Radikal-çevrimiçi / Kültür/Sanat / Kürtçe aðlayan kadýn þairlerden Diyarbakýr'da Kürtçe þiirler
Radikal-çevrimiçi
<  Ý N T E R N E T  B A S K I S I  >  25 Mart 2008 
 Kodunuz: Åžifreniz: (Üye olmak istiyorum) 

 Bugünkü Radikal
 Ana Sayfa
 Yazarlar
 YaÅŸam
 Türkiye
 Politika
 Yorum
 Dış Haberler
 Ekonomi
 Spor
 Kültür/Sanat
 Haber Listesi
 Sanal Alem
 Radikal2
 Cumartesi
 Kitap

En aktif üyeler

Günün Sözü
Bir insaný herhangi bir davranýþa zorlayan iki neden vardýr: Akla yakýn neden, gerçet neden.
J.B. Morgan
Tarihte Bugün
Takvimler 25 mart tarihini gösterdiði zaman...

1971 yýlýnda,
Büyük Ýstanbul gazetelerinin fiyatlarýna 10 kuruþ zam yapýldý. Gazete fiyatlarý 50'den 60 kuruþa çýktý.
1996 yýlýnda,
Ýþyerlerinde kadýnlarda 20, erkeklerde 25 yýlýný dolduran çalýþanlarýn zorunlu olarak emekli edilmesini ortadan kaldýran Baþbakanlýk genelgesi yayýnlandý.

Haberi YazdýrYazdýr Haberi YollaYolla | Arþive Ekle Kültür/Sanat 

Kürtçe aðlayan kadýn þairlerden Diyarbakýr'da Kürtçe þiirler

Kürtçe aðlayan kadýn þairlerden Diyarbakýr'da Kürtçe þiirler
Irak Kürtlerinden Kejal Ahmed'ýn þiirlerinde Kürtlerin yaþadýðý katliamlarla ilgili imgeler var.
Diyarbakýr'da Nevruz ateþleri yakýlýp halaylar çekilirken belediyenin konuðu olan dört ülkenin kadýn þairleri, Kürtçe þiirler okudu. Farklý ülkelerin farklý imgeleri birbirleriyle buluþtu

25/03/2008 (3637 kiþi okudu)

EVRÝM ALATAÞ (ArÅŸivi)

DÝYARBAKIR - Nevruz arafesinde, Diyarbakýr mahallelerinde her 20 Mart klasiði gibi tekerlekler yakýlýp, halaylar çekilirken, dört ayrý ülkeden, ayný dili konuþan kadýnlar bir araya gelip þiirler okudular. Ýran, Irak, Suriye ve Türkiyeli Kürt kadýnlar, "Ýnsan hangi dilde aðlýyorsa, o dilde yazabilir" diye özetledikleri dil serüvenlerini, coðrafyalarýnýn imgeleriyle bütünleþtirip, þiir sever herkesi heyecanlandýracak, umutlandýracak þiirler okudular.
Aðýrlýklý olarak Kürtçe kitaplar basan ve dört ayrý ülkede yaþayan Kürt yazarlarýn tümünü 'deðerlendiren' Avesta Yayýnlarý, bir süre önce baþlattýðý 'Þahmaran serisi'nin kadýn þairlerini, 'Kýrdým kaderin bilindik aynasýný' dizesiyle buluþturdu. Türkiye Kürtlerinden Fatma Savcý ile Gülizar, Suriye Kürtlerinden Jana Seyda, Irak Kürtlerinden Kejal Ahmed ve Ýran Kürtlerinden Nahid Huseyni, Diyarbakýr Büyükþehir Belediyesi Tiyatro Salonu'nda, Diyarbakýr Sanat Merkezi'nin (DSM) de desteðiyle bir araya gelirken, Kürtçenin Kurmanci ve Sorani lehçelerinde okunan þiirlerin Türkçe çevirileri ise Jülide Kural tarafýndan okundu.
Dinleti ve söyleþi biçiminde geçen etkinliðin açýlýþýnda, Kürtlerde sözlü anlatý geleneðinin 'stanlara' yani müzikal anlatýlara dayandýðý ifade edilirken, zamanla yazýlý dil ve edebiyatýn yükseliþinin, çeþitli engellere takýldýðýna vurgu yapýlýp, "Ama yine de bir dil yasaklansa da, unutulsa da haklarýn hafýzasýndaki varlýðýný güçlü biçimde koruduðu görülmektedir" denildi.
Ve peþi sýra gelen þiirler, bir yandan bütün bu tanýmlamalarýn saðlamasýný yaparken, bir yandan da ayaklarý üzerinde durmaya baþlayan Kürt edebiyatý ve þiirinin aslýnda bulunduðu ülke sýnýrlarýndan bir baþka biçimde beslendiðini, her bir parçada farklý imgelerin ortaya çýktýðýný gösterdi.

Hangi daða gizlendi gülüþün
'Þahmaran'ýn þairlerinden ilki Fatma Savcý'ydý. "Kuþ kavminin kýzý" diye baþladý þiirine. "Þimdi hangi daða gizlendi gülüþün" diye sorarken, Türkiye Kürtlerinin aslýnda siyasal serüvenlerini, imgelerini peþ peþe sýralýyordu. Randevusuna gelmeyen Þahmaran'ý, Evdalê Zeynike'nin kavalýný ninnileri, kasýrlarý ve tabii ki daðlarý imgeliyordu.
Hakeza Gülizar da benzer imgeler etrafýnda dönüp, ama açýk söylemek gerekirse daha kadýnca sýralýyordu dizelerini. Diyarbakýr'ý, Diyar-ý bakire diye ifadelendirirken de, "Bu kýþ bir eldiven ördüm onun için/ sadece sað eline/ ellerim olmadan/ sol eli üþüsün istedim" derken de...
Dedik ya, ayný dilin þairleri, ayrý coðrafyalarda yaþadýklarý için, her birinin imgesi farklýydý. Irak Kürtlerinden Kejal Ahmed, sonrasýnda söyleþide de ifade ettiði gibi Saddam dönemini yaþamýþ bir þairdi. Ve ilk þiir kitabý yasaklanmýþtý. Ta ki 1990'larda Irak'ýn kuzeyi federe devlet olup da kimi yanlarýyla 'özgürleþinceye' kadar. Bu nedenle Kejal Ahmed, þiirlerinde hem aþiret yapýlarýný hem de enfali, yani Kürtlerin yaþadýðý toplu katliamlarý imgeliyor. Ve Mevlana nasýl ki Kejal Ahmed'in þiirinde bir yerde yüzünü gösteriyorsa, "Senin denizin yok, Ýstanbul" diyen Suriye asýllý þair Jana Seyda'nýn þiirinde de Ýstanbul þaþýrtýcý bir ifadeyle yer alýyordu.
Ýran'dan gelen Nahid Huseyni ise Ýran'ýn yasaklarýný imgeliyordu þiirinde. 'Emrihanla bir kadeh' þiiri, secde, yazgý, sema, günah ve þarap ifadeleriyle akarken, bir yerlerde, "Havva ve Ademlerin varlýðýndan sýkýlýp, Þeytan'a adým atmak istiyorum" diye, kendi kalýbýný yýrtýyordu.

Heybetli kelimeler
Þiirlerin peþi sýra gerçekleþen söyleþi ise kimi zaman traji komik anlar yarattý. Kürtçenin tüm lehçelerine hakim birinin çeviri yapmasý gerekiyordu ve bunun için en iyi adres, Kawa Nemir idi. Genellikle dünya klasiklerinden Kürtçeye çeviriler yapan Kawa Nemir, "Kadýnlar erkeklerden daha zekidir"den, erkek egemen sistemin analizine ve oradan da rahim olmadan spermin iþe yaramayacaðýna varana kadar her þeyi, üstelik de imgelerle konuþulunca daha da zorlaþan her þeyi teker teker, kadýnlar deryasýnýn içinde çevirmek zorunda kaldý. Yer yer takýldýysa da son sözü söyledi kadýnlar: Kadýnlar kelimelerden korkmaz! Heybetli kelimeler kadýnlara yaraþýr!


Þu ana kadar deðerlendirmeye katýlan 3 üyemizin puan ortalamasýný yanda görebilirsiniz. Puan verme iþleminden yalnýzca üyelerimiz faydalanabilir.
puan
10
Kültür/Sanat sayfasýndaki diðer haberler
ÖZLÜ SÖZ #233
"Sizin animasyonunuz, bizim depresyonumuz! Komþulara saygýlý olun ve gürültü kirliliðini bitirin!"
Kuþadasý'nda bir otelde her akþam yapýlan animasyon gösterisi bitiþikteki site sakinlerini rahatsýz edince, çareyi sokaða pankart asmakta buluyorlar.

Haber Arama
Site içinde aradýðýnýz habere ait anahtar kelimeleri aþaðýya yazýp 'Ara' düðmesine basýnýz.

Künye | Reklam Tarifesi | Ýletiþim Sayfasý | Eski Sayýlar | Sýkça Sorulan Sorular | Kampanya Sözleþmesi | XML özetleri

© Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriÄŸin hakları DoÄŸan Gazetecilik A.Åž.'ye aittir. Hiçbir ÅŸekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.