Beyaz kelebekler mahallesi

Diyarbakır'ın yoksul mahallesi Hasırlı'da birkaç ay önce açılan çamaşırhane ve tandırevi kadınlara başka bir dünyanını kapısını açtı: Bir yandan keyifle iş yapıyorlar, öte yanda sohbet ediyorlar. Aralarında okuma yazma öğrenenler de oldu. Yakında açılacak atölyelerde sanatla tanışacaklar
Haber: BURCU AKTAŞ / Arşivi

Önünde Dicle'nin aktığı, çevresinde surların dolandığı eşsiz bir kenttir Diyarbakır. Surlar, Diyarbakır'ın elleri, kollarıdır. İşte bu surların yakınında bir mahalledir Hasırlı Mahallesi. On iki yıl önce 'beyaz evler' adı verilen genelevler buradaydı. Daha birkaç ay öncesine kadar hırsızlığın en yoğun yaşandığı, suç oranının yüksek olduğu yerlerden biriydi. Düzgün bir yolu, kanalizasyonu yoktu. Her adımda karşımıza mutsuzluk, yoksulluk çıkardı. Ama artık bu mahallede yoksulluğa katık yapacak bir umut var. Çünkü Hasırlı değişim içinde.
Peki ne oldu da mahallede birdenbire yaşam değişiverdi? Dört ay önce işadamı Abdullah Alagöz'ün öncülüğünde, Diyarbakır Belediyesi ve belediye bünyesinde hizmet veren Diyarbakır Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin (DİKASUM) desteğiyle, ana amacı kenti rehabilite etmek olan projelerden ikisi, 'Beyaz Kelebekler Çamaşırhanesi' ve 'Tandır Evi' hayata geçirildi. Ve mahalle baştan ayağa değişiverdi.
Hasırlı'nın, yoksulluğun en dibe vurduğu yer olması, mahallede hiçbir evde çamaşır makinesi bulunmaması ve önümüzdeki beş-on yıl içerisinde de mahallelinin çamaşır makinesi alamayacak durumda olması, Beyaz Kelebekler'in Hasırlı'da açılmasının sebepleri. Beyaz Kelebekler'in en büyük özelliği, içinde çamaşırların yıkandığı bir çamaşırhane, bir bina olmaktan öte, mahallelinin sosyalleşmesini sağlayan bir mekân olması. Çamaşırhane, içinde mahallelinin kendini rahat hissedebileceği şekilde tasarlanmış. Çamaşırhanede kullanılan yapı malzemesinden renklere kadar, her ayrıntı mahallelinin kendini bu mekâna yabancı hissetmemesi için... Çamaşırhanede çamaşır makinelerinin bulunduğu odalardan başka, bir ütü odası, anneleri çamaşır yıkarken çocukların oynayabileceği bir oyun odası, bir mutfak, çamaşırlar yıkanırken vakit geçirilebilecek bir salon ve söküklerin dikilebileceği bir dikiş makinesi bulunuyor. Belediye, Beyaz Kelebekler'in elektrik ve su giderlerini, Omo Kadınlar Kulübü de altı ay boyunca deterjan ihtiyacını karşılayarak bu önemli projeye destek veriyor.
"Benim güzel çamaşırhanem"
Beyaz Kelebeklerin Hasırlı'da faaliyete geçmesiyle daha önce başlatılan yol ve kanalizasyon çalışmaları hız kazanarak kısa zamanda bitirildi. Mahalleye devasa sokak lambaları yerleştirildi. Önceleri bunların mahallenin gözetlenmesi için yerleştirilen kameralar olduğunu sandılar. Çamaşırhanenin parasız olduğu anlaşılınca, kadınlar yavaş yavaş çamaşırhaneyi kullanmaya başladılar. Zamanla çamaşırhanenin sistemine ayak uydurdular. Çünkü burada kurallar var. Çamaşırhaneye gelmeden önce randevu alınıyor. Çamaşırlar yıkanırken sohbet ediliyor, komşuluk ilişkileri artık daha bir sıkı. Paylaşımlar daha da bir yoğun. Artık ev işleri de sıkıcı değil. Aksine, kadınların sosyalleşmesi için güzel bir bahane. Anneleri çamaşır yıkarken çocuklar yan odada yeni tanıştıkları legolar ile yeni dünyalar yaratıyorlar. Oyuncaklar için sıraya girmeyi, oyuncakları paylaşmayı öğreniyorlar. Eğitim odalarında verilen okuma yazma kursları, sağlık dersleri ile mahalleliye birçok şey öğretiliyor. Belediyenin yaptığı toplu nikâhlar ile çocuklar kimlik sahibi artık. Ve okullu oldular. Çamaşırhane, artık mahallenin ortak malı. Mahalleden Özkan Güngör ve Murat Durmaz, çamaşırhanenin bekçileri.
Tandır Evi ise rehabilitasyon projelerinden bir diğeri. Daha önce
ucuza geldiği için evlerin önündeki tandırlarda ekmek pişiriliyordu. Ancak gelişigüzel yapılan tandırlar kentin dokusuna uymuyordu. Proje kapsamında Hasırlı'ya bir Tandır Evi yapıldı ve Suriçi bölgesindeki 94 eski tandır yıkıldı. Tandır Evi'nde yan yana bulunan birçok tandır sayesinde artık ne çocuklar yaralanıyor, ne de karmaşa yaşanıyor. Tandırların üzerinde dumanı çekebilecek büyük bir davlumbaz, tandırların yakınında hamur açabilecek bir tezgâh ve tandırı yakmak için kullanılan çalı çırpının konulabileceği dolaplar var. Kadınlar, kışın soğuğunda, yazın toz toprağında tandır yakmak zorunda olmadan, hijyenik ortamda ekmeklerini yapabiliyorlar.
Yakında açılacak olan 'Yeni Yaşam Atölyeleri' ile Hasırlı çok daha iyi imkanlara kavuşacak. 'Yeni Yaşam Atölyeleri'nde cam, seramik, takı ve ahşap atölyeleri olacak. Ve bu atölyelerde Diyarbakır'ın unutulan değerleri canlandırılacak. Motif ve desenler, camlarda, seramiklerde, ahşapta ve takılarda yeniden canlanacak. Atölyelerde kadınıyla erkeğiyle tüm mahalleli çalışacak. Mahallelinin dediği gibi Hasırlı artık güllük gülistanlık. Çünkü yoksulluk içinden yeni bir hayat doğdu.