Mersin Devlet Opera ve Balesi Müdürü Hakan Gürkan, 'Mavi Tuna'yý baleyle yeni tanýþacaklar için sahnelediklerini söylüyor.

Mersin Devlet Opera ve Balesi bu yýl 15'inci yýlýný kutluyor. Mersin'de operaya gitmeme þansýnýz yok çünkü apartman panolarýndan su damacanalarýna kadar her yerde 'duyurular' var

29/05/2007 (1582 kiþi okudu)

MERSÝN - Bu kentte yüzünüzü Doðu'ya çevirdiðinizde Çin'e kadar uzanan coðrafyada tek bir opera var. O da Mersin Opera ve Balesi. Mersin halký da bunun farkýnda. Bindiðimiz ilk taksinin þoförüne, opera ve bale binasý olarak kullanýlan Halkevi'ne gitmek istediðimizi söyleyince hemen baþladý anlatmaya: "Burada çok güzel operalar oynanýyor. Bizim apartmanýn aidat panosunun yanýnda programý var. Bizim kýz gitti çok beðendi. Biz de gideceðiz. Radyodan da bedava bilet veriyorlar. Hem de müdür canlý yayýnda kendi davet ediyor."
Halkevi, þehrin tam merkezinde etrafýnda çay bahçesi, otopark ve yaný baþýnda Mersin Müzesi var. Burasý Mersin'in tek kültür merkezi yani opera ve bale mekânýný ayný zamanda konuk tiyatrolarla ve diðer etkinliklerle paylaþmak zorunda. Ancak bu onlara bir avantaj saðlýyor çünkü Mersin halkýnýn opera ve baleyi fark etmesine diðer etkinlikler destek veriyor. Mersin'de neredeyse herkes bir opera olduðunun farkýnda. Bunu saðlayansa 2006'da Mersin Devlet Opera ve Balesi Müdürülüðü'ne getirilen Hakan Gürkan ile arkadaþlarýnýn çabasý. "Mersinlilere opera ve baleye gelmemek için bahane býrakmayacaðýz" sloganýyla iþe baþlayan ekip su þirketleriyle anlaþmýþ, programlarý damacanalara iliþtirip su giren her yere
operayý da sokmuþlar. Halk Evi'nin önündeki duraðýn adýný 'Opera
Duraðý' olarak deðiþtirtmiþler.

Levantenlerin katkýsý büyük
Tüm bunlar da geçen son yýllarda operadan uzaklaþan seyirciyi yeniden döndürmüþ. 1992'de kurulan Mersin Operasý'nda özellikle bu kentte yaþayan Ýtalyan Katolik cemaati ile Arap Ortodoks cemaatinin büyük emeði var. Opera ve Bale'nin kurucu müdürü þimdiki baþrejisör Yaþar Esgin, Mersinli olmasýnýn da yardýmýyla o dönem kent sakinlerinden 2.5 milyon dolara yakýn para toplamýþ ve 1946'da açýlan Halkevi, opera binasýna dönüþtürülmüþ. Bunun karþýlýðýnda da koltuklara emeði geçenlerin adý yazýlmýþ, onlara düzenli olarak davetiye yollanmýþ. Ancak levantenler bir dönem ihmal edilince operaya biraz küsmüþler. Yeni yönetimin çabalarýyla onlarla yeniden barýþ saðlanmýþ, bu arada genel ilginin de yütkselmesiyle geçen yýl 17 bin 417 olan biletli seyirci sayýsý bu yýl 26 bin 742'ye yükselmiþ. Dolayýsýyla Mersin'de büyük bir seyirci sýkýntýsý yok. Ýzleyici sayýsý Ýzmir'den yüksek ve beþ opera içinde üçüncü sýrada.
Tabii her þey bu kadar toz pembe deðil. 15 yýl önce dörtte bir kadroyla kurulan opera ve baleye bugüne kadar hiçbir kadro ve bütçe desteði yapýlmamýþ. Toplam 280 kiþi çalýþýyor ancak bunun sadece 89'u
kadrolu. Eksikler sözleþmeli ve yabancý sanatçýlarla gideriliyor.
Diðer bir sýkýntýlarý da bütçe. Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüðü'nün toplam personel maaþlarý ve sosyal güvenlik hizmetleri dýþýnda ayrýlmýþ 15 trilyonluk bütçesinden paylarýna düþen 1 trilyondan az bir bütçeyle bu sezon 13 eser sahnelemiþler. Opera orkestrasýyla 'senfonik konserler' de vermiþler ve toplam 78 temsil sayýsýna ulaþýlmýþ. Bunun içinde turneler de var. Çünkü baþta da söylediðimiz gibi Mersin çok büyük bir bölgeye hitap eden tek opera, dolayýsýyla baþta çevre iller Adana, Gaziantep, Hatay, Malatya, Ýskenderun olmak üzere bölgenin birçok yerinde turneler düzenliyorlar. Oralardan da seyirci geliyor. Mesela perþembe akþamý sezonda son kez sahnelenen 'Mavi Tuna' neredeyse doluydu. Sonradan öðrendik ki Malatya'dan otobüslerle öðrenciler ve öðretim üyeleri dört saatlik yolu aþýp baleye gelmiþ. Çýkarken yakaladýðýmýz konuklar 'Sýk sýk geliyoruz' cevabýný verdiler. Ancak opera ve balenin nerede yapýldýðýný, sanatçýlarýn kimler olduðunu bilen, fakat ne olduðundan hiç haberi olmayanlar da yok deðil. Mesela uzun süre programda kalan bir temsil üzerine kent sakinlerinden biri Müdür Gürkan'ý gördüðünde, "Ne biçim
operasýnýz, yýllardýr 'Bir Tenor Aranýyor' diye ilan veriyorsunuz, bir türlü bulamadýnýz!" bile demiþ...
Gürkan da tüm bu elindeki malzemeyi deðerlendirip ona göre eserler seçtiðini anlatýyor: "Buranýn Ýstanbul'a uzaklýðý 1000 kilometre
ama Suriye üç saat. Buranýn halký Doðu'ya yakýn dolayýsýyla görkemli ve Doðu müziðinin de yer aldýðý eserleri seviyorlar. Ancak oyuncularýn geliþimiyle halkýn isteði arasýnda denge kurmalýyýz. Bu sezon en çok izlenen 'Bach Oryantal' oldu. Neredeyse halk bize 'iþte bu müziði istiyoruz' mesajýný verdi". Sümen'le birlikte seyrettiðimiz gösterinin sonunda Mersin'den ayrýlýyoruz. Tesadüf, sabahki þoför karþýmýza çýkýyor garda ve "Sizden sonra evdeki programý baktým, 17 Mayýs'ta 'Arþýn Mal Alan' varmýþ. Bizim kýz bilet ayarlamýþ. Gideceðiz" diyor.

Kiremitleri batýktan
Mersin'in tek kültür merkezi Halkevinin inþaatý dönemin valisi Tevfik Sýrrý Gür tarafýndan 1942 yýlýnda baþlatýlmýþ. Tek partili dönemde Gür tüm halktan para toplayarak bu binayý inþa ettirmiþ. En önemli destek de Mersinli Levantanlerden gelmiþ. Mimarý ise Hikmet Onat. Taþlar dönemin kullanýlmayan Protestan kilisesinden alýnmýþ. Binanýn inþaatý kiremite verilecek para kalmayýnca yarým býrakýlmýþ. Kiremitlere çare ise Mersin açýklarýnda kiremit yüklü bir Marsilya gemisinin batmasýyla hallolmuþ. Kiremitler denizden çýkarýlarak bina tamamlanmýþ ve 1946'da Ankara Devlet Opera ve Balesi'nin 'Madame Butterfly' temsiliyle açýlmýþ.
1992'de Mersin Devlet Opera ve Balesi'nin kurulma kararýyla yenilenen opera binasýnýn kapasitesi 650 kiþi. Akustiði çok iyi ancak orkestra çukuru biraz küçük. Üstyazý sistemi de var. Tüm atölyeler, çalýþma odalarý ve yönetim ayný binada. Yapýlan 78 temsile 500 bin kiþilik Mersin'den 26 bin 742'si biletli 46 bin 828 kiþi gelmiþ. Bilet fiyatlarý 4-7 YTL arasý.
Operanýn bir binasý da Tarsus'ta. Daha küçük ölçekteki bina bugüne kadar çok ihmal edilmiþ ancak bu yýl her ay bir temsil yapýlarak yeniden açýlmýþ. Hedef gelecek yýl temsil sayýsýný arttýrmak.

Yazdýr | Yolla | Arþive Ekle