31 Ocak 1997'de Ankara'nýn Sincan Belediye Baþkaný Bekir Yýldýz'ýn düzenlediði Kudüs Gecesi'nde 'dört dörtlük' bir þeriat propagandasý yapýldý. Türkiye'yi ayaða kaldýran geceden dört gün sonra asker Sincan'da meþhur 'balans ayarý'ný yaptý

01/03/2007 (3739 kiþi okudu)

MURAT YETKÝN (E-mektup | ArÅŸivi)

Aydýnlýk için bir dakika karanlýk
Ortalýk bu görüntülerle karýþtý. Bu geliþme üzerine bir de Sincan'da Bekir Yýldýz'la röportaj yapmaya giden Star televizyonu muhabiri Iþýn Gürel'in takkeli, sakallý biri tarafýndan yüzüne vurularak yere düþürülmesi olayý vuku bulunca tepkiler doruða ulaþtý. Muhalefet partileri Meclis'te önerge üstüne önerge yaðdýrmaya baþladý. Hükümet içinde de tepki vardý. DYP'li Savunma Bakaný Turhan Tayan geliþmeleri "Tüyler ürpertici" olarak tanýmlýyor, savcýlarý göreve çaðýrýyordu. Bunu Ankara DGM'nin Yýldýz hakkýnda soruþturma açmasý izledi.
1 Þubat gecesi, bir baþka önemli olayýn baþlangýcýydý. Ýstanbullu avukat Ergin Cinmen önderliðinde baþlayan baðýmsýz yurttaþlar giriþiminin çaðrýsýyla, "Aydýnlýk için 1 dakika karanlýk" eylemleri o gece baþlýyordu. Giriþim, Susurluk kazasýyla aydýnlanan devlet içindeki çeteleþmenin ortaya çýkarýlýp cezalandýrýlmasýný isteyenleri, þubat ayý boyunca her akþam saat 21.00'da bir dakika boyunca evlerinin ýþýklarýný kapatarak pasif protestoya çaðýrýyordu. Eylem, daha baþladýðý gün yalnýzca Susurluk'un açýða çýkarýlmasý deðil, Refahyol dönemindeki tüm uygulamalarý protestoya dönüþtü. O gece saat 21.00'de milyonlarca kiþi evlerin-de ýþýklarý söndürmekle kalmadýlar, ellerinde meþale ve mumlarla sokaklara döküldüler, balkonlarýnda tencerelere vurup tempo tuttular.
3 Þubat günü Dýþiþleri Müsteþar Yardýmcýsý Büyükelçi Ali Tuygan, Ýran Büyükelçisi Bagheri'yi makamýna çaðýrarak, sert bir dille Türkiye'nin içiþlerine karýþmamasýný istedi ve kendisini protesto etti. Ýlerleyen günlerde 'Ýstenmeyen adam' ilan edilecekken Tahran tarafýndan geri çekilecek olan Bagheri, Dýþiþleri'nin çýkýþýnda gazetecilere "Yüzde 99'u Müslüman Türkiye, zaten þeriatçýdýr. Ben sizi protesto ediyorum " diyerik diplomatlýktan çok parti militanlýðýna yakýþan bir tavýr ortaya koyacaktý.
Ayný gün Genelkurmay Baþkaný Orgeneral Karadayý, generalleri karargâhýnda topladý. Toplantý üzerine hiçbir açýklama yapýlmadý.
Akþam saatlerinde, o dönem Meclis dýþýnda kalmýþ ve askerlerle yakýn iliþkileri olan bir siyasetçiden telefon aldým. Askerlerin bir faaliyet içinde olduðunu, Sincan'a yönelik bir hareket olabileceðini söylüyordu. Askeri kaynaklara birkaç telefon ettikten sonra, tam olarak ne olacaðýný bilmemekle birlikte, sabah Sincan'a bir kamera ekibi göndermeye karar verdik.
4 Þubat sabahý Etimesgut'taki Zýrhlý Birlikler Tümeni'nden yola çýkan 15 tank ve çok sayýda askeri kariyer, Sincan'a yöneldi. Sincanlýlar tank sesleriyle uyanýnca darbe oluyor sandý. Genelkurmay'dan yapýlan kýsa açýklama ise bunun yalnýzca bir 'Motorlu yürüyüþ tatbikatý' olduðunu söylüyordu. Konvoyun açýklanan görev talimatý, Akýncý (Mürtet) Hava Üssü yakýnlarýndaki Yenikent tatbikat alanýna gitmekti. Ancak, Hürriyet'in o zamanki Ankara Temsilcisi Sedat Ergin'in saptamasýna göre, bir de gizli görev talimatý vardý. Konvoydaki iki tank ve bazý kariyerler, arýza yapmýþ gibi geride kalacak ve Kubbetüssahra þeklindeki çadýrý kaza süsü vererek yýkacaklardý. RP'li belediye tepkiler üzerine bir gece önce çadýrý söktüðü için tanklar meydanda bir süre oyalanýp geri döndü. Bu oyalanma sýrasýnda, sözde arýzayý gidermek için tanklara 'balans ayarý' yapýlmýþtý. Ýþte bu deyim, 'demokrasiye balans ayarý' olarak 28 Þubat sürecinin sloganý haline gelecekti. Ertesi gün Genelkurmay Ýkinci Baþkaný Orgeneral Çevik Bir'in sözleri ardýndan bu deyim 'post-modern darbe' deyimi çýkana dek, yaygýn kullanýldý.
DYP'nin içi kaynamaya baþlasa da Baþbakan Yardýmcýsý Çiller, koalisyon ortaðýna tam desteði sürdürüyordu. Baþbakan Erbakan da belki Çiller'in bu jestine karþýlýk vermek için Susurluk protestolarýna karþý kesin ve küçümseyici tavýr almaya baþladý. Ona göre, temiz toplum isteyenlerin protestolarý 'fasa fiso' idi. Bu insanlar, Afrikalý kabileler gibi 'Gulu gulu' dansý yapýyordu. Adalet Bakaný Þevket Kazan'a göreyse, bu eylemler "Mum söndü oyunu" idi.

'Askerlerin lojmanýna bir bakýn'
Sonuç mu ne oldu? Bir gün general rütbesindeki bir kaynaðýmla telefonda konuþuyordum. Sözü '1 dakika karanlýk' eylemlerine kendisi getirdi. Muhtemelen bana askerin neden bu konuda irtica ile mücadele konusundaki hassasiyetini göstermediðini sordurmak istiyordu. Ben de bu nedenle soruyu öyle sormadým, ama bu konuda askerin bir tavýr içine girip girmeyeceðini sordum. "Ýstersen bu akþam general lojmanlarýnýn ýþýklarýna bir bak" dedi.
Çankaya'daki Cumhurbaþkanlýðý Köþkü'nün iki ana kapýsý vardýr. Kuzeye, Baþbakanlýk Konutu'nun karþýsýna açýlan 1 numaralý kapý ve güneye Elmadað istikametine doðru açýlan 5 numaralý kapý. 5 no'lu kapýnýn tam karþýsýnda 10 katlý bloklar halinde general ve üst rütbeli subaylarýn lojmanlarý vardýr. Bu lojmanlarýn hemen altýnda da Genelkurmay Baþkaný ve kuvvet komutanlarýna tahsis edilmiþ ortak bahçe içinde müstakil lojmanlar vardýr. Yani Türk Silahlý Kuvvetleri'nin komuta kademesi orada ikamet eder. O akþam, 5 no'lu kapý karþýsýna bir haber-kamera ekibi gönderdim. Boþ dönmediler. General lojmanlarý saat 21.00'den itibaren bir dakika boyunca karanlýða gömüldü. Hatta bazý dairelerde, vatandaþýn genelde yaptýðý gibi (evde olmadýðýmýzdan karanlýk deðil, protesto için söndürüyoruz anlamýnda)
ýþýklar bir dakika boyunca yanýp söndü. 'Aydýnlýk için 1 dakika Karanlýk' eylemleri 28 Þubat'ta sona eriyordu. O gün yapýlacak MGK toplantýsý ise Türk siyasi tarihine geçecekti.

YARIN: Demirel'in operasyonu

Yazdýr | Yolla | Arþive Ekle