12 Eylül kuşağı seçecek...

Eylül'den sonra doğan bu gençlerin temel özellikleri apolitik olmaktı. Onlar için hedeflenen buydu. Politikanın da, politikacının da kötülendiği bir ortamda büyümüşlerdi. Şimdi oy kullanarak politikayla haşır neşir olacaklar. İlk kez oy kullanacak olan, farklı kesimlerden 37 gence sorduk: Ne düşünüyorlar? Kime, neden oy verecekler? Başbakan olsalar neyi değiştirirlerdi?

Günümüz gençliğinin birçoğuna çeşitli damgalar vurmak mümkün; hiphop'çu ya da internet gençliği, deniyor, ya da yeni bir kayıp kuşak... Hatta bir Ek$iSozluk kuşağı bile denebilir, ya da Dawson's Creek'çiler...
Önce 1981'liler...
Bu yıl dünyada IBM ilk PC'sini üretti. Yönetim kurulu başkanı bu bilgisayarın evlere gireceğini tahmin etmediğini açıklamıştı. Aynı yıl, gençler üzerinde davranış biçimleri belirleyen MTV yayına başladı. İki de önemli suikast bu sene tarihe geçti: Reagan'a bir DJ, Papa'ya ise Ağca saldırdı. Unutmadan, Kenan Evren bu ülkenin cumhurbaşkanı oldu.
1981 doğumlu gençlerin Türkiye'deki hayatları ise gerçek birer kabus - birçoğu üzerlerinde bir 'lanet' olduğuna inanıyor. Öncelikle, bu çocuklar Anadolu Lisesi sınavlarına girecekleri esnada sorular çalındı, üniversiteye hazırlanırken sınav sistemi değiştirildi, hazırlıktan ortaokula geçişte girilen baraj sınavı onlardan bir sene sonra kaldırıldı, lisede kredili sistemi kaçırdılar, ilkokulda ilk siyah önlüğü onlar giydiler. Boğaziçi Üniversitesi'ni kazananlar ise, kayıtlarını içki yasağının devreye girmesiyle birlikte yaptırdılar.
1982'liler ise yeni Anayasa'nın çocukları. Onlar doğduğunda Türk halkı yüzde 92'yle Evren Anayasası'nı kabul ediyordu. Aynı yıl Fenerbahçe şampiyon olmuş, Selçuk Yula da gol krallığını kazanmıştı. Commodore 64 çıkmıştı ayrıca, bir fenomene dönüşmüştü anında. ASALA eylemleri Türkiye'yi tedirgin etmeye devam ederken, dünya Duran Duran'ın müziğiyle dans ediyordu.
1983 yılında Jedi geri döndü ve yeni bir kuşak Star Wars hastası oldu. Ama onun dışında ne kızları, ne de erkeklerinin sözgelimi 84'lülere kıyasla özel bir yanları yok.Bu sene doğan kızlarda da nedense 84'te doğmuş olma isteği varmış. (Bkz: Ek$iSozluk) Microsoft firması o sene DOS programının 2.0 versiyonunu çıkardı, Eurovision'da ise bizi Opera temsil ediyordu! Breakdance yapmak moda olmuştu.
1984 yılı George Orwell'in öngördüğü kabusa sahne olmadı, "ağabey" izlemedi. Ama Los Angeles olimpiyatları yapıldı. Genç kuşağa göre 84'lü kızların özel bir tarafı var; en güzel, en çıtır onlar, kendilerine özgü bir havaları var.
84'lü kızların yanısıra, 84'lü basketbolcular asıl tarihe damgalarını vuranlar: O sene NBA'de aralarında Michael Jordan'ın, Charles Barkley'in, Thorpe, Stockton ve Hakeem'in olduğu pek güzide isimler parladı, tarihe geçti...
Şimdi söz onlarda
3 Kasım 2002 seçimlerinde, yaklaşık 4 milyon yeni seçmen sandığa gidecek. Söz ilk kez oy kullanacak olan gençlerde; ki bunlar resmi kayıtlara göre 1981 yılının Nisan ayından sonra dünyaya gelenler ile '82, '83 ve '84 doğumlular. İlk defa oy kullanacakları için neler hissettiklerini(1), kime, neden oy vereceklerini (2), başbakan olsalardı ilk icraatlarının ne olacağını (3) ve sandıktan kimin galip çıkacağını (4) sorduk.

  • Seda (1984) - Yıldız Teknik Üni. Fotoğrafçılık
    1. Her şeyin eskisi gibi olacağından, hiçbir şeyin değişmeyeceğinden eminim. 2. Şu an kafamda kime oy vereceğime dair bir fikir oluşmuş değil. Bir parti söyleyebilmem için icraat görmem lazım. Hiçbir partide kendimi bulamıyorum. Böyle hissettiğim sürece oy da vermeyebilirim. Kemal Derviş olduğu için, belki CHP'ye oy veririm. Derviş, diğerleriyle kıyaslandığında en güvenilir kişi. En azından yeni biri. 3. Ben eğitimi düzeltirdim. İletişim meslek lisesi mezunuyum. Biz dört yıllık üniversitede kendi bölümümüzü seçersek, puanımızı kırıyorlar. Bunun nedeni İmam Hatipliler'in önünü kapamak. Bunu değiştirmeye çalışırdım.
  • İsmail (1984)- Eskişehir Anadolu Üni.
    1. Açıkçası başa geçeceklerden umutsuzum. Hiçbir parti ülkeyi yönetecek gibi gözükmüyor çünkü herkes kendi çıkarlarını gözetiyor. 2. En yakın bulduğum parti CHP. Bence CHP, AKP ve YTP iktidarı paylaşacak. 3. Eğitim sistemini değiştirirdim. Şu anda gündemde olan sistemi bir an önce faaliyete geçirmek isterdim.
  • Bozhan (1984) - Lise öğrencisi
    1. Oy kullanacağım için pek bir şey hissetmiyorum. Ne de olsa başa geçen kim olursa olsun, hiçbir şey değişmeyecek. 2. Kime oy vereceğimi bilmiyorum. Gençlere oy vermek isterdim ama şu anda başa geçmek isteyen gençler ülkeyi sömürmeye niyetli. Cem Uzan bunlardan birisi. Tantan'a oy vermek isterdim çünkü o dürüst birisi. Yolsuzlukları ortaya çıkardığı için onu işten aldılar. 3. Başbakan olsam öncelikle gençlerin önünü açmak isterim. Üniversitelerin sayısını arttırmak bunun bir yolu.
  • Alper (1981) - Boğaziçi Üni. Psikoloji
    1. İnsanın ideolojik ve politik gorüşlerini bir ölçüde de olsa somutlaştırması keyif verici bir olay. 2.HADEP ya da DEHAP, artık ismi neyse. Kürt azınlığın parlamentoda temsil edilmesi demokrasi açısından şart olduğu için onlara vereceğim. Diğer taraftan bu partinin politikalarını ve düşüncelerini desteklemiyorum. 3. Ordudan eğitime, özellikle de ilköğretime kaynak aktarılmasına çalışırdım.
  • Aslıhan (1984) - Eskişehir Üni. Halkla İlişkiler
    1. İlk defa oy veriyor olmak değişik ve güzel bir duygu ama partilere bakınca insanda pek heyecan kalmıyor. Sadece onlardan birini seçmiş olmak için oy veriyor insan. 2. Kime oy vereceğimi bilmiyorum. Derviş'i ve Cem'i aynı partide görmeyi isterdim. Bence Cem görünüş itibariyle biraz Atatürk'ü andırıyor. Yine de CHP'ye oy vereceğim. Derviş'te daha çok ışık görüyorum. 3. Anayasadaki açıkları gidermeye çalışırdım. Ne de olsa bu açıklardan faydalanıp yolsuzluk yapıyorlar. Bir de ekonomiyi düzeltmek ve insanlar arasındaki uçurumu azaltmak için uğraşırdım.
  • Sena (1982) - Marmara Üni. Güzel Sanatlar Grafik
    1. Oy verebiliyor olmak hoşuma gidiyor. Seçim dönemine girildiğinden beri, politikayı takip eder, tartışır oldum. 2. Sanırım İsmail Cem'e vereceğim. Aslında İsmail Cem ve Kemal Derviş yapısında insanların birarada bulunacağı bir parti fikri beni mutlu etmişti. Sonra da Kemal Derviş'in kararsız tutumu benim onunla ilgili düşüncelerimi değiştirdi. İsmail Cem bana daha çok güven veriyor. 3. Eğitim sistemi. Askeri harcamaları azaltıp çok daha fazla yatırım yapılmasını sağlardım.
  • Bora (1982) - Yeditepe Üni. Grafik Böl.
    2. Oy vermeyeceğim. Politika beni ilgilendirmediği için oy vermeme kararı aldım. Versem de boş verecektim. 3. Başbakan olsaydım, bunu kendi çıkarım için kullanırdım.
  • Deniz (1982) - Koç Üni. Ekonomi
    1. Özel bir şey hissetmiyorum, heyecan ya da başka bir şey. Yine de insan belli bir yaşa geldiğini, sorumluluklarının arttığını fark ediyor. Oy vereceğiniz için kıymete biniyorsunuz. 2. İsmail Cem ve Kemal Derviş'in içinde bulunacağı bir partiye oy vermek isterdim. Ama bu pek mümkün görünmüyor. CHP veya YTP'den birine vereceğim. 3. En ciddi problem olarak ekonomiyi görüyorum. Zaten bu yüzden Kemal Derviş'in içinde olacağı bir partiye oy vermek istiyorum. Diğerleri gibi Derviş siyasetçi hırsına sahip değil, işini yaparak tatmin oluyor.
  • Hadi (1983) - Stajyer
    1. Oy kullanarak hayatıma kendim yön veriyorum. İyi hissettiriyor. 2. CHP'ye oy vereceğim çünkü ülkenin sorunlarını CHP'nin yenilikçi görüşleriyle çözebileceğine inanıyorum. Ayrıca partiler arasında AB'ye en yakın olanı. 3. 70 milyon insanın aklındaki tek sorun olan ekonomik krize bir çözüm yolu bulmaya çalışırdım.
  • Ayça (1984) - İÜ. Kamu Yönetimi
    1. Aslında çok bir şey hissettirmiyor bana. Benim oyumla bir şey değişmeyecek. 2. CHP'ye. Ailemdeki herkes CHP'ye oy veriyor. 3. İlk el atacağım şey eğitim sistemi olurdu.
  • Emine (1982) - Bilkent Üni.
    1. Hiçbir şey hissetmiyorum bununla ilgili. 2. Yeni Türkiye, çünkü İsmail Cem'i çok beğeniyorum. Cem'in hükümette olması Türkiye için yararlı. 3. Yeterince ilgi gösterilmeyen biz gençler için bir şey yapmak isterdim.
    Esen (1983) - BÜ. İşletme 1. İyi şeyler düşünüyorum tabii oy kullanmakla ilgili olarak. Ben de herkes kadar bu ülkenin bir vatandaşıyım. 2. Kararsızım. Aklımda olan ANAP'tı. Ama şimdi barajı geçemezse diye düşünüyorum. İkinci olarak CHP geliyor aklıma. Kemal Derviş orayı tercih ettiğine göre bir bildiği vardır herhalde. 3. Yapılacak çok şey var ama milletvekili sayısını düşürmekle başlardım işe.
  • Bora (1982) - Yeditepe Üni. İktisat
    1. Sıkıntı duyuyorum çünkü muhtarda beni çok uğraştırdılar. 2. CHP. Derviş'e sempati duyuyorum. Deniz Baykal'ın doğru düzgün bir insan olduğuna inanıyorum. Falsosunu görmediğim bir politikacı olduğu için oyumu CHP'ye vereceğim. 3. Eğitim sistemini toptan değiştirmek lazım. Sınav sistemi kaldırılıp öğrenciler yeteneklerine göre yönlendirilmeli. Anadolu'da sanayi geliştirilmeli.
  • Murat (1981) - Anadolu Üni.
    1. Pek mutlu olduğum söylenemez. Seçeceğimiz partilerin birbirinden farklı olacağını sanmıyorum. Kötünün iyisini seçmek için sandığa gideceğim. 2. Henüz kararımı vermedim ama sanırım CHP'ye oy vereceğim. CHP, merkez solun en güçlü iktidar adayı. 3. Eğitimde, sağlıkta, yargıda ve vergi adaletinde fırsat eşitliğinin oluşturmaya çalışırdım.
  • İlkcan (1983) - Öğrenci
    1. Kötünün iyisini seçmek zorundasınız. Yapılması gerekenlerle yapılanlar çok farklı. O yüzden oy kullanmaktan mutluluk duymuyorum. 2. CHP. Türkiye, içinde bulunduğu durumun daha da kötüsünü yaşama tehlikesiyle karşı karşıya. Bu tehlike, dinci yönetim. Baykal'ın 'birleşelim,' çağrısı mantıklı. Diğer politikacılara göre daha doğru, ülkeye yönelik düşünebilen biri. 3. Eğitim sisteminde yenilikler yapmak ilk işim olurdu.
  • Aylin (1981) - Öğrenci
    2. CHP. İdeolojisi dünya görüşüme yakın. Ayrıca bu ortamda kötünün iyisi olduğu için. 3. Türkiye'nin en büyük problemi olarak gördüğüm ekonomik sorunların çözümü ile ilgili bir icraat olurdu. Bakanlıkların sayısını azaltırdım, yük olduklarını düşünüyorum. 4. Yine çok partili bir iktidar, yine zor bir koalisyon.
  • Mert (1981) - Öğrenci
    2. Genç Parti. Liberal ekonomik görüşümün ve milliyetçi çizgimin buluştuğu bir nokta. 3. Eğitim sistemini değiştirirdim. 4. AKP veya CHP. Genç Parti de olabilir.
  • Selin (1981) - Öğrenci
    2. CHP'ye oy vereceğim. Bu partinin kadrosuna güveniyorum. En iyi kadronun orada olduğuna inanıyorum. 3. Ekonomi ve eğitim sistemindeki aksaklıkları giderirdim sanırım. 4. CHP.
  • Timur (1982) - Öğrenci
    2. Ben CHP'ye oy vereceğim. Diğer partilerin başa gelmesi durumunda, her şeyin kötüye gidebileceğini düşünüyorum. Aslında o da kötünün iyisi gibi, oyum boşa gitmesin diye. 3. Ekonomiyi düzeltmek için ekonomi bakanından başka, Türkiye'de bulunan diğer uzmanlarla çalışırdım. 4. CHP.
  • Ezgi (1981) - Öğrenci
    2. Köklü, demokratik ve yenilikçi bir parti olduğu için ben CHP'ye oy vereceğim. 3. Bbşbakan olsam önce YÖK'ü kaldırmaya çalışırdım. 4. CHP.
  • Hasan Önder (1982) - Kamu Yönetimi öğr.
    2. Ailem de ben de AKP'ye oy vermeyi düşünüyoruz. Halktan biri olduğu için Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin sorunlarını en iyi anlayan lider bence. Belediye başkanı olduğu dönemde çok başarılıydı. 3. Başbakan olsam ilk işim altyapı sorununu çözmek ve Türkiye'yi IMF'nin borçlarnıdan kurtarmak olurdu.
  • Özgür Karaman (1981) - Kahvehanede garson
    2. Türkiye'nin en büyük sorunu işsizlik. Bunu da sol bir partinin çözeceğini düşünüyorum. CHP ve YTP arasında kararsızım. 3. İlk icraatım üniversite giriş sistemini değiştirmek olurdu. Benim gibi pek çok genç, bu sistem yüzünden okuyamıyor. Herkes yeteneğine göre sınava alınmalı.
  • Melda Saatçioğlu (1982) - Mimarlık öğrencisi
    2. Türkiye'nin geleceğini ve kendi geleceğimi Avrupa Birliği'nde görüyorum. Çağdaş bir ülke olmamız için AB'ye girmemiz şart. Bunun için İsmail Cem'e oy vereceğim. Çağdaş bir insan ve dünyayı tanıyor. 3. İlk icraatım tüm partileri bir araya toplayıp, AB'ye giriş için gerekli hamleleri yapmak olurdu.
  • Emir (1982) - Bilgi Üni.
    1. Bir şeyin değişeceğini düşünmüyorum. Sadece katkım olsun diye oy kullanıyorum. 2. CHP. Eski partilere güvenmiyorum. Yeni oluşum da güven vermiyor. Alternatif olmadığı için CHP'ye oy vereceğim. Bir de Kemal Derviş faktörü var. 3. Önce bakanlar kurulunu değiştirirdim.
  • Emre (1980) - İşsiz
    2. Ailem eskiden beri CHP'ye oy veriyor. Benim de başka partiye vermem düşünülemez. Ama hâlâ kesin kararımı vermedim. İşsizlik sorununu çözecek kim olursa, oyumu ona veririm. 3. Ben başbakan olsam önce Türkiye'yi yabanclara borç ödemekten kurtarır, o parayla yatırım yapardım.
    Emine Şeker (1982) - Ev kadını 2. Oyumu AKP'ye vermeyi düşünüyorum. Türkiye'yi artık dürüst insanlar yönetmeli. Şu ana kadar herkes çaldı, kendine çıkar sağladı. Artık yeni isimlerin gelmesi gerek. 3. Başbakan olsam ilk yapacağım iş devletin lüks harcamalarını kısmak olurdu.
  • Murat (1982) - Ofis boy
    1. Hiç sevinmiyorum. Tek yaptığımız, birbirinden kötü onlarca partiye oy vermek. 2. Atatürk benim için önemli. Atatürk'ün kurduğu tek parti olduğu için CHP'ye oy vereceğim. Bence CHP, solda iktidarı kurabilecek tek parti. 3. Ekonomi paketini düzeltirdim. IMF'den çıkardım.
  • İlker (1982) - Marmara Üni. İşletme
    1. 'Her millet hakkettiği şekilde yönetilir' sözüne inanan biriyim. Vereceğim oyun çok önemli olacağını düşünüyorum bu yüzden. 2. Sosyal demokrasiye inanan biri olarak oyumu CHP'ye atmayı düşünüyorum. Tabii bu kararımda Kemal Derviş faktörü de etkili.3. Bana göre ülkenin en büyük sorunu ekonomi ve Derviş bu sorunu çözebilecek tek kişi.
  • Kerem (1983) - Burger King'de çalışıyor
    1. Sırf mecbur olduğum için oy kullanacağım. Sonuçta hiçbir şey değişmeyecek. 2. Oyumu AKP'den yana kullanacağım. Tayyip Erdoğan belediye başkanlığı döneminde önemli başarılara imza attı. Ayrıca uğradığı baskılar ve haksızlıklar da ona olan sempatimi arttırıyor. 3. Başbakan olsaydım önce işsizlikle mücadele ederdim.
  • Timur (1982) - İşsiz
    1. Her ne kadar 'vereceğim oyun hiçbir önemi yok' desem de aslında güzel bir heyecan duyuyorum. 2. Bir yıl önce kime oy vereceğimi sorsalardı ANAP derdim. Fakat önce Tantan'ın, sonra Erkan Mumcu ve Yaşar Okuyan'ın partiden ayrılmasıyla birlikte ANAP gözümdeki cazibesini yitirdi. Oyumu büyük ihtimalle Sadettin Tantan'ın Yurt Partisi'ne vereceğim. Kendisi her şeyden önce dürüst ve ilkeli. 3. İktidara gelecek partiden en büyük isteğim yolsuzlukların önünü tıkamasıdır.
  • İlker (1982) - Yıldız Teknik Üni. İnşaat Mühendisliği
    1. Oy vermek benim için önemsiz. Bir formaliteyi yerine getireceğim işte. 2. Yakın zamana kadar oyumu kime atacağım konusunda hiçbir fikrim yoktu. Fakat Vural Savaş'ın DSP'ye geçmesiyle birlikte ibrem DSP'den yana döndü. Savaş, İslamcı çevrelere karşı yürüttüğü mücadele nedeniyle takdir ettiğim bir hukuk adamı. 3.Siyasette sırf kendi çıkarları için var olan politikacılar en büyük sorun.
  • Çağdaş (1983) - İstanbul Üni. Sosyoloji
    1. Oy vermenin çok önemli olduğunu düşünüyorum ve bu yüzden heyecanlıyım. 2. Oyum HADEP, EMEP ve SDP'den oluşan ittifaktan yana. IMF'ye, işsizliğe ve savaşa karşı kararlı bir politika yürüttüklerini düşünüyorum. Dilerim SHP ve ÖDP de ittifaka katılır. 3. Sorunların temelinde demokrasinin tam olarak yerleşmemiş olması yatıyor. Fakat bu herhangi bir partinin (oy vermeyi düşündüğüm de dahil) kısa sürede halledebileceği bir sorun değil.
  • Enes (1983) - Kocaeli Üni. İnşaat Mühendisliği
    1. İlk kez oy verecek olmam benim için önemli. Nedeni de basit: Beni yönetecek olan kişileri seçmek hakkım olmalı. 2. Kime oy vereceğimi, ben bile çok iyi bilmiyorum ama, İstanbul gibi bir metropolü başarıyla yönettiği için Tayyip Erdoğan önde geliyor. 3. Başbakan olmak istemem, ama ille de ol dense, insan haklarını değiştirmekle uğraşırdım.
  • Ceren (1984) - İstanbul Üni. Halkla İlişkiler
    1. Doğrusu oy vermenin pek önemli bir şey olduğunu düşünmüyorum. Kolay kolay bir şey değişmez bu ülkede. 2. Eski yüzlerden bıktım, gençleri siyasette görmek istiyorum. İsmail Cem'i başarılı buluyorum. Oyumu YTP'den yana kullanabilirim. Fakat Derviş'in CHP'ye geçmesi kafamı karıştırdı. Keşke o da yeni oluşuma geçseydi. 3. En büyük sorun tabii ki eskimiş politikacılar.
  • Sadık (1982) - Anadolu Üni.
    1. İçimde buruk bir heyecan var. Gidişatı kötü olan ülkemizin seçime bir umut ışığı olarak bakmasından rahatsızlık duyuyorum. 2. Yıllardır ülkeyi benzer şekilde yönetenler başarılı olamadı. Oyum yeni bir umut olarak gördüğüm AKP'ye. 3. Eğitim sistemi üzerinde çalışırdım.
  • Murat (1982) - Çaycı
    1. Pazar günleri uyumayı seviyorum. Dilerim bu oy verme yüzünden erken kalkmak zorunda kalmam. Bunun dışında benim için önem taşımıyor. 2. Oyumu AKP'den yana kullanmayı düşünüyorum. Şu ana kadar gelen partiler hep başarısız oldu. Artık başka bir isme şans vermek gerekiyor. Bu neden Tayyip Erdoğan olmasın? Üstelik kendisi belediye başkanı olarak çok başarılıydı. 3. Hangi parti gelirse gelsin en büyük isteğim işsizliğe çare bulmaları.


    Tarhan Erdem'in yorumu:

    Kamuoyunun prestijli anketlerine imza atan araştırmacı-yazar Tarhan Erdem anketimizi şöyle yorumladı: Örneklem belli olmadığından, denek sayısı da çok az olduğu için bu koşullarda sonuç çıkartmak olanaksızdır. Ancak anketin genel sonuçlarını şöyle değerlendirebilirim: 1- Gençler oy vereceklerine sevinemiyorlar, kafalar karışık 2- Çoğu CHP'ye oy verecek. 3- Önem verdikleri hizmet eğitim.