Serhan Bali

1995 yýlýndan beri Ýsveçli BIS firmasý için Bach'ýn tüm kantatlarýný kaydedeceði iddialý bir projeye giriþen Masaaki Suzuki'nin 'Bach Kantatlarý' serisi, ünlü bestecinin bu az bilinen eserlerini tanýmak için en iyi seçenek

22/04/2008 (757 kiþi okudu)

Masaaki Suzuki, projeyi yirmi yýlda tamamlamayý planlýyor. Þimdiye kadar toplam 38 kayýt yapýp epey bir yol kat etmiþ durumda.

Johann Sebastian Bach'ýn olaðanüstü geniþlikteki verimi içerisinde, dinsel ve dindýþý kantatlarý önemli yer tutar. Hatta org müziðiyle birlikte kantatlarýnýn, tüm eserlerinin yarýsýndan çoðuna tekabül ettiði görülür. Bugüne ulaþabilen 209 kantat (BWV sayýsý taþýyan 215 kantat bulunmasýna raðmen, bunlarýn 6'sýnýn J.S. Bach'a ait olmadýðý anlaþýlmýþtýr) bir arada deðerlendirilirse, bunlarýn neredeyse bir ömür boyu sürebilecek kapsamlý bir keþif serüveninin konusu olabileceði anlaþýlýr.
Bu serüveni günümüzde en iyi yaþayabileceðiniz mekânlar konser salonlarý deðil ne yazýk ki, çünkü Bach'ýn kantatlarý konser salonlarýnýn kapýsýndan -paskalya dönemi hariç- pek içeri giremiyor. Dolayýsýyla bu olaðanüstü güzellikteki müziði dinleyebilmek için iki yolunuz var. Batýda yüzyýllar içerisinde Lutheryen ayin geleneðine baðlý olarak geliþen kantat besteciliði ve icrasý, bugüne kadar bu mezhebin kiliselerinin taþ duvarlarýnda çýnladý durdu. Ama bu, herkesin her an baþvurabileceði pratik bir seçenek deðil! Eh o zaman, her an elinizin altýnda bulundurabileceðiniz CD kayýtlarý ne güne duruyor?
Ýþte o noktada, kafalarý karýþtýracak geniþlikte bir seçenekler ordusunun önünüzde serili durduðunu göreceksiniz. Gerçekten de, 1940'larýn ortalarýnda baþlayýp, günümüze kadar hýzýný hiç kesmeden süren 'kantat kayýtlarý hareketi' bugün her zevke hitap eden inanýlmaz zenginlikte bir manzara ortaya çýkarmýþ bulunuyor. Bu hafta amacým, içlerinde tanýmaya en deðer gördüklerimden biri olan ve ne mutlu ki kayýtlarýna ülkemizde rahatlýkla eriþilebilen Masaaki Suzuki ve topluluðunu, kariyeri ve kayýtlarýyla yakýn plana almak.
Bugün kantatlarýn tamamýný kaydetmek üzere yola çýkmýþ ekiplerden üçünün bu iþi tamamladýðýný, diðer üçünün ise 'uzun ince yollarýna' devam ettiklerini görüyoruz. Helmuth Rilling (Hannsler/1969-85), Nikolaus Harnoncourt/Gustav Leonhardt ikilisi (Teldec/1971-1989) ve Pieter Jan Leusink (Brilliant/1999-2000), serüvenlerinin sonuna geldiler. Bu öncüleri günümüzde, setleri üzerinde hâlâ çalýþmakta olan, Ton Koopman, John Eliot Gardiner ve Masaaki Suzuki takip ediyor.

Kimse projeye yanaþmadý
Masaaki Suzuki 1954 yýlýnda Japonya'nýn Kobe kentinde doðmuþ. Yukarýda ismi geçen Hollandalý büyük usta Ton Koopman'la klavsen, Piet Kee ile org üzerine çalýþmýþ. Suzuki halen, mezun olduðu Tokyo'daki Geijutsu Üniversitesi'nde ders veriyor. Ama hocalýðýný fersah fersah aþan bir yorumculuk kariyeri yapmýþ durumda kendisine, 1990 yýlýnda kurduðu Bach Collegium Japan sayesinde. Barok müziði Japon dinleyicisine dönemsel çalgýlar ve yorum pratikleriyle tanýtmak amacýyla kurulan topluluk, Suzuki'nin müzik direktörlüðü altýnda 1995 yýlýndan beri Ýsveçli BIS firmasý için Bach'ýn tüm kantatlarýný kaydedeceði iddialý bir projeye giriþmiþ bulunuyor. Suzuki, bu uzun soluklu iþ için öncelikle Japon kayýt þirketlerini ikna etmeyi denemiþ ama projenin 20 yýl süreceðini duyan kaçmýþ! Saygýn klasik müzik kayýt þirketlerinden Ýsveçli BIS'in Japon kültürüne ilgi duyan sahibi Robert von Bahr, 13 yýl önce grup için bir deneme kaydý yapmaya ikna olmuþ ve 48 dakikalýk ilk kayýt çýkmýþ ortaya. Bugün itibariyle gelinen noktada, 38 kayda ulaþan ve hâlâ devam eden bir proje bu.
Oda müziði içtenliðinde ve sýcaklýðýnda berrak yorumlar, lirik ama bir o kadar da canlý seslendirme anlayýþý, az sayýda üyeden oluþan ve tamamen Japon müzisyenlerden kurulu koronun açýk, anlaþýlýr diksiyonu, Suzuki'nin kantat icralarýnýn el üstünde tutulmasýnýn en önemli sebepleri.
Aslýnda, sinfonialarý, resitatifleri, aryalarý ve koralleriyle Bach'ýn 209 kantatý o kadar geniþ bir evren ki, her dinleyiciyi mutlu edebilecek tek bir kantat seti gösterebilmek neredeyse imkânsýz. Zaten kantat severlerin en büyük keyfi, yeni bir kayýt çýktýðýnda bunu önceki kayýtlarla en ufak detayýna kadar tartýþmak oluyor.
Bu tartýþmayý yapmak kadar okumasý da keyifli, inanýn. www.bach-cantatas.com/ adresine týkladýðýnýzda ne demek istediðimi anlayacaksýnýz. Sitenin kurucusu Aryeh Oron, Ýsrail'de yaþayan Musevi bir Bach ve caz tutkunu. Bu da, Bach'ýn kantatlarýndan hoþlanmak için ille de Hýristiyan olmak gerekmediðinin en açýk delili! Ha bir de, Suzuki'nin yorumundan kantatlarý dinlerken yanýnýza Aydýn Büke'nin Kabalcý'dan çýkan 'Bach-Yaþamý ve Eserleri' adlý kitabýný almayý unutmayýn.

Yazdýr | Yolla | Arþive Ekle