Bu yayınevinin sahibi kâğıt toplayıcılar

Bu yayınevinin sahibi kâğıt toplayıcılar
Bu yayınevinin sahibi kâğıt toplayıcılar

Yazarlar kâğıt toplayıcılara yardımcı olmak için yayın haklarını Eloisa?ya vermeye hazır. Bu bağışlar, yayınevine yılda 5 bin kitap basma imkânı sunuyor.

Ekonomik krizin itici gücü şahane bir fikir doğurdu: Arjantinli Eloisa Cartonera adlı bir kooperatif, çöpten toplanan kartonlarla eşsiz kitaplar basıyor

BUENOS AIRES - Ekonomik krizin göbeğinde bu yaşananlar tam anlamıyla küçük bir mucize: Arjantinli ‘Eloisa Cartonera’ adlı kooperatif sokaklardan toplanan kartonları kullanarak benzeri olmayan kitaplar basıyor. Üstelik ‘cartonero’ diye adlandırılan kâğıt toplayıcıları da, Avrupa ülkelerinde de denenmeye başlanan bu işin bir parçası. Çöplerden topladığı kâğıt ve kartonları geri dönüşüme sokarak yaşamını idame ettirmeye çalışan 23 yaşındaki Miriam Merlo, sürekli Eloisa Cartonera’nın önünden geçtiğini ama kâğıtlarının yeteri kadar iyi olmadığını düşünüyormuş. Bir Eloisa ekibinin kendisine kitap kapağı tasarlamasını önermesiyleyse kendi deyişiyle büyük bir değişim yaşıyor: “Daha önce hiç kitap okumazdım, şimdiyse favori kitaplarım var.” 

Ünlü yazarlar da var, gençler de...

2001-2002’deki ekonomik kriz ertesinde, 2003’te kurulan Eloisa Cartonera, ülkenin Caesar Aira gibi ünlü isimlerinin de, Alejandro Lopez gibi genç yazarların da kitaplarını basıyor. Yazarlar kâğıt toplayıcılara yardımcı olmak için yayın haklarını Eloisa’ya vermeye hazır. Yazar bağışları, yayınevine yılda 5 bin kitap basma ve toplayıcılara çöpten kâğıt topladıkları zamandan beş kat fazla kazanma şansı veriyor.
Kooperatifin kurucularından 35 yaşındaki Washington Cucurto, çoktan ünlü bir isim haline gelmiş, Amerikan üniversitelerinde derslere ve doktora tezlerine konu bile oluyor. Wisconsin Üniversitesi geçen ekimde ‘cartonera’ yayınevleriyle ilgili ilk toplantıyı düzenledi.
‘Eloisa’ fikri, Latin Amerika’ya yayılmış bile. Peru’da ‘Sarita Cartonera’, Bolivya’da ‘Yerba Mala Cartonera’,  Meksika’da ‘Cartonera ve Santa Muerte’, Paraguay’da ‘Felicita Cartonera ve Yiyi Jambo’ ve Brezilya’da ‘Dulcineia Cartonera’ isimleriyle bu yöntemi kullanan yayınevleri faaliyet gösteriyor.
Eloisa Cartonera’nın dışındaki masalarda 34 yaşındaki Kolombiyalı Juan Guillermo Gomez ve 30 yaşındaki Şilili  Alejandro Miranda, büyük fırçalar kullanarak kitap kapaklarının içine sayfaları yapıştırıyor. Yanlarında iki de gönüllü asistanları var; Lisbon yakınlarındaki Montijo’dan gelen 25 yaşındaki Joana Bertholo, “Eloisa Cartonera’nın internet sitesi, bu büyük ailenin ne kadar özel olduğuna dair gerçek hissi vermiyor insana” diyor. 

‘Şimdi İtalya’da bile satılıyor!’

Akşam çökerken dükkânda beliren 38 yaşındaki İtalyan dağıtımcı Massimo Roccaforte, kitapları birkaç İtalyan kitapçısında satışa sunmaktan bahsediyor: “Sadece bir ürün satmaktan değil, kâğıt toplayıcılarına yardım etme mesajını yaymaktan da söz ediyoruz.”
Kitapları sanat eseri olarak gören Roccaforte, kültürel bir projeyi desteklemekten yola çıkan ticari mantıktan söz ediyor. İtalyan dağıtımcı 3’er avrodan 70, 5’er avrodan 20 kopyayı alıp ayrılıyor. Kolunun altında bir de onun için 1250 adet basılan bir afişle: “Eloisa Cartonera, şimdi İtalya’da bile satılıyor!” (afp)