Barikatların isyankâr köpekleri

Barikatların isyankâr köpekleri
Barikatların isyankâr köpekleri
Atina'daki son sokak gösterilerine ait birçok fotoğrafta görünen bir köpek... Onun peşine bir takılınca Kanellos'tan Loukanikos'a, Yunan sokak muhalefetinde efsanevi yerleri olan sokak köpeklerinin dünyasına daldık
Haber: PINAR ÖĞÜNÇ - pinar.ogunc@radikal.com.tr / Arşivi

FOTOĞRAFLAR İÇİN TIKLAYIN

 

Polisler geçişi engellemek için etten duvar örmüş, hemen önlerinde o yatıyor. Gaz maskeli göstericiler kaldırım taşlarını ufalıyor, hemen diplerinde... Yana devrilmiş çöp konteynırlarından yükselen alevler geceyi aydınlatıyor; etrafta koşturan yine o var. Göstericilerle polis arasında havlayan yine o. Hükümet aleyhtarı sloganların nakşedildiği bez afişlerin altında yatıyor. Biber gazı atan bir polisin karşısında iki ayak üstüne kalkmış havlıyor. Sokak arbedesinde bitap düşmüş gösterici üniversite öğrencilerinin arasında kuyruk sallıyor.
Yunanistan’a mahsus gibi görünen bir Avrupa Birliği krizi yüzünden, Atina olsun, Selanik olsun, komşu sokaklar yine hareketliydi bu yakınlarda. AB ekonomik politikalarının Euro temelli mağdurları, bir de üzerine tembel sirtakiciler gibi sunulup, büyük abla Almanya’nın tenezzülüne mahkûm kalınca, zaten parlak bir istikbal hayali kurmakta zorlanan öğrencilerin sinirleri iyice gerildi. Üç kişinin ölümüne sebep olan gösteriler ayrıca kara kara düşündürüyor AB ailesini; malumunuz ‘Sırada kim var?’ bahisleri açıldı bile.
Bu yazının yazıldığı gün daha Başbakan Tayyip Erdoğan, Yunanistan hava sahasına girmemiş, krizi fırsata dönüştürmeyi hedefleyen resmi temaslara girişmemişti. Kaldı ki, bizim konumuz başka...
The Guardian gazetesi, son iki yıldır Atina’daki sokak gösterilerinde deklanşöre basan çeşitli ajans fotoğrafçılarının portfolyolarından derlediği fotoğrafları bir albüm halinde sunmasa, bu köpekten daha geç haberdar olabilirdik. ‘Protestocu köpek Kanellos’ başlığında son iki yıllık ‘alan’ tecrübesi nakledilen köpek üzerine biraz soruşturmaya girince, kendimi Yunanistan sokak muhalefetinin mühim figürlerinden olan direnişçi köpekler ve onlara dair çağdaş Yunan mitolojisi içinde buluverdim. Münferit bir ‘anarşist köpek’ hikâyesinden çok daha renkliydi ortadaki...

Yoldaş Kanellos’un hayatı
Öncelikle The Guardian’ın Kanellos olarak sunduğu köpek, aslında ismini tüylerinin tarçın renginden alan Kanellos değildi, olamazdı. Ama iki yıl önce ölene kadar anarşist öğrenci hareketi içinde apayrı bir efsane olan Kanellos isimli bir köpek vardı. Önce ona bakalım.
17 yıllık hayatı boyunca hiçbir sahibi olmayan Kanellos, günlerini Atina’nın da, Atina muhalif hareketinin de fişeklenme coğrafyası olan Exarchia’da geçirdi. Aynı bölgedeki Teknik Üniversite içinde koridorlarda dolaşır, nasılsa koklayarak öğrenci birliklerinin toplantı yaptığı salonları bulurdu. Söz ettiğimiz, 1973’te diktatörlüğe karşı isyanın çıktığı okul.
Yunanistan, sosyal güvenlik yasalarının tartışmasından kantin fiyatlarına uzanan bir yelpazede, sokak gösteri geleneğinin çok eskiye dayandığı bir memleket. Kanellos da sokakların hareketlendiği zamanlarda hep barikatlarda oldu. Onun dönemine tanıklık eden öğrenciler, polis sirenlerinden, molotof kokteyli patlamalarından korkmadığını, bilakis kuyruğunu fır döndürerek ortalıkta gezdiğini anlatıyor.
Kısa sürede öğrenci hareketinin maskotu haline gelen Kanellos, her isyankâr canlı gibi yönetimin dikkatini çekmiş, hatta o dönemki dekanın belediyeyi aramasıyla kampüse bir ekip gelerek Kanellos’u götürmüştü. Öğrenciler ayaklandı. Okulda gösteriler yapıldı, imzalar toplandı, yer yerinden oynadı ve Kanellos hürriyetine kavuştu, meskeni olan ‘dağlara’ döndü.
Bu arada eylemlerde geçen bir ömür, bir öğrencinin ‘Kropotkin’in reenkarnasyonu’ dediği Kanellos’u çok yormuştu. Yaşının ilerlemesiyle romatizmaları azmış, gösterilerde eski deli fişek halinden eser kalmamıştı. Zaten bir süre sonra arka bacakları tutmamaya başlayınca, yoldaşı olan öğrenciler aralarında para toplayarak ona köpeklere mahsus bir tekerlekli sandalye satın aldı. Durumu iyice ağırlaşınca son günlerini rahat geçirmesi için bir öğrenci onu evine bile götürdü. Fakat maalesef Kanellos, 2 Temmuz 2008’de hayatını kaybetti. Mezarı üniversitenin bahçesinde... Onun için açılmış Facebook grupları, hayran blog’ları ve hatta hakkında yapılmış şarkılar var. Birinin sözleri şu minvalde: ‘Kanellos için bir şarkı / Beni ısırsa da anladığım Kanellos / Dünya görüşünde tutkuyla ısrar eden / Benim yanlış bir hayat yaşadığımı gösteren Kanellos’...

Meydanların Loukanikos’u...
Sağcı faşist basının hakaret gibi kurduğu cümleden imtina ediyor insan, ‘direnişçi Yunan köpekleri’ tamlamasını kuramıyor. Fakat tam da ifade etmek istediğimiz buyken ve de sitayişle yazıya girişmişken, bu nefret dilinin bizi esir almasına izin vermeyelim. Öyle devam edelim.
Biraz araştırınca görüyorsunuz ki, direnişçi Yunan köpeklerinin duvarlara posteri asılacak efsanevi lideri Kanellos. Zaten Che’nin meşhur fotoğrafından ilham alan pozları türetilmiş.
Onun ölümünden sonra, ya Kanellos sayesinde üniversite içinde öğrencilerin köpeklere bakışı ya da Atina köpeklerinin iktidarla ilişkileri değişmiş sanki. 2008 sonrası eylemlerde sokak köpeklerinin sayısının arttığını çok kaynak söylüyor.
Peki The Guardian’ın Kanellos sandığı ve son iki yılı meydanlarda geçiren bu köpek kim? Kanellos’un uzaktan bir Boxer akrabası olduğu kesindi, bu fotoğraflardaki köpekte ise bir Golden Retriever, bir Collie havası mevcut.
Yunanistan’ı iflas eşiğine getiren kriz sonrası, hükümetin önerdiği kemer sıkma politikasına karşı da sokağa çıkan bu köpeğin ismi Loukanikos, daha çok Louk diye anılıyor. Bu, sosisi çok sevmesinden dolayı, sosis göndermesi olan bir isimmiş. Kanellos gibi sahipsiz bir sokak köpeği olan Loukanikos, yine aynı bölgede, daha çok da Alexandros Grigoropoulos Caddesi’nde takılıyor. Aynı köpeği Theodoros diye çağıran bir güruh da mevcut.
Rebel Dog (Asi Köpek), Kanellos’un hatırasına saygıyla Loukanikos’u sahiplenen ve Yunanistan’ın her sokak gösterisinde eksik olmayan tüm asi köpeklere selam eden bir site (http://rebeldog.tumblr.com). Ekiple yaptığım yazışmalar beni bilgilendirmekle kalmadı, bir muammayı da muhataplarına sorma imkânı sağladı.
Efendim, bu fotoğraflara arka arkaya baktığınızda içinize bir kurt da düşüyor, efsane yaratmak isteyen, Photoshop üstadı Yunan gençliğinin tatlı bir hülyası mı diye de düşünüyorsunuz. O kadar inanılmaz geliyor...
Türlü forumlarda bu fotoğrafların ev mamulü olabileceğini, Photoshop harikaları yaratıldığını iddia edenler de var tabii ki. Ama ortaya böyle bir kılçık atana karşılık da ‘Ama gösteri sonrası ben Loukanikos’la uyudum’, ‘Vallahi billahi oradaydı’ yahut ‘Peki o zaman videolar da mı montaj?’ türünden karşı cevaplar yağıyor. Türkiye başka bir videonun montaj ihtimali üzerine konuşurken, Yunanistan’da Loukanikos’un fotoğrafları ve videoları mercek altında velhasıl...

Mavi tasmalıyla 300 Spartalı
Rebel Dog ekibine bu şüpheleri ilettiğimde, hakikaten içli satırlarla dolu bir mektup geldi. Loukanikos’un cesaretinden, zekâsından, kahramanlıklarından ve biber gazının ona vız gelip tırıs gidişinden o kadar hakiki cümlelerle söz ediyorlardı ki... Tek tek gösteri isimleri vererek arkadaşlarının Loukanikos hatıralarını aktarıyor, boynundaki mavi tasmaya aldanıp sahipli, eğitimli bir şov köpeği sanmamamı tembihliyorlardı. O mavi tasma, bizdeki küpe benzeri, belediye tarafından aşılarının yapıldığı gösteren bir işaretmiş sadece.
Tamam, ellerinde oynanmış fotoğraflar var. Mesela Loukanikos’u 300 Spartalı’yla birlikte gösteren, aleni Photoshop mamulü... Ya da türlü türlü Loukanikos duvar afişleri... Hepsi hayranlardan, el emeği göz nuru...
Neticede bunları duyduktan, fotoğraflardaki koca koca ajansların imzalarını gördükten sonra ben inandım, inanmaya çok teşneydim zaten.
Theodoras, Petros, Roza, Ribo, Dick, Loucy... Yunanistan sokaklarında yaptığım sanal gezintide tanıştığım diğer asi köpekler... Hepsi demokratik haklarını kullanıyor; havlayarak... Başka bir gelenek tabii.


    ETİKETLER:

    Avrupa Birliği

    ,

    Euro

    ,

    Guardian