Bebekleri televizyonun önünden çekin

Fransa'da üç yaş altının, bebek kanallarını izlememesi yönündeki yasağın ardından anne babaların kafasında aynı soru belirdi; bebek televizyonları yararlı mı, zararlı mı? Uzmanların görüşüyse ortak: Günde yarım saatten fazlası zarar... İdeali, kontrollü bir şekilde izletmek
Haber: BAHAR ÇUHADAR - bahar.cuhadar@radikal.com.tr / Arşivi

 

FRANSA'DA BEBEK KANALLARINA YASAK HABERİ İÇİN TIKLAYIN

 

İSTANBUL - Bankacı Evin Çetin Özgül, biri üç buçuk, diğeri iki aylık olan iki çocuk annesi. Özgül, çocuklarının; dil gelişimini ve yaratıcılığı desteklediği öne sürülerek pazarlanan ‘Dahi Bebek’ gibi DVD’lerle Baby TV, Baby First gibi bebek kanallarını belli sürelerle izlemesini tercih eden çok sayıda anneden biri. Önceki gün Fransa’dan gelen bir yasak kararıysa, çocuklarına bu kanalları izleten Çetin gibi pek çok anne ve babayı endişelere sokacak cinstendi.
Fransa’da Yüksek Görsel-İşitsel Konsey, bebeklere yönelik program yapan kanallara, üç yaşından küçük çocukların gelişimini olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle yasak getirdi, anne babalardan çocuklarını bu kanallardan uzak tutmalarını istedi. Türkiye’de bebeklere yönelik Baby TV, Baby First, Bebeğim TV, Luli TV adlı dört kanal var.
Çoğu anne baba, çocuklarının gelişimine destek olmak için bu kanalları izletirken, sonucun tam tersi olması ihtimali var mı, diye görüştüğümüz uzmanlar, ortak bir noktaya dikkat çekti: “Bebek kanallarını yarım saatten fazla izletmek sakıncalı.”

‘0-2 yaş hiç izlemese daha iyi’
Pedagog Güzide Soyak ABD’li konuşma ve dil terapistlerinin kriterini örnek veriyor: “Amerikan terapistleri, 0-2 yaş arası çocuklara, dil gelişimi açısından hiç televizyon seyrettirilmemesi gerektiğini söylüyor. Tek taraflı alıcı durumunda ilişki yoktur, bağımlılık yaratırsınız.” Soyak, anne babaların iki yaş öncesi çocuklarına hiçbir şekilde televizyon seyrettirmesini önermiyor, bunun yerine çocuklarıyla oyun oynamalarını, konuşmalarını tavsiye ediyor.
Soyak, iki yaş sonrası içinse televizyon karşısındaki vaktin günde 15-20 dakikayı geçmemesi gerektiğini vurguluyor: “Çocuk ısrar ediyor, yemek yemesi sağlanıyor diye televizyon seyrettirilmemeli. Televizyon, zararı yokmuş gibi görünse de bilgisayar bağımlılığına, başka bağımlılıklara zemin oluşturur. Yasak olmamalı, aileler bilinç-lendirilmeli.  Aileler izlesin ve yöntemi öğrenip çocuklara uygulasın.”
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Derneği Başkanı Prof. Dr. Füsun Çuhadaroğlu da yasaklanmadansa, saatlerin kontrol edilmesi gerektiği kanısında. Çuhadaroğlu; “Birşeyler öğrenilebilir ama  anne babalar, üç yaş öncesi çocuklarını, yarım saatten fazla tele-vizyon karşısında oturtmamalı” diyor.
Digiturk’ün İçerik ve Alımlar Departmanı Sinyal Teslim Kanallar Yöneticisi Sibel Özorhon ise “Yasak sadece Fransa’da gerçekleşti. Digiturk’te iki bebek kanalı var. Bakış açımız bebeklerin gelişimini sağlamak. İsteğe göre şifreyle kısıtlama yapılabilir. Tüketici, kanalı bebeklerin gelişiminde istediği gibi kullanabilir” açıklamasını yaptı.
Oğlu Poyraz’a bebek kanallarını izleten Çetin ise, bilinçli kullanıldığı, bebekle oynayarak, kitap okuyarak da zaman geçirildiği sürece olumsuzluk olmayacağı görüşünde: “Bu ürünler bebeğin yaratıcılığına faydası var,  diye pazarlanıyor. Poyraz erken konuştu, işitme engelli teyzesiyle de rahat iletişim kurabiliyor. Çocuğu televizyon karşısına bırakıp, ne öğrenirse öğrensin demediğimiz için zararlı yönünü görmedik. Kitap okuyarak, kartlarla, oyunlarla desteklediğimiz için olumsuzluk olmadı.”

‘Anne’ demeden reklâmı öğreniyorlar 
Pediatrik konuşma ve dil uzmanı Birgül Çay’a göre, bebek kanalları dil gelişimine hiç bir şekilde fayda etmiyor: “Edindiğim tecrübe doğrultusunda, Baby TV gibi kanalların ve bebeklere yönelik DVD’lerin saatlerce izlenmesini ne dil gelişmine, ne de sosyal gelişimine faydası var.
Üç yaş altında bir çocuğun televizyon karşısında geçirdiği zaman günde yarım saati geçmemeli. Bu süre de gün içinde bölünmeli. Çocuklar, saatlerini bu kanallar karşısında put gibi kalarak geçiriyor, kendilerini soyutluyorlar. Reklamlarda da görüntüler gürültü, çocuklar ‘anne, baba’ diyemeden “Turkcell’le bağlan hayata” diyor!
Çocuklar sosyal iletişimden çok uzak, içe kapalı, elektroniğe bağlı gelişiyor. Dil gelişimini olumsuz etkiliyor. Yemek yemeyen çocuğu televizyon karşısına oturtuyorlar. Ailelere, televizyonu kapatın, önüne su koyun, suyla oyalansın diyorum.”