Amerikalının Mezopotamya'yla karşılaşması

Amerikalının Mezopotamya'yla karşılaşması
Amerikalının Mezopotamya'yla karşılaşması
Kutluğ Ataman'ın Türkiye'nin modernleşme sürecini referans aldığı 'Mezopotamya Dramaturjileri' serisi videoları New York'ta sergileniyor
Haber: NEYLAN BAĞCIOĞLU / Arşivi

Türkiye sınırları dışında da hatırı sayılır şöhrete sahip video sanatçısı Kutluğ Ataman, Sperone Westwater’daki kişisel sergisi ‘Mezopotamya Dramatürjileri’yle New York sanat sahnesiyle buluştu. Sandy kasırgasının günlerce elektriksiz bıraktığı mahallelerden Lower East Side’daki galeri, kamyon dolusu jeneratörler yardımıyla planlanan tarihi 1 Kasım’da açılmıştı. Zifiri karanlık sokaklarda el fenerleriyle galerinin yolunu bulan sanatsever sayısı da hiç yabana atılır değildi.
Belgeselvari tarzıyla meşhur sanatçı, Türkiye’nin modernleşme sürecini referans aldığı videolarıyla, doğu ile batı, yerel ile global arasındaki gerilimi inceliyor. Ataman, ‘Mezopotamya Dramatürjileri’nde artık onu tanıdığımız bireysel hikayeleri terkediyor ve bölgesel kimlik temalarını, panoramik bir biçimde ele alıyor. Tarihin düpedüz karşısına çıkan sanatçı, tarihe karşı Don Kişotvari bir savaş vermekten ziyade, onu tam boynuzlarından yakalayıp, baştan inşa ediyor. Böylece de gelecek için yeni imkanlar ve anlamlar yaratıyor.
Sergide gösterilen dört çalışmadan ilki, yedi ekrandan oluşan üç boyutlu ‘Mayhem’in çılgınca hareket eden suları, Ataman’ın daha önceki ‘Su’ başlıklı çalışmasının bir uzantısı gibi. ‘Su’nun bir hayli dingin geometrisinin aksine ‘Mayhem’, sükunetin altında da daima kaos olduğunu hatırlatırken değişim ve devrime gönderme yapıyor. Nitekim, ‘Mayhem’in vahşi suları, tıpkı Ataman ‘Mezopotamya Dramatürjileri’ serisini bitiremeden hemen önce patlayan Arap Baharı gibi; doğa, toplum ve tarihteki kırılma ve kopmaları temsil ediyor.
Galerinin ikinci katında yer alan ‘Aya Seyahat’, beyaz yakalı siyah ilkokul üniformaları giymiş adamları; elinde sigarasıyla dağa tırmanmaktaki Atatük’ün meşhur portresini canladıran karesi ya da yapma uzay gemisinin etrafında çember olup dua eden köylüleriyle Amerikan seyircisine ne ifade ediyor tahmin etmek zor. Galeriden çıkmak üzere aşağıya inerken Türkiye’den olmayıp da bu videonun kurmaca olduğunu fark edebilecek seyirci çıkar mı acaba diye düşünüp, ‘yok, mümkün değil’ diye iddialar savurmak yerine galeri çalışanlarına soruyorum. Nitekim, tahminim doğrulanıyor... Bırakın yabancıları, Türkiye’de bile bu videonun gerçek olduğunu sanan epey çok kişi çıkmıştı. Tabii bu da toplumun bilirkişi ve resmiyet ile olan ilişkisi hakkında azımsanamayacak ve ne yazık ki ürkütücü gerçeklere dikkat çekiyor.
Ataman’in ‘Mezopotamya Dramaturjileri’ 22 Aralık’a kadar New York’taki Sperone Westwater galerisinde.