Borchert'e kulak vermek için

Borchert'e kulak vermek için
Borchert'e kulak vermek için
Bu sabah 11.50'de TRT'de yayımlanacak olan 'Hayır! Wolfgang Borchert'in Sesi' belgeseli Alman edebiyatçının hayatını konu alıyor. Türk yönetmenler Zafer Akturan ve Sema Cabbaroğlu imzası taşıyan yapım 'Savaşa ramak kala' günlerinde 'Savaşa hayır!' diyor.

RADİKAL


Savaş travmalarını konu edinen 'Yıkım edebiyatı'nın en önemli temsilcisi. Modern kısa Alman öykücülüğünün öncüsü. Aynı zamanda, tiyatrocu ve şair. Heinrich Böll ve Günter Grass gibi ünlü yazarların toplandığı 'Grup-47' üzerinde çok etkisi olmuş bir isim. II. Dünya Savaşı'nda, Alman ordusunda Rus cephesinde 6 yıl askerlik yaptı. Hitler faşizmine karşı olan duruşundan ve yazdıklarından ötürü defalarca hapis yattı, sürgün edildi. Savaştan 2 yıl sonra da hayata veda etti. Bütün bu özellikler Wolfgang Borchert'e ait. 

Kendisi savaşın yıkımını ve insan bedeninde, ruhunda ve toplumda yol açtığı tahribatı ele alan çok etkileyici öyküler yazdı. Süssüz, yalın ama çok gerçek... Öyküleri okuyanlarını derinden sarstı. Örneğin, 'Ekmek', 'Bu Salı', 'Üzgün Sardunyalar', 'Ama Fareler Geceleri uyur!'...gibi. 

Almanya'da ilk olarak, yazdığı "Kapının Dışında" adlı tiyatro oyunuyla dikkat çekti, ünlendi. Savaştan kısa bir süre sonra, radyoda yayınlanan oyun Almanları şaşkına çevirdi. Oyunu ve Borchert'i keşfeden Almanlar, kısa sürede eseri tiyatroda sergilediler. Ancak, Borchert, oyunun pörimiyerini göremeden, 1 gün önce. tedavi gördüğü, Basel'deki hastanede hayatını kaybetti.
Wolfgang Borchert'in, ağır hastayken, ölmeden önceki yazısı da, insanlara bir vasiyet niteliğinde olan, "Sag nein!", "Hayır de!", Savaşa Hayır De! isimli manifestosuydu. Bu manifesto bugün Almanya'da savaş karşıtlarının başucu dizeleri niteliğindedir.
Bu manifesto, insanı iliklerine kadar hapseden dizeler içeriyor. 

İşte o Borchert'in yaşadığı topraklarda izi sürülü ve belgeseli yapıldı. Zafer Akturan ve Sema Cabbaroğlu'nun yönetmenliğindeki yapımda Borchert'e ait şiir ve öykü pasajlarını Genco Erkal seslendirirken, 'Tiyatro Frankfurt' oyuncuları canlandırma ve çekimlerde yer aldı. 

Yerkürenin bir bölümünde savaş hüküm sürer, Türkiye ise 'Savaşa ramak kala' günleri yaşarken bu belgeselle 'Savaşa hayır' diyoruz. Bu önemli yapım bugün saat 11.50'den itibaren TRT 1'de yayımlanacak.