Murat Belge

11/03/2007 (3633 kişi okudu)

Bundan birkaç yıl önce, Tuba Çandar'la birlikte, 'nehir söyleşi' diye adlandırılan yöntemle bir biyografik çalışmaya başlamıştık. İkimizin de işi gücü çok, uzun sürdü, ama sonunda tamamlandı.
Milliyet'in 'Kitap Eki'nin editörü Filiz Aygündüz beni aradı ve benimle 'Pazar Eki'nde yayımlanacak bir mülâkat yapmak istediğini söyledi. Tuba ile birlikte konuşacaktık. Bu arada, kitabın, salı günkü (6 Mart) gazetede haber yapılacağını da duyurdu. Bunlar hepsi iyi.
Salı günü baktım ki gazetenin birinci sayfasında, gönlümün aslında Hıristiyanlık'ta yattığını dünyaya duyurmaktayım.
Şimdi bir an duralım ve medyada yaygın biçimde uygulanan bir teknikten söz edelim: 'cımbızlama'! Belirli bir konuyu, belirli bir bağlamı olan sözlü veya yazılı bir söylem içinde ele alıyorsunuz; biri geliyor,
o 'bağlam'dan cımbızla yoluyor o söylemi, bu örnekte olduğu gibi bir yere yerleştiriyor. Kelimeler sizin kelimeleriniz, bunlar çarpıtılmamış. Öyleyse söyleyecek söz yok. Oysa, hayır, söyleyecek söz var. Bu da, değindiğim, 'bağlam' sorunu.
Buradaki 'bağlam', bir 'dinler karşılaştırması'. İsa'nın hayatını anlatan dört İncil'de, özellikle de, 'Yuhanna'da karşıma çıkan derin insan sevgisi, dini değil dünyevi nedenlerle beni etkilemiştir. Öte yandan, soyut mantık düzeyinde bakıldığında insanın aklını zorlayan Hıristiyan mitolojisi, 'Allah'ın oğlu' gibi bir kavramla iç içe geçen, 'oğlunu kaybeden annenin acısı' gibi son derece insani temalar, insanların psikolojik ihtiyaçlarına çok iyi cevap verebiliyor- bir kere iman ederse.
Buna karşılık Uzakdoğu'nun dinleri, özellikle Taoizm ve Budizm, çok derin, çok karmaşık bir inanç/akıl karışımı sağlıyor ve gene bir hayli yüksek bir 'insanilik' standardı oluşturuyor.
Şimdi bunların konuşulduğu bir bölümden, gazeteci, "İncelediğim çeşitli dinler arasında, inanç ihtiyacı duyan bir insan olsam, muhtemelen Hıristiyanlığı veya Uzakdoğu dinlerinden birini seçerdim" cümlesini 'cımbız'layarak almış. Ayrıca, bundan başlık yaparken, Uzakdoğu faslını da fazlalık görmüşler anlaşılan: 'İnançlı olsam Hıristiyandım' olarak özetlenmiş konu.
Bir de bu işin yapıldığı ortam var tabii: Bir arkadaşım, 'Sanki milliyetçiler işlerini yapamazsa Müslümanlar tamamlasın diye yapılmış bir haber' diyerek değerlendirdi durumu. Başka dostlarımdan bunun internete yansıma biçiminden ve edilen küfürlerden haberdar edildim.
Tamam, bunlara da uzun boylu bir diyeceğim yok, kişisel bir çerçevede. Tuba'yla konuşurken ne söylemişsem öylece söylemişim, çünkü öyle düşünüyorum. Ama bu 'medya teknikleri', kendimle ilgili olmayan konularda da 'meyve verdikçe', bu tür eleştirilerde bulunuyorum. Bu sefer konunun benden ötürü gündeme gelmiş olması hiç önemli değil.
Başka bir konuya geçerek bitireyim: bu toplumun genel hayat tarzı, herkesi 'resmi görüş' sahibi olmaya zorlar. Hangi sözleri söyleyerek yaşamamız gerektiği önceden belirlenmiştir, senaryolarımız, diyaloglarımız önceden yazılmıştır. Onun için de 'bireysellik' denen olayla, eksantrik bireylerle karşılaşmak zordur Türkiye'de. Tabii bu, 'dış yüzey'den bakınca böyle; onun arkasına dolaşmayı başardığınızda, bireyselliğin, kuraldışılığın türlüsünü (her zaman 'sağlıklı'sını da değil) görürsünüz. Şu anlattığım çeşitten hikâyeler de, insanı, 'Aman, aykırı bir şey söylemeyeyim, cımbızlayıp başka kılığa sokarlar' diye düşünmeye koşullandırıyor. Bunlar aslında bu ülkenin kültürünün tamamını ilgilendiren köklü ve ciddi sorunlar.

Yazdır | Yolla | Arşive Ekle