Uğur Gürses

20/07/2007 (1621 kişi okudu)

Siyasal iktidarların izledikleri ekonomi politikaları nasıl ölçülebilir? Önceki ya da sonraki hükümetlerle karşılaştırması yapılabilir mi? Seçim öncesi vaatlerini konuştuğumuz, ekonomi politikası planlarını tartıştığımız partiler, iktidar olduklarında uygulamalarını nasıl ölçeceğiz?
Ya da, başarılı veya başarısız olduğunu düşündüğümüz iktidardaki partilerin, performansları değişiyor mu?
Ekonomi literatüründe bu soruların yanıtını düşünenler, tartışanlar olmuş tabii ki. Ülkemizde de, son on yılda bu konuda yapılan tek çalışma, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Aykut Kibritçioğlu'nun 'Türkiye'deki Hükümetlerin Makroekonomik Performanslarının Bir Karşılaştırması, 1987-2007' başlıklı çalışması.
Prof. Kibritçioğlu çalışmasında, son 20 yılda Türkiye'yi yöneten 14 hükümetin (46.-59. hükümetler) ekonomi alanındaki politika başarılarının, seçilmiş 10 temel makroekonomik göstergeden türetilen alternatif aylık genel endeksler yardımıyla ayrıntılı bir biçimde karşılaştırmış. Prof. Kibritçioğlu'nun makroekonomik performans ölçümünde kullanmak üzere belirlediği 10 değişken şunlar: Enflasyon oranı, işsizlik oranı, imalat sanayi üretim endeksindeki artış oranı, cari hesap fazlası / GSYİH, faiz haddi, kamu kesimi borçlanma gereği / GSYİH, cari reel efektif döviz kurunun uzun dönem denge değerinden uzaklık derecesi, döviz tevdiat hesapları / M2 para arzı, toplam dış borç stokundaki artış oranı, İMKB Ulusal 100 Endeksindeki artış oranı.
Kibritçioğlu'nun ulaştığı sonuçlara göre; son 20 yılda, devraldığı kötü makroekonomik verileri en başarılı biçimde düzelten hükümetler olarak bir yıllık Refahyol hükümeti (Haziran 1996-Haziran 1997) ve beş aylık 1. Yılmaz hükümeti (Haziran 1991-Kasım 1991); göstergeleri gelecek hükümete en iyi durumda devreden hükümet olarak ise 23 ay ömürlü 2. Özal hükümeti (Aralık 1987-Kasım 1989) öne çıkmış.
1994 krizi dönemindeki Çiller (Haziran 1993- Mart 1996) ve 2000-2001 ekonomik krizleri dönemindeki Ecevit (Ocak 1999-Kasım 2002) hükümetleri olmak üzere, onların döneminde kriz çıkmasına giden sürece yönetimleri ile katkıda bulunan Akbulut (Kasım 1989-Haziran 1991), 7. Demirel (Kasım 1991-Haziran 1993), 3. Yılmaz (Haziran 1997-Ocak 1999) ve 2. Yılmaz (Mart 1996-Haziran 1996) hükümetleri makroekonomik performansları oldukça başarısız hükümetler olarak ortaya çıkmış.
Prof. Kibritçioğlu'nun daha ilginç bulduğumuz bir bulgusu şöyle, 'Kasım 2002'den bu yana görev başında bulunan AKP hükümetleri ise, özellikle Nisan 2003-Nisan 2006 döneminde sağlanan makroekonomik başarıyı iktidarlarının son aylarında (Mayıs 2006- Nisan 2007) yüksek işsizlik oranı, cari hesap açıkları ve toplam dış borç artışları gibi olumsuz gelişmeler nedeniyle sürdürememiş ve başlangıçta 10 değişkeni iyileştirerek elde ettikleri krediyi, 22 Temmuz 2007 seçimlerine doğru yaklaşılırken neredeyse tümüyle tüketmiş gibi gözükmektedir'
Kibritçioğlu, 'AKP hükümeti dönemiyle ilgili bütün bu değerlendirmeler, aslında, uygulanmakta olan iktisat politikalarında artık acilen bir revizyona gidilmesi gerektiği görüşünü açıkça desteklemektedir. Aksi takdirde, (10 değişkenden oluşan makroekonomik performans endeksi) MEP10 endeksi, seçim sonrasındaki olası gerilim ve istikrarsızlıkların da etkisiyle kolayca 'ekonomik bakımdan kötü' bölgeye doğru alçalabilecektir' diyor.
Çalışmada, 'Türkiye'de hükümetlerin daha uzun ömürlü oldukları ölçüde daha başarılı olduklarına, belirlenen 10 değişkende görece daha iyi miras devir alan hükümetlerin daha uzun süre iktidarda kalabildiklerine, görece daha kötü miras devralan hükümetlerin iktidar süresinin daha kısa olduğuna ve iktidarda daha uzun süre kalmayı başarabilen hükümetlerin gelecek hükümete daha iyi makroekonomik miras devir edebildiklerine dair hipotezler ampirik olarak desteklenmemektedir' deniliyor.
Daha fazla bilgi için: http://ekon-elek.blogspot.com/

 Haberle ilgili adresler

» http://ekon-elek.blogspot.com/

Yazdır | Yolla | Arşive Ekle