ABD Susurluk'u

ABD Susurluk'u
ABD Susurluk'u
Tom Cruise'un sürüklediği 'Jack Reacher'ın yönetmen koltuğunda Christopher McQuarrie oturuyor. Aksiyon iyi de karakter biraz arıza.
Haber: ŞENAY AYDEMİR - senay.aydemir@radikal.com.tr / Arşivi

Christopher McQuarrie, ‘Olağan Şüpheliler’in senaryosuyla adını duyurduğu sinema piyasasında ‘Operasyon Valkyrie’ ve ‘Turist’ gibi filmleri kaleme alarak yerini sağlamlaştırdı. 2000 yılında yazıp yönettiği ‘The Way of the Gun’dan sonra bir kez daha yönetmen koltuğuna oturan McQuarrie, bu kez çok satan bir polisiye romanın karakterini taşıyor beyazperdeye.
Jack Reacher, İngiliz yazar Jim Grant’ın ‘Lee Child’ mahlasıyla yarattığı ve üzerine 17 roman yazdığı bir karakter. Türkiye ’deki vaziyetini bilmiyorum ama yurtdışında ‘best-seller’ olan ve hatırı sayılır bir hayran kitlesi bulunan serinin ‘One Shot’ isimli romanından uyarlanan yapım tartışmalara da neden olmuş görünüyor. Çünkü yazar Lee Child’in kitaplarda fiziksel özelliklerini ayrıntılarıyla tarif ettiği Jack Reacher ile başrol oyuncusu Tom Cruise arasında biraz farklar var. Şunu söyleyelim yeter: Romandaki Jack Reacher’in boyu Cruise’den otuz santim kadar uzun!
Serinin okurları bunu tartışadursun biz filme dönelim. Jack Reacher, başta Afganistan ve Irak olmak üzere uzun yıllar ABD ordusunda hizmet vermiş, ordu içindeki suçları araştırmada uzmanlaşmıştır. Emekli olduktan sonra ABD’ye giriş yapmış ve o günden sonra da izini kaybettirmiştir. (Siz onu bulamazsınız, o sizi bulur!)
Film, bir suikastçının ‘rastgele’ ateşi sonucu beş kişinin öldürülmesiyle açılıyor. Zanlı olarak gözaltına alınan eski bir keskin nişancı polise Jack Reacher’ın adını veriyor. Kahramanımızın olaya dahil olmasıyla birlikte ‘görünenin’ arkasına gizlenen gerçekler de bir bir ortaya çıkmaya başlıyor.
Aksiyondan aksiyona...
 
Bir ailesi, herhangi bir bağı, yeri- yurdu olmayan bir karakter olarak Jack Reacher için ilk elden ‘anti-kahraman’ tanımını kullanmak kolaymış gibi görünüyor. Çünkü bu uyumsuz ‘eski asker’, geleneksel düzenin dışında yaşıyor, kanunlara uyma konusunda fazla istekli görünmüyor. Yalnız, tıpkı Jack hikâyeye dâhil olduktan sonra ‘görünenin ardındakiler’in ortaya çıkışı gibi; karakteri biraz kurcalayınca başka şeyler bulmak mümkün. Jack ve avukat Helen filmin başındaki katliamı kurcaladıkça; polis ve yargının da işin içine dahil olduğu uluslararası bir şebekenin varlığını öğreniyoruz. Film, kapitalist rekabetin ‘yasal sınırlar’ dışına çıktığına dair bir hikâye kurarken, bunun sistem içi ayaklarına da göndermelerde bulunmayı da ihmal etmiyor.
Avukat kızımız Helen’in meseleyi ‘hukuk’ çerçevesi içinde çözme çabalarına karşı Jack Reacher’in kendi adaletini sağlama çabası ise onun ‘anti-kahraman’lığını tartışmaya açıyor bana kalırsa. Jack Reacher da sonuçta kötülerin hak ettiği cezayı bulması gerektiğini düşünenlerden, tek fark o cezayı kendi kesiyor. Dolayısıyla ‘kendince’ sistemin devamından yana olduğunu bile söyleyebiliriz. Örneğin ‘Batman’deki Joker’in yıkıcılığını ya da nedensizliğini onda görmek olanaksız. Peki, Jack ‘anti-kahraman’sa Joker’e ne diyeceğiz?
Film için ‘ordu-yargı-polis’ bağlantılarıyla örülü bir “Amerikan Susurluk’u” diyebiliriz. Jack de bu ‘temiz’ ama bu denklemin çok dışındaymış gibi görünmüyor!
Bir noktaya kadar gizemini başarıyla koruyan polisiye kurgunun filme ilgiyi arttırdığını, düğümün çözüldüğü andan itibaren de aksiyonun türün sevenlerini mutlu edeceğini belirtelim. Tom Cruise, ‘Görevimiz Tehlike’ serisiyle daha da perçinlediği aksiyon sanatını burada da konuşturuyor. Richard Jenkins ve Robert Duvall gibi iki usta oyuncunun varlığı filmin artıları. Rosamund Pike’nin ‘soğuk’ varlığı kendisini çekici kılsa da filmde çok işe yaramıyor gibi. Ve tabii ki ‘kötü adam’ olarak usta yönetmen Verner Herzog’u görmek hiç fena değil.
Özetle; Jack Reacher ‘polisiye-aksiyon’ olarak izlenilebilir olsa da, bir karakter olarak kalıcı olması için bu filmin daha üzerinde işler gerekecek.

Jack Reacher
Yönetmen: Christopher McQuarrie
Oyuncular: Tom Cruise, Rosamund Pike, Richard Jenkins, Werner Herzog, David Oyelowo, Robert Duvall
Süre: 120 dk.