Beleş müziğe ceza 'ağır ağır' geliyor!

Beleş müziğe ceza 'ağır ağır' geliyor!
Beleş müziğe ceza 'ağır ağır' geliyor!
Dünyada özellikle 'internetten müzik indirenlere' ödetilen ağır bedeller Türkiye'ye de geliyor. Meslek birlikleri ve müzik şirketlerinin ne zamandır farkında olduğu zararın ekonomik boyutu, devleti de harekete geçirdi
Haber: MEHMET ÖZDOĞAN / Arşivi

İSTANBUL - ABD hukuk sistemi, her geçen gün ‘internetten müzik indirme’ konusundaki yaptırımlarını daha da ağırlaştırıyor. Geçen ay Boston’da görülen, Universal, Sony ve Warner gibi büyük müzik şirketleri tarafından ‘telif hakları yasasını ihlal’ gerekçesiyle açılan davada 25 yaşındaki üniversite öğrencisi Joel Tenenbaum, müzik şirketlerine 675 bin dolar ödemeye mahkûm edildi. Bu ABD’deki ilk büyük para cezası değil. Daha önce de bir çocuk annesi Jammie Thomas-Rassett internetten 24 şarkı yüklediği gerekçesiyle 1.92 milyon dolar para cezasına çarptırılmıştı.
Korsan yazılımların şirketlere ve ülke ekonomilerine zararı giderek ağırlaşıyor. Dünyada emsal teşkil eden mahkeme kararları sertleştikçe, Türkiye’de de soru işaretleri uyanmaya başlıyor: Türkiye korsan yazılımla mücadelede ne kadar yol kat etti ve bundan sonra nasıl bir yol izleyecek? Bizde de internetten müzik indirmek suç mu?.. 

Yüzde 70’imiz ‘korsan’
MESAM (Türkiye Musiki Eserleri Sahipleri Meslek Birliği) Başkanı Ali Rıza Binboğa’ya göre evet: “Telif haklarıyla ilgili uygulamalar uluslararasıdır. ABD’de verilen yüksek para cezaları Türkiye’de de başlayacak. Fark, iki ülke arasındaki yargı hızı...” DMC (Doğan Music Company) Genel Müdürü Samsun Demir de cezaların yakında başlayacağını ve indirilen dosya başına 250 TL gibi bir ceza öngörüldüğünü belirtiyor. MÜYAP’tan gelen açıklama da yeni ceza uygulamalarının yolda olduğuna işaret.
Türkiye’de korsan yazılımdan en büyük darbeyi müzik sektörü yedi. Yaklaşık 1 milyar dolarlık potansiyel varken, korsan yazılım kullanımı ve dağıtımı nedeniyle rakam 250 milyon dolara iniyor. Korsan yazılımla mücadelesini her geçen gün daha da artıran BSA’nın (Business Software Alliance) Dünya Başkanı Robert Holleyman’ın söyledikleri de korsan yazılımın ülke ekonomileri üzerinde ne kadar ciddi etkiler yarattığının net kanıtı: “Korsan kullanımının dünya ekonomisine verdiği zarar 53 milyon dolara yaklaştı. Bu rakam Türkiye’de 468 milyon dolar düzeyinde. Ülkedeki korsan kullanımı oranıysa yüzde 70’lere yaklaşıyor.”
MESAM Başkanı Ali Rıza Binboğa, korsan yazılımın Türk müzik endüstrisine yaşattığı sorunları şöyle özetliyor: “Bundan beş yıl önce bandrollü albüm satışı ülkemizde 60 milyon civarındayken bu sene 6 milyonu bulamadık. Sektörde yüzde 80 oranlarında küçülme söz konusu. Tek etken korsan yazılım değil, ekonomik krizle birlikte de ciddi düşüş gözlendi. Ama gerçek olan bir şey var ki, internet kullanıcısı arttıkça albüm satışlarında düşme yaşanıyor. ABD’deki müzik şirketleri olayın daha çok farkında. 1 trilyon 900 milyar dolar civarında telif hakları alacaklarının olduğunu, bir kısmını davalardan çıkan kararlar sonucu temin ettiklerini, kalan büyük kısmının da önümüzdeki aylarda sağlanacağını ifade edecek kadar sert ve bilinçliler...”
ABD’deki bir diğer avantajın da ilgili sivil toplum örgütünün şikâyetinin yeterli olması olduğunu belirten Binboğa, “Biz bir dava açmaya kalktığımızda altı ay sonrasına gün aldığımız bile oldu. Türkiye’de 2007’den itibaren gözle görülür oranda korsanla mücadele kampanyası ve uygulamaları başlamıştır. 160 bine yakın ‘müzik indirme’ sitelerinin büyük kısmı kapatıldı, kurucularına dava açıldı. Bu davalar sonuçlandığında kullanıcı da, dağıtıcı da ciddi para cezalarıyla karşılaşacak” diyor.

Şarkı başına 250 TL ceza
DMC Genel Müdürü Samsun Demir de, Türkiye’de korsan yazılım kullanımı başladıktan sonra küçük ve orta büyüklükteki müzik şirketlerinin ciddi hasarlar aldığına ve sektörde iki-üç firmalı bir kutuplaşma olduğuna dikkat çekiyor.
Avrupa Birliği uyum sürecinde ‘fikri mülkiyet hakları’ düzenlemesinin devam ettiğini kaydeden Demir, Avrupa’da sistemin ABD’den farklı olduğunu belirtiyor: “Türkiye’deki korsan yazılıma yönelik uygulamaların MÜYAP’la yapılan görüşmelerden sonra ‘önce uyarı-sonra ceza’ şeklinde gerçekleşmesi öngörülüyor. Bunun Fransa’da örnekleri var. İlk olarak korsan dosya indirdiği tespit edilen kullanıcılara uyarı gidiyor. Uyarı sonrası da devam edilmesi halinde cezalar yağmaya başlıyor. Türkiye’de de sistem bu şekilde işleyecek. Uyarıları dikkate almayan kullanıcının önce interneti kesilecek, sonra indirdiği şarkı başına 250 TL para cezası verilecek.”