktık açık alınla' ile geceyi tamamlasın.
Ödül konuşmasında yazar olarak sürüden ayrılmanın getireceği 'angst'tan söz etmişti. İyi ya! Nobel'i de aldın, şimdi gel aramıza, bizden biri ol, 'En büyük Türkiye!' diye bir bağır, rahatla. Bak o zaman biz seni nasıl severiz.

Yazdır | Yolla | Arşive Ekle