Bayramı tatlı tatlı geçirin!

Bayramı tatlı tatlı geçirin!
Bayramı tatlı tatlı geçirin!

Prof. Dr. Nazif Bağrıaçık, bayramda çikolatalı değil sütlü tatlıları tercih etmek gerektiğini söylüyor.

Dünya Diyabet Haftası'ndayız. Türkiye'de ortalama 10 milyon diyabetli var. Bu rakam 2025'de 16 milyona yükselebilir. Türk Diyabet Cemiyeti Başkanı Prof. Dr. Nazif Bağrıaçık'la konuştuk
Haber: FERHAN KAYA POROY - fkaya@doganburda.com / Arşivi

Şeker hastaları bayramda ne yapmalı? İkram edilen tatlılar ve kavurmalar kesinlikle yasak mı?
Şeker hastaları kesinlikle tatlı yemeyecek diye bir şey yoktur. Eğer çok canları çekerse sütlü tatlıları tercih edebilirler. Çünkü sütlü tatlılar unla yapılanlar gibi yüksek oranda karbonhidrat içermez. Bu nedenle şerbetli, hamurlu, yoğun çikolatalı tatlıları bir kenara bırakıp pekala sütlü tatlılardan yiyebilirler ama aşırıya kaçmamak şartıyla. Bayram nedeniyle tatlıyı veya yemeği fazla kaçıranlara da yemekten sonra yarım saatlik yürüyüş yapmalarını öneriyorum. Böylece şekerlerinin hızla değil yavaş yavaş yükselmesini ve düşmesini sağlarlar.
Hastalar yılbaşı, davet gibi özel günlerde diyetlerini nasıl sürdürebilirler?
Akşam özel bir yemek programı varsa gün içinde akşam öğünlerdeki miktarları azaltıp böylece akşam öğününü daha kuvvetli yiyebilirsiniz. Yiyeceklerinizi yine beş, altı öğüne bölerek tüketmelisiniz. O gün sabah kahvaltınızı zamanında yapıp öğle yemeklerinizi ve ikindi öğününüzü de yemelisiniz. Yemek sofrasında da öncelikle şeker ve şekerli yiyeceklerden, kızartmalardan uzak durmalısınız. İçki içmeyi düşünüyorsanız bir kadehi en az bir saatte tüketmeye özen gösterin. Ayrıca mayalı içkileri (bira, şarap gibi) değil, sek içkileri (votka, rakı , viski) tercih etmeniz daha doğru olur. Çünkü mayalı içkiler ani şeker düşüşüne neden olabilir. Ayrıca aç karnına kesinlikle içki içmeyin. Hazır meyve suyu ve kolalı içeceklerden uzak durun. Diyet içecekler ve sodayı tercih edebilirsiniz. İçkinin yanında aperatif olarak fındık, fıstık gibi çok kalorili besinleri az miktarda tüketmek gerekir. Ana yemek olarak da tercihiniz hindi, tavuk veya balık olması daha sağlıklıdır. 

Diyabetli vejetaryen olamaz 

Malum kurban bayramı, bir de et yeme durumu var. Diyabetli vejetaryen mi olmalı?
Vejetaryen beslenmenin temel mantığı, etten uzak durarak sebzeyle beslenmektir. Vejetaryenlik aynı zamanda bir kültür ve yaşam biçimidir. Ancak diyabet de başlı başına bir yaşam biçimi olduğundan vejetaryenlikle bağdaşmıyor. Vejetaryenliği tercih etmek diyabetlilerde ciddi sorunlara neden olabilir. Diyabetlinin kendi diyet ilkelerine uyması, zaman zaman et, zaman zaman sebze yemesi, yani dengeli beslenmesi gerekiyor. Eti kesmek diyabetliyi hasta için gerekli değildir.
Şeker hastalığı nedir?
Kan şekerinin yükselmesi, idrarda şeker çıkması ve ona bağlı bazı biyokimyasal reaksiyonlarla kendini gösterir. Kan şekeri yüksekliğinin organizmada çeşitli etkileri olur. Yükseldiği zaman (160’ı geçtiğinde) idrarda şeker çıkmaya başlar. Kandaki fazla şekeri vücut atmak için çok idrara çıkar. Vücuttan fazla su atılır ve atılan su vücutta susuzluk meydana getirir. Hasta devamlı su içmek zorunda kalır. Bunun sonucunda da belirtiler ortaya çıkar. Ağız kuruluğu, fazla idrara çıkma, fazla su kaybıyla birlikte su içinde eriyen tuzların ve madensel maddelerin dışarıya atılması. Bunun sonucunda da vücutta mineral kaybıyla oluşan bir yorgunluk, halsizlik... Şeker hastalığı pankreasta ensülin noksanlığının meydana getirdiği kan şekeri yükselmesi ve idrarda şeker çıkmasıyla kendini gösterir.
Ensülin nedir?
Pankreasın salgıladığı bir hormondur. İnsan organizması ensülin gibi aşağı yukarı 20’ye yakın hormon yapar. Ensülin şeker düşürür. Glucagon şeker yükseltir. Yine pankreasta salgılanan başka bir hormon daha vardır. Bu da hem ensülini hem de glucoganı ayarlar.
Yarın: Şeker hastaları nasıl beslenmeli?

Bu şikayetler varsa doktora başvurun 
* Fazla idrar 
* Fazla su içme 
* Fazla yeme
Bu üç bulgu, Tip1 diyabet denilen çocuk diyabetlerinin yüzde 95’inde ortaya çıkar. Tip2 diyabetlerin ise yüzde 40-50’sinde vardır. Ama bunların yanında şu yan belirtiler de ortaya çıkar: 
* Halsizlik, yorgunluk 
* Kol ve bacak ağrıları 
* Uyuşmalar 
* Gece baldıra gelen kramplar 
* Erken uyku basması, yemeklerden sonra uyku gelmesi 
* Mide-bağırsak tembelliği 
* Hiçbir nedeni olmayan kaşıntı

Neler diyabete yol açar?
1- Dengesiz ve aşırı beslenme: Özellikle karbonhidrat ve yağ ağırlıklı diyet.
2- Çocukluk yaşında geçirilen virütik hastalıklar: Kızamık, boğmaca, kızıl, kabakulak, tetik çeken hadiselerdir.
3- Stres: Büyük sıkıntılar diyabete neden olabilir. Çünkü her stres organizmada bir böbrek üstü ve hipofiz bölgesinde hormonal değişikliğe neden olur. Böbrek üstünden çeşitli hormonlar salgılanır. Aynı şekilde beyinden de bazı hormonlar salgılanır. Bunların hepsi ensüline karşı olan hormonlardır. Bu hormonlar salgılandığı zaman ensülinin etkisi bloke ediliyor. Böylece de ensülin kaybolunca şeker ortaya çıkar.


    ETİKETLER:

    Cunda

    ,

    Şarap

    ,

    Rakı