CERN şimdilik 'kadro dışı'

CERN şimdilik 'kadro dışı'
CERN şimdilik 'kadro dışı'
Nobel fizik ödülleri açıklandı. 30 yıl önceki kuantum mekaniği çalışmalarıyla ABD'den David Wineland ile Fransa'dan Serge Haroche ödülün sahibi oldular
Haber: ŞEBNEM TURHAN - sebnem.turhan@radikal.com.tr / Arşivi

İki fizikçi çalışmalarıyla insan beyni gibi çalışan kuantum bilgisayarlarının mümkün olabilmesinin teknik yolunu ortaya koydular. Ancak bu yılın en büyük fizik olayına imza atan CERN ile Nobel fizik ödülünde boy gösteremedi. Bunun sebebi ise biraz da Nobel fizik ödüllerinin karakteristiğinden kaynaklanıyor. Henüz Higgs bozonunun olduğunun ispatı yok ve bunun ispatı şart ödülün alınabilmesi için.

CERN’de görev alan ve İTÜ Fizik Mühendisliği Bölümü üyesi Doç. Dr. Kerem Cankocak CERN’in ödül alabilmesi için henüz erken olduğuna dikkat çekiyor. Cankocak “Nobel Fizik Ödülü’nü kazanan David Wineland ile Serge Haroche kuantum mekaniğinin teknolojisini geliştirenlerden. Tek tek fotonlar, ışık parçacıkları ve iyonlar üzerinde kuantum deneyleri yaptıkları için alıyorlar. Çalışmayı 1980’lerde yapıyorlar. Genelde Nobel fizik ödülleri böyle olur. Bir, iki yıl öncesinin çalışmalarına değil en az 10-20 yıl önceki çalışmalar alır. Bazıları 40 yıl sonra bile verilmişti. İyice emin olunması gerekiyor ödüllerin verilmesi için ve gerçekten kesin buluş olduğunun ispatı gerekiyor. Ancak Cern’e belki seneye verilebilir. Ancak Higgs mekanizmasını birbirinden bağımsız olarak ortaya atan üç grup (ikişerden altı fizikçi) var. Her grubun de eşit derecede katkısı var. O yüzden Peter Higgs’e kişi olarak nobel verilmesi düşük bir ihtimal ancak Cern’e kurum olarak verilmesi seneye mümkün olabilir” diye konuşuyor.

İNSAN BEYNI GIBI BILGISAYAR
Ödülü bu yıl kazanan Wineland ve Haroche’nin çalışmasını ise Cankocak şöyle değerlendiriyor:

“Yaptıkları çalışmalarda kuantum sistemlerini manipüle ederek kuantum bilgisayarları gibi çalışmalara olanak sağladılar. Bizim şu an bildiğimiz bilgisayarlar ikili sistemle çalışırlar ve dijital devrelerden oluşur. Eğer sinyal varsa 1 yoksa 0. Kuantumda ise sonsuz boşluklar ve sonsuz olasılıklar var. Mikro dünyada, tek tek fotonların, elektronların dünyasında aynı anda hem sıfır, hem bir mümkün. Mantık devresi farklı çalışınca bazı hesaplamaları çok kolaylaştırıyor. Çok daha büyük bir dünya ve kapasitesi çok daha büyük. İnsan beynine biraz daha yaklaşıyorlar. Belki de bizim beynimiz de kuantum sistemleri gibi çalışıyor. Düşünürken hem sıfır, hem bir olasılığı gözönünde. Ödülü alanlar da kuantum bilgisayarlarının mümkün olabilmesinin teknik yolunu buldular.”