Radikal-çevrimiçi / Ekonomi / Para arzı sunumu değişti
Radikal-çevrimiçi
<  İ N T E R N E T  B A S K I S I  >  23 Ocak 2007 
 Kodunuz: Şifreniz: (Üye olmak istiyorum) 

 Bugünkü Radikal
 Ana Sayfa
 Yazarlar
 Yaşam
 Türkiye
 Politika
 Yorum
 Dış Haberler
 Ekonomi
 Spor
 Kültür/Sanat
 Haber Listesi
 Sanal Alem
 Radikal2
 Cumartesi
 Kitap

En aktif üyeler

Günün Sözü
Bilim, iyi zamanlarda servet, kötü zamanlarda bir sığınak ve iyi bir yol göstericidir.
Aristo
Tarihte Bugün
Takvimler 23 ocak tarihini gösterdiği zaman...

1968 yılında,
İstanbul Boğaz Köprüsü projesinin Freman Fox adındaki bir İngiliz firması tarafından yapılacağı açıklandı.
1946 yılında,
Toprak mahsulleri vergisi kaldırıldı.

Haberi YazdırYazdır Haberi YollaYolla | Arşive Ekle Ekonomi 

Mahfi Eğilmez Para arzı sunumu değişti

Mahfi Eğilmez

23/01/2007 (10342 kişi okudu)

Merkez Bankası, mali sistemdeki gelişmeleri ve Avrupa Merkez Bankası istatistik tanımları ve standartlarına uyum çalışmaları çerçevesinde para arzı sunumunda değişikliklere gitmiş bulunuyor. Eskiden parasal sektör olarak yalnızca Merkez Bankası ve mevduat bankaları kapsanırken yeni sunumda katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları ve B tipi likit yatırım fonları da işin içine katılmak suretiyle parasal sektör tanımı genişletildi. Buna ek olarak verilerin sınıflandırılmasında da değişiklikler yapıldı ve eskiden M2Y başlığı altında yer verilen yabancı para cinsinden tutulan mevduatlar vadelerine göre M1 ve M2 para arzları içinde gösterilmeye başlandı. Yeni sunumda M2Y diye ayrı bir para arzı tanımı yer almıyor. En geniş tanımlı para arzı kavramı olan M3 de bu yeni sunumda yeniden yanımlandı. Eskiden bu kategoride yer verilen resmi mevduatlar ve TCMB'deki diğer mevduat kalemlerinde bulunan merkezi yönetim mevduatları para arzı tanımından çıkarıldı ve diğer resmi mevduatlar da vadelerine göre M1 veya M2 içine yerleştirildi. M3, bankaların repo işlemleri ile sağladıkları fonlar ile B tipi likit yatırım fonu tutarlarını kapsayacak hale getirildi. Merkez Bankası bu yeni seriyi 2005 yılı sonuna geri götürerek yayımlamaya başladı.
Para arzı, bir ekonomide ölçüm anında kullanımda bulunan toplam para miktarıdır. Dar ve geniş para arzı olarak iki kategoride ölçülür. Dar para arzı genellikle para ve paraya en yakın belgelerdir. Nakit para, vadesiz mevduat ve çekler bu kategoriye girer. İşin içine vadeli mevduat, repo ve benzeri araçlar da girdiğinde geniş tanımlı para arzı kavramları ortya çıkmaya başlar. Para arzının ölçülmesi ve izlenmesi ekonominin gidişi hakkında bilgi vermesi bakımından önemlidir. Özellikle Monetaristler tarafından savunulan 'para arzındaki denetim dışı artışların enflasyon yarattığı' görüşünden sonra bu önem artmıştır. En basit anlatımı şöyle yapılabilir. Bir ekonomide bir andaki denge MV = PQ biçiminde oluşur. Burada M o andaki para arzını, V paranın dolanım hızını (yani yılda kaç kez el değiştirdiğini), P fiyatları, Q da ekonomide üretilen fiziki mal miktarını gösterir. Eğer Q'da bir artış olmaksızın M ya da V yükselirse o zaman denklemini eşitlemek için P de yükselir, yani enflasyon olur. İşte bu nedenle M'nin denetlenmesi ve Q'daki artıştan fazla artırılmaması önem kazanır.
Merkez Bankası'nın yaptığı yeni tanımlara göre para arzı kavramlarını sıralamadan önce eski tanımların neler olduğunu hatırlatmakta yarar var. Eski tanımlar şöyleydi (YP yabancı parayı gösteriyor):
M1 = Dolaşımdaki para + Dolaşıma çıkan para + Banka kasaları + YTL Vadesiz mevduat
M2 = M1 + YTL Vadeli mevduat
M2Y = M2 + Vadesiz ve vadeli YP mevduat
M2R = M2 + Repo
M2YR = M2Y + Repo
Yeni düzenlemelere göre bu tanımlar şu şekli almış bulunuyor:
M1 = Dolaşımdaki para + Dolaşıma çıkan para + Banka kasaları + YTL Vadesiz mevduat + YP Vadesiz Mevduat
M2 = M1 + YTL Vadeli mevduat + YP Vadeli mevduat
M3 = M2 + Repo + B Tipi likit fon
Bu benzerliklere karşılık geçmişle tam bir karşılaştırma yapma olanağı yok. Örneğin M3, eski M2YR'ye benziyor görünse de yazının girişinde vurguladığım gibi eski tanımlara giren bazı büyüklükler kapsam dışına çıkarılıp eski tanımlarda olmayan bazı yeni büyüklükler kapsama alındığı için böyle bir karşılaştırma olanağı bulunmuyor. Yine de Merkez Bankası'nın yeninin yanında eski seriyi yayımlamayı sürdürmesi doğru bir tavır olmuştur.



Şu ana kadar değerlendirmeye katılan 7 üyemizin puan ortalamasını yanda görebilirsiniz. Puan verme işleminden yalnızca üyelerimiz faydalanabilir.
puan
9
Ekonomi sayfasındaki diğer haberler
ÖZLÜ SÖZ #547
"Erkekler kadınlardan cezalarını istiyorlar."
Ebru Destan, "Erkekler kadınlardan ne ister?" sorusuna cevap veriyor.

Haber Arama
Site içinde aradığınız habere ait anahtar kelimeleri aşağıya yazıp 'Ara' düğmesine basınız.

Künye | Reklam Tarifesi | İletişim Sayfası | Eski Sayılar | Sıkça Sorulan Sorular | Kampanya Sözleşmesi | XML özetleri

© Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.