ABD'liler istila etti!: General rütbesine yükselen 20 ABD'li subay, Pentagon'un düzenlediği bir seminer programı çerçevesinde dün Ankara'ya geldi. Ürdün ve İsrail gibi bölge ülkelerinde temaslarda bulunan yeni generaller, Dışişleri Bakanlığı'nı ziyaret etti. Aynı saatlerde büyükelçi Deniz Bölükbaşı ile Marisa Lino başkanlığındaki heyetler arasındaki asker pazarlığı sürdüğünden, generallerin ziyareti heyecan yarattı. FOTOĞRAF: AP

ABD, Türkiye'nin askeri ve siyasi isteklerini büyük ölçüde karşıladı. Ancak ekonomik yardım paketinde uzlaşılamadı. ABD, 6 milyarı hibe olmak üzere 26 milyar dolarlık destek vaat etti

20/02/2003 (966 kişi okudu)

DENİZ ZEYREK (Arşivi)

ERGUN AKSOY (Arşivi)

Büyükelçi Pearson pazarlıkta
ABD'nin Ankara Büyükelçisi Robert Pearson, Türkiye'nin pazartesi gecesi kendisi aracılığıyla ilettiği taleplere ilişkin ABD görüşünü dün sabah Dışişleri Bakanlığı'na getirdi. Dışişleri Müsteşarı Uğur Ziyal'le görüşmesinin ardından Washington'ın görüşlerini getirdiğini ve sonuçtan umutlu olduğunu anlatan Pearson, "Her iki taraf da çok sıkı çalışıyor. Zaman, ABD için kritik öneme sahip. En kısa sürede anlaşmaya varılacağını düşünüyorum" dedi.
Ekonomik, askeri ve siyasi konularda bütün engelleri aşacaklarını umduğunu belirten büyükelçi Pearson, bir anlaşma olması halinde bunun yazılı belgeye
dönüştürüleceğini ifade etti. Pearson'ın getirdiği belgenin, hükümetin taleplerine nihai yanıt değil, 'reddedilmeyecek bir yanıt' için seçenekler
olduğu öğrenildi.

Vakit kaybetmeden Başbakan'a
ABD Büyükelçisi Pearson'ın getirdiği mesaj, müsteşar Ziyal tarafından hiç vakit kaybedilmeden Başbakan Abdullah Gül'e götürüldü. Bakanlar Kurulu sırasında Başbakanlık'a giden Uğur Ziyal, ABD'nin önerilerini hükümetin onayına sundu.

Türkiye ne istedi, ABD ne verdi?
Bilgilere göre ABD üç değişik öneri getirdi. Bu öneri paketleri arasında hibe, kredi garantisi ve ticaret desteği gibi başlıklar yer aldı. Tekliflerin detayları açıklanmazken, Türkiye'nin asgari 6 milyar dolar hibe ve 20 milyar doları bulan kredi ve ticaret desteğini içeren seçenek üzerinde durduğu, bu seçeneği hibe bölümünü artırmak üzere pazarlık ettiği öğrenildi. Türkiye'nin istekleri ve ABD'nin önerileri şöyle:

Türkiye, savaşın uzaması halinde ve savaş sonrasındaki geçiş döneminde karşılaşacağı zararları da gündeme getirdi. Bu çerçevede 92 milyar dolarlık bir kayıp faturası gündeme getiren Ankara, 2003'te 25, sonraki dört yılda 15-17 milyar dolar desteğe ihtiyaç duyulabileceğini belirtti.
ABD, bu isteği doğrudan kabul etmek yerine Türk ekonomisini ayakta tutma güvencesi verdi. ABD yönetimi, ilk destek paketinin ardından altı ay gibi periyotlarla görüşmeler yaparak Türkiye'nin ihtiyaçlarının karşılanabileceği görüşünü iletti.

Askeri çerçeve belirlendi
Ekonomik destek konusundaki pazarlıklarda sona yaklaşırken, ABD askerinin Türkiye'de konuşlandırılması ve Türk askerinin Kuzey Irak'a geçmesi konusunda askeri yetkililer genel çerçeveyi belirledi. Buna göre, Türkiye, Meclis'ten yetki aldıktan sonra ABD askerlerinin Kuzey Irak'a geçmesini ve lojistik amaçlı iki ABD tugayının Türkiye topraklarında konuşlu kalmasını kabul etti. ABD'nin Türkiye üzerinden 30 bin asker geçireceği öğrenildi.

Mehmetçik'e Türk komutan
Bu çerçevede TSK da Kuzey Irak'taki askeri varlığını 45 bine çıkaracak. Türk askerleri, koalisyona dahil olmayacak ve 2. Ordu Komutanı'nca idare edilecek. ABD ile koordinasyon Türk ve ABD'li subayların ortak çalışacağı Diyarbakır'daki karargâhtan sağlanacak. Türk subaylar, Katar'daki ABD üssünde de görev yapacak.
Bu arada Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Yusuf Buluç da, dün yaptığı açıklamada, Irak rejimi ve liderliğinin her zaman en rasyonel kararları alamayabileceğine dikkat çekerek, Türkiye'nin bu nedenle tedbir almasının doğru olduğunu açıkladı.

Dışişleri: Meşruiyet esas
Meşruiyet konusunun Türkiye'nin konuya ilişkin politikasına yön veren egemen unsurlardan biri olduğunu belirten Buluç, "Meşruiyet ihtiyacının ne ölçüde yerine getirileceği, Anayasamızın gereklerini karşılayıp karşılamadığı konusundaki nihai karar mercii Meclis'tir" diye konuştu.
Operasyon sonucu Türkiye'nin çıkarlarının etkileneceğini anlatan Buluç, Türkiye'nin buna karşı kendini güvence altına almak istediğini kaydetti. Kuzey Irak'ta yapılacak muhalefet toplantısının önemine değinen Buluç, "ABD'nin Irak'ın geleceğine ilişkin fikirleri var ama kesin karar vermedikleri izlenimini taşıyorum" dedi.

Yazdır | Yolla | Arşive Ekle