Çocuk istiyorsan cinsel diyet yapacaksın!

Çocuk istiyorsan cinsel diyet yapacaksın!
Çocuk istiyorsan cinsel diyet yapacaksın!
Dr. Tayfun Bağış, kısırlık araştırmalarının detaylarını anlatıyor. Erkek sperm testi öncesi 3-5 gün cinsel diyet yaparken kadın, röntgen öncesinde cinsel ilişkiden uzak duruyor
Haber: FERHAN KAYA POROY / Arşivi

Çocuğum olmuyor diye gelen kişiye ne gibi testler yapılıyor? Kısırlık nasıl araştırılıyor?
Erkeklerde bu araştırma semen analizi ile yapılmaktadır. 3 ila 5 günlük bir cinsel perhiz yapan erkek mastürbasyon ile sperm veriyor. Daha sonra bu spermler mikroskop altında incelenerek sperm sayısı, hareketliliği ve yapısı hakkında bilgi alınıyor. Gerektiği hallerde antisperm antikoru da testlere eklenebiliyor. Erkeğin araştırması kadınınkine oranla daha kısa süreli ve kolay oluyor.
Peki ya kadınlar?
Kadınlarda yumurtlamanın varlığı âdet kanamalarının düzeninden anlaşılabileceği gibi beklenen âdetten yedi gün önce yapılacak kan testleri ile de belirlenebiliyor. Bazen doktor yumurta gelişimini ve yumurtlamayı 1 ay boyunca yapacağı ultrason ile gözlemek de isteyebiliyor. Yumurta kalitesinin değerlendirilmesi için âdetin iki ila beşinci günlerindeFSH, LH, östrojen ve AMH düzeylerine kan testi ile bakılıyor.
Yumurtlama ve hormonda sorun yoksa?
O zaman fallop tüplerinin açık ya da kapalı olması ile ilgili araştırmalar yapılır. HSG olarak adlandırılan bir röntgen filmi ile ya da bazı durumlarda laparoskopi ile karın içinin teleskopik-kamerayla görüntülenmesi yöntemiyle tüplerin durumuna bakılır. Test, âdet kanamasının tamamen bitimini takiben en geç adetin 10’uncu gününe kadar yapılır. Böylelikle test esnasında hastanın hamile olup olmadığından da emin olunur. Ancak kadının hamile olma ihtimali varsa bunu doktoruna ve röntgen teknisyenine test öncesi muhakkak söylemesi gerekir. Test esnasında âdet ağrısı benzeri bir his yaşanabilir. Bu nedenle işlemden bir saat önce parasetamol benzeri basit bir ağrı kesici önerilebilir. Az da olsa enfeksiyon riski olduğundan tek doz antibiyotik de verilir. HSG öncesi cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır. İşlem sonrası 24 saat hafif vajinal kanama ve âdet ağrısı benzeri karın ağrısı olabilir.
Kısırlığın nedeninin belirlenmesinde kullanılan başka yöntemler var mı?
Evet, Salin Ultrasonografisi mesela rahimin iç tabakasında embriyonun yapışmasını engelleyebilecek polip, miyom, yapışıklık gibi düzensizlikleri belirlemede kullanılan çok duyarlı bir ultrason testir. Bu test âdetin dokuz. ila 12.inci günleri arasında yapılmaktadır. 

Alternatif tedaviler 

Tek çare tüp bebek mi? Kısırlık tedavisinde başka yöntemler yok mu?
Tüp bebek (In-vitro fertilizasyon) en çok bilinen fertilite tedavisidir ancak doğal yollardan gebe kalmakta zorluk çeken çiftlere önerilecek daha farklı tedavi yöntemleri de mevcuttur. Hangi yöntemin önerileceği kararı yaşınız, daha önceden yaşanmış bir gebeliğinizin olup olmadığı, ne kadar süredir gebelik uğraşısı içinde olduğunuz gibi size özgü bilgilerin eşliğinde, tüplerinizin, yumurta kalitenizin ve eşinizin sperm değerlendirmesi sonrasında verilmektedir.
Fertilite ilaçları: Eğer fertilite problemi düzenli yumurtlamanın olmamasından kaynaklanıyor ise tablet ya da enjeksiyon şeklinde verilebilecek fertilite ilaçları sayesinde yumurta gelişimi sağlanabilmektedir. Tablet formunda verilen tedavi vücudunuzdaki doğal fertilite mekanizmalarının daha etkin çalışmasını sağlarken enjeksiyon şeklinde verilen tedavi direkt olarak yumartalıkları uyararak yumurtlamayı gerçekleştirmektedir. Tablet tedavisi esnasında karşılaşılan olası yan etkiler sıcak basması, göğüslerde hassasiyet, bulantı hissi ve duygusal dalgalanmalar şeklinde kendini gösterebileceği gibi, enjeksiyon tedavisinde iğne yerinde irritasyon ve nadir alerjik reaksiyonlar görülebilmektedir.
Aşılama Tedavisi (İnseminasyon): Bu tedavi doğurganlığın en yüksek olduğu yumurtlama döneminde, eşinizin spermlerinin basit bir yöntemle rahim içine yerleştirilmesi ile uygulanmaktadır. Bu yöntem tüplerin sağlıklı olduğu ve nedeni açıklanamayan fertilite problemlerinde önerilmektedir. Sperm sayısının ya da hareketliliğinin çok düşük düzeylere inmeden azaldığı, spermin rahim ağzından geçişinin engellendiği ya da cinsel ilişkinin gerçekleşemediği çiftlerde kullanılmaktadır. Erkeğin sperm örneğinden seçilen şansı en yüksek spermler plastik bir tüp yardımı ile rahim içerisine bırakılmaktadır. 

Yarın: En doğal görüntüleriyle doğum!

Cerrahi yöntemler
Laparoskopi: İnfertilite nedenlerinin araştırılmasında sıklıkla kullanılan cerrahi bir yöntemdir. Fallopian tüplerinin açık olup olmadığının yanı sıra endometriozis, miyom, yapışıklık gibi gebelik şansını azaltan diğer jinekolojik problemler de tespit edilebilmektedir. Hastaların çoğu ameliyat sonrası dört ila altı saatlik bir izlemi takiben taburcu edilebilmektedir. Ameliyat gebelik olasılığında ya da âdet kanaması esnasında yapılmamaktadır. Ameliyatın yapılacağı ayda âdet kanamasını takiben cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır. Laparoskopik gözlemde göbekten yapılan bir santimlik küçük bir kesinden karın içine yerleştirilen bir teleskop vasıtası ile rahim, tüpler ve diğer pelvik organlar değerlendirilir. Karın içine verilen karbondioksit gazı ile karın duvarı ameliyat süresince şişirilir ve böylelikle organlar daha detaylı görülebilir.
Bikini hattına açılan ufak bir ikinci kesi ile ameliyatta kullanılan diğer aletler karın içine yerleştirilebilmektedir. Ameliyat sonrası karına verilen gaz boşaltılır ancak kısa bir süreliğine omuzlarda ağrı ve karında şişkinlik hissi gözlenebilir. Karındaki kesiler için genelde sadece bir dikiş gerektirmekte ve ameliyat sonrası beşinci günde alınmaktadır.
Histeroskopi: Ufak bir teleskopik kamera sistemi rahim ağzından rahim içine ilerletilir. Bu ameliyat için herhangi bir kesiye gerek yoktur. Bu teleskop vasıtası ile rahim içine steril sıvı verilerek miyom, polip, yapışıklık, septum gibi problemler tespit edilebilmekte ve gerekirse biyopsi alınabilmektedir. Tanı amaçlı yapılan bu işlem sonrasında tespit edilen problemlerin aynı seansta cerrahi histeroskopi ile tedaviside mümkün olmaktadır. Ameliyat için çoklukla genel anestezi kullanılsa da lokal anestezi ve sedason altında da yapılabilmektedir. Büyük miyom çıkartma ameliyatları hariç aynı gün eve dönebilirsiniz. Bu durumda size yetişkin bir kişi 24 saat eşlik etmelidir. Histeroskopi, âdet kanaması esnasında ya da gebelik ihtimalinde düşüğe neden olacağından kullanılmaz. Histeroskopinin yapılacağı ay âdet kanamsı sonrası güvenli bir doğum kontrol yöntemi kullanılmıyorsa cinsel ilişiden kaçınılmalıdır. Histeroskopi sonrası hafif vajinal kanama ve âdet sancısı benzeri karın ağrısı olabilir.

Tüp bebek hakkında en çok merak edilenler
Tüp bebek tedavim ne kadar sürecek?
Hekimin çift için uygun gördüğü protokole göre değişiklik gösterir.Genelde tedavi süreci 15-25 gün arasındadır (ilk ilaçların kullanılmaya başlamasından embriyo transferine kadar geçen süre).

Tedavi sırasında hastanede yatmam gerekecek mi?
Hayır. Yalnızca yumurtalar toplandıktan sonra ve embriyo transferi yapıldıktan sonra 3-4 saat hastanede dinlenmeniz yeterli olacaktır.

Yumurtalar toplanırken çok ağrı duyacak mıyım?
Hayır. Yumurta toplama işlemi sanılanın aksine çoğu hasta için rahatlıkla yürütülen bir işlemdir.
Ayrıca bu işlem sırasında sakinleştirici, ağrı giderici ilaçlar yapılmakta ve bazen de işlem hasta uyutularak gerçekleştirilmektedir.

Tüp bebek tedavisi sonucu doğan bebekler sağlıklı mıdır?
Doğal yolla oluşan bebeklerden önemli bir farklılık göstermediği bilinmektedir. Eğer tüp bebek / mikroenjeksiyon tedavisi sperm sayısının ciddi derecede düşük olması veya menide hiç sperm bulunmaması nedeniyle yapılıyorsa, çiftin genetik danışmanlık almasında fayda vardır. Zira bu duruma sahip erkeklerde bazı genetik problemlere rastlanabilmektedir ve bunların yeni jenerasyonlara aktarılma riski oldukça az da olsa mümkündür.

Tedavide kullanılacak ilaçların bana zararı var mı?
Tedavide kullanılan ilaçların yumurtalık kanseri veya diğer başka kanserlere neden olduğunu gösterir bir bulgu mevcut değildir. Bu ilaçların uzun döneme yayılan kilo alma gibi olumsuz bir etkisi yoktur. Ayrıca, yumurtalıklardaki yumurtaları tüketip kadını erken menopoza sokma gibi bir durum da kesinlikle söz konusu değildir.

Embriyo transferinden sonra gebelik testinin yapılacağı zamana kadar devamlı yatmam gerekiyor mu?
Hayır. Herhangi bir ağrınız yoksa ve kendinizi iyi hissediyorsanız zamanınızı yatarak geçirmek zorunda değilsiniz. Transferden bir gün sonra günlük yaşam aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Tedavide kullanılan ilaçların yan etkileri var mı?
Yumurtalıkları baskılamak için kullanılan ilaçların sıcak basması, baş ağrıları, vajende kuruluk, ruh halinde değişimler gibi yan etkileri olabilir. Bilmeniz gereken bu yan etkilerin geçici olduğu ve yumurta gelişimini uyaran ilaçların başlaması ile geçeceğidir. Yumurta gelişimini uyaran ilaçların ise enjeksiyon bölgesinde kızarıklık ve ağrı, göğüslerde hassasiyet, yorgunluk, kasıklarda ağrı ve gerginlik gibi yan etkileri olabilir

Tüp bebek işleminin riskleri nedir?
1. Yumurtalıkların aşırı uyarılması. Hastaların yüzde 1-2’sinde gözlenir. Bu durumda karın şişliği, nefes darlığı, bulantı-kusmalar, idrar yapamama ve karın ağrısı mevcuttur.

2. En büyük risk çoğul gebeliklerdir. Verilen embriyo sayısının artmasına bağlı olarak ikiz-üçüz-dördüz gebeliklerin görülme riski vardır.

3. Son derece nadir de olsa yumurta toplama işlemi sırasında damar yaralanmalarına bağlı batın içi kanama veya işlemin bitmesinin ardından pelvik enfeksiyon izlenebilir.

4.Tedavi sürecinin herhangi bir aşamasında yolunda gitmeyen bir nedenden ötürü tedavi sonlandırılabilir.

Tüp bebek gebeliklerinin düşük ile sonuçlanma riski daha mı fazla?
Hayır. Doğal yolla oluşan gebelikler ne kadar düşük riski taşıyor ise tüp bebek gebeliklerindeki risk de aynıdır.


    ETİKETLER:

    Ağrı