'Devasa bir feminist tsunami'

'Devasa bir feminist tsunami'
'Devasa bir feminist tsunami'
Haber: EBRU KENTOĞLU / Arşivi

‘One Billion Rising’ bir yıldır süren bir hareket aslında. Somali’de flash mob’lar, Hindistan’da ralliler, Filipinler, Lübnan, İskoçya ve Bangladeş’teki eylemler, Meksika’da insan ticaretine karşı düzenlenen yürüyüşler, İtalya’da 50 farklı şehirde gerçekleşen etkinlikler, Afganistan’da dans ve müziğin olmadığı ama insanların seslerini yükselttiği protestolar kampanya kapsamında yapılanlara birkaç örnek... Harekete dahil olmak isteyen kadın, erkek, genç, yaşlı herkes ‘One Billion Rising’ kapsamında neden dans edeceğini, sesini neye karşı yükselttiğini anlattıkları, manifesto niteliğindeki videoları da internet ortamında paylaştı. Şimdi sırada büyük gün var: 14 Şubat Perşembe günü, harekete katılan herkes kendi şehrinde toplanıp, önceden belirlenmiş koreografiyle dans edecek. Şu günlerde Türkiye’nin de dahil olduğu pek çok ülkede dans hazırlıkları sürüyor...

Her şey nasıl başladı?

‘One Billion Rising’in çıkış noktası uluslararası bir organizasyon olan V-Day... Eva Ensler 15 yıl önce Kongo, Bukavu’daki ‘City of Joy’ kampanyasında şiddet gören kadınlara yardım için çalışırken, kadınlara şiddete karşı evrensel bir aktivist hareket oluşturmaya karar veriyor. ‘Victory, Valentine, Vagina/ Zafer, Valentin ve Vajina’yı temsil eden ‘V-Day’ fikri böyle ortaya çıkıyor. Esasında Aziz Valentin’den dolayı kutsal bir gün olarak kabul edilen Sevgililer Günü’nün seçilmesinin sebebiyse, zaman içinde ticarileşmiş bu günün asıl çıkış noktası olan sevgi temasını herkese hatırlatmak.
“Her üç kadından birisi tecavüze uğruyorsa, basit bir matematikle bu sayı 1 milyar oluyor. Bu delilik! Neden bu 1 milyar kadını işyerlerinden okullarından ya da evlerinden dışarı çıkartıp gruplar halinde tüm dünyada dansa davet etmiyoruz?” Eva Ensler, kadına karşı şiddetle mücadele için V-Day’i de aşacak kadar büyük ve farkındalık yaratacak bir kampanya başlatmak gerektiğine inanıyordu. Bir yıl önce V Day’in 15’inci yıldönümü olan 14 Şubat 2013’te tüm kadınların dans etmesi amacıyla ‘One Billion Rising’ adlı hareketi başlattı. Ensler, hareketi “Sınıf, sosyal grup ya da dini öğeleri aşan bir organizasyon oldu. Devasa bir feminist tsunami” olarak tanımlıyor.
Pakistan’da 14 yaşındaki Malala Yousafzai’in kızların eğitim görmesini savunurken başından vurulması, Ohio’da bir partide 16 yaşında bir öğrenciye bir lisenin futbol takımı oyuncularının uyuşturucu vererek defalarca tecavüz etmeleri ve Delhi’de genç bir kızın otobüste vahşi bir çete tarafından tecavüz edilip öldürülmesi... Tüm bu ve benzeri şiddet olayları ‘One Billion Rising’i tetikleyen unsurlardan. Ensler, bir yıl boyunca Avustralya, ABD, İngiltere, Fransa, Sırbistan, Kongo, Kenya, Guatemala, Peru, Meksika, Filipinler, Bangladeş, Hindistan gibi ülkeleri dolaştı. Turu sürüyor, 14 Şubat’taki son durağı ise V Day’in çıkış noktası olan Kongo…

Siyasi hedefleri de var

Kampanya İngiltere’de ciddi bir politika değişikliğini de hedefliyor. Çocuklara şiddetten uzak ilişkiler aşılamak üzere, okullardaki cinsel eğitimin değiştirilmesi talep ediliyor. İşçi Partisi üyesi Stella Creasy ve Muhafazakâr Parti üyesi Amber Rudd, 14 Şubat günü parlamentoda ‘İlişkilerde şiddet ve tacize karşı sıfır tolerans içeren kişisel, sosyal ve sağlık eğitimini’ gündeme getirecek. ABD’de ise her eyalette şiddet mağduru kadınlar için koruma sağlanmasına dair bir yasa üzerine çalışılıyor.

Hollywood da destekliyor
Grammy ödüllü Tena Clark’ın bestelediği ‘Break The Chain’ şarkısı ve dans koreografisi Debbie Allen’a ait olan video klibi kampanyanın en büyük simgesi. V-Day üyeleri arasında Jane Fonda, Rosario Dawson, Thandie Newton, Charlize Theron ve Kerry Washington gibi isimler var. Dalai Lama, Hindistan’dan aktivistler, Güney Afrika’dan sanatçılar, Amerikan futbolu oyuncusu Jarvis Green, Yoko Ono, Jessica Alba, Anne Hathaway, Donna Karan, Jennifer Lawrence, Dylan McDermott, Robert Redford, Nobel Ödüllü Bangladeşli ekonomist Muhammed Yunus, Uluslararası Ceza Mahkemesi Başsavcısı Gambiyalı Fatou Bensouda kampanyaya destek veren diğer isimler. Avrupa Parlamentosu’nun kadın üyeleri de 29 Ocak’ta Brüksel’de Eve Ensler ile beraber dans etti.

Türkiye’de neler olacak?

İstanbul, Ankara, İzmir, Diyarbakır, Samsun, Mersin, Antalya, Muğla, Çanakkale, Bursa, Bodrum, Adana, Gaziantep ve Eskişehir’de 14 Şubat’taki danslı protesto gösterisi için hazırlıklar sürüyor. İstanbul’da düzenlenecek dört etkinlik ‘İstanbul One Billion Rising Platformu’ çatısı altında buluşuyor. Platformun gönüllü organizatörlerinden Deniz Soydan, “One Billion Rising için toplu şekilde hareket edilmesi hayalimdi. Bunu gerçekleştiriyoruz. KADER, Mor Çatı, Aka-Der gibi sivil toplum kuruluşları da destekçilerimiz arasında” dedi. Etkinliğin İstanbul ayağına 10 bin kişinin katılması hedefleniyor. İstanbul’daki etkinlikte, dünya genelindeki ortak dans koreografisinin yanı sıra İstanbul’daki danslarda Kafkas, Anadolu’dan halk oyunları, modern ve Latin danslar da olacak. Festival havasında geçmesi planlanan gün, Beşiktaş ’ta başlayıp Kadıköy Meydanı, Haydarpaşa İskelesi ve Caferağa Spor Salonu’nda son bulacak.
İstanbul: Beşiktaş Barbaros Meydanı, 13.00. Haydarpaşa Garı, 14.00. Kadıköy İskelesi, 19.00. Caferağa Spor Salonu, 20.30.
Ankara: Kuğulu Park, 10.00. Kızılay Karanfil Sokak, 12.00
İzmİr: Konak Meydanı Saat Kulesi önü, 12.00. Cumhuriyet Meydanı, 14.30.
Eskİşehİr: Zübeyde Hanım Kültür Merkezi, 14.00
Bodrum: Bodrum Belediye Meydanı, 12.00
Daha fazla bilgi için: onebillionrisingturkey.com

Ne dediler?

Jessica Alba: Dans ediyorum, çünkü bir kadınım, annemin kızıyım, anneyim. Ve bu şiddet bitmeli.
Jane Fonda: Annem sekiz yaşındayken cinsel tacize uğraşmış. Bu trajedi tüm hayatını etkiledi. Bir daha gerçek anlamda hiç sevemedi ve hep pişmanlık hissetti. 42 yaşındayken intihar etti. Cinsel tacize uğrayan kızlar için çalışıyorum. Yükseliyorum çünkü artık bundan bıktım.
Robert Redford: 1 milyar kadın ve genç kız hayatında en az bir kez tecavüze uğruyor ve dayak yiyor. Bu yalnızca kadınların sorunu değil, küresel bir kriz meselesi. 14 Şubat Sevgililer Günü’nde bana katılın. Bu şiddeti bitirmek için…
Nicole Kidman: 1 milyar kadın istatistiği korkunç bir rakam olmasına rağmen görünmez ve fark edilmeyen bir evrensel gerçeklik. Bu, evrensel bir insan hakları ihlali. Ama kaçınılmaz değil. Buna bir son verebiliriz.