Dünyadan 'yasak' manzaraları

Dünyadan 'yasak' manzaraları
Dünyadan 'yasak' manzaraları

Yunanistan?da geçen ay başlayan sigara yasağına adaptasyon pek kolay olmadı. Barlarda zaman zaman yasağı delip, sigara içinler görülüyor. FOTOĞRAF: AFP

Türkiye'de kapalı alanlarda sigara içmek bugünden itibaren yasak! Avrupa ve ABD'de yasak sonrası yaşananlarsa Türk tiryakiye rehber olacak cinsten
Haber: HANDAN APAYDIN / Arşivi

İSTANBUL - Beklenen gün geldi, bugünden itibaren Türkiye’de kapalı alanlarda sigara içmek yasak. Tüm restoran, kafe ve barları içine alan yasa, bağımlıları ve işletmecileri kara kara düşündürüyor. Kapalı alanlarda sigara içme yasağına uzun süre önce geçen Avrupa ülkeleri ve ABD’yse duruma çoktan alıştı.
ABD: ABD’de yasanın yaptırımları eyaletten eyalete değişiyor. Yasağın yürürlüğe girdiği ilk eyalet Kaliforniya olmuştu. Los Angeles’ta yolda yürürken ya da sahilde bile sigara içmek yasak. San Diego’da da binaların 15 metre yakınında bile sigara içilmiyor. Önceleri pek sıkı kurallarla korunmayan yasak için şimdilerde gece yarısı baskınları bile düzenleniyor. Yasağı delenler zorunlu kamu hizmeti gibi cezalarla karşı karşıya geliyor. Şikâyet telefon hattı uygulamasıyla pasif içiciler korunuyor. Bu durum karşısında işyeri sahipleri de ‘sigara polisliği’ yapıyor. New York sigara içilmesi için garsonların girmediği iyi havalandırmalı özel odacıklara izin vermiş. Pahalı restoranlar ise müşterilerinin sigaralarını konforlu bir şekilde içmelerini sağlamak için kapılarının önüne ‘limuzin’ koymuşlar.
Almanya: Almanya’da 2007 yılında başlayan yasak bazı eyaletlerde uygulanmıyordu ancak Temmuz 2008’de tüm ülke yasak kapsamına girdi. Gençlerin rağbet ettiği diskoteklerde de sigara yasağı vardı ancak bar, kulüp, meyhane ve bira çadırları uygulama kapsamı dışında tutuluyordu. Şimdi ise tüm kapalı alanlarda sigara içmek yasak. Almanya’da sigara yasağına karşı çıkan işletme sahiplerinin gerekçeleri ise Adolf Hitler yönetimi altında, Nazilerin de sigara içilmesini yasaklamış olması. Bu yüzden sadece sigara tiryakileri için özel odalar ayrılmasına izin verildi. Yasak yüzünden bir girişimci tiryakilerin, uçak seyahatleri sırasında sigara içecekleri bir havayolu şirketi kurmayı bile planlamıştı.
İngiltere: İngiltere’de 1 Temmuz 2007’den itibaren bar, restoran gibi mekânlarda sigara içilmesi yasaklanmış ancak sokakta içmek serbest bırakılmıştı.
Fransa: Fransa’nın yasayı çıkardığı ilk aylarda yasakların uygulanamadığı görülünce hükümet 175 bin görevliyi denetleme amacıyla göreve getirmişti. Fransa’da uygulamaya giren sigara yasağı önemli bir kültürel değişimin de simgesi oldu. Sigara dumanlarına boğulmuş ‘cafe’leri dolduran sanatçı ve filozoflar, çok uzun yıllardır Paris mekânlarının simgesi olmuştu.
Hollanda: Hollanda’da kamuya açık alanlarda sigara içme yasağı var ancak marihuana içimi serbest. ‘Coffee shop’larda marihuana içilebiliyor, tabii içine tütün karıştırmamak şartıyla.
İspanya: İspanya’da ise 2006’da yürürlüğe giren sigara yasağı bazı kentlerde uygulanmıyor.
İrlanda: Sigara yasağını getiren ilk Avrupa ülkesi ise İrlanda. ‘Pub’larıyla ünlü ülkede 2004 yılının Mart ayından bu yana, lokanta ve barlarla, kamuya açık tüm kapalı mekânlarda sigara içmek yasaklandı. Uygulama ilk başladığında büyük tepki almasına rağmen, hükümetin verdiği bilgilere göre, bu yasak sayesinde, ilk sekiz ayda 7 bin kişi sigarayı bırakmıştı.
İran: İran’da restoran ve kahvelerde nargile yasağı uygulaması var ancak restoranlarda sigara içilmesi serbest.
İtalya: İtalya da yasadan en çok etkilenen ülkeler arasında çünkü İtalyanlar için sigaranın sabah espressosuyla vazgeçilmez bir yeri var. Ancak yüksek cezalar yüzünden işletme sahipleri sigara içilmemesi için ava çıktı.
Kanada: Kanada’da altı eyalet ve iki bölge, tüm restoranları, barları ve pubları içine alan, sigarasız işyeri kanunlarını kabul etmişti.
Bhutan: Bhutan, dünyada, tütün ürünlerinin satışını yasaklayan ilk ülke. Tütün reklamı, promosyonu, ve topluluk içinde sigara kullanımı da yasak.
Singapur: Singapur 1970 yılında sinema ve tiyatrolar için koyduğu sigara yasağıyla dünyada ilk olmuştu.
Bahreyn: Bahreyn 2004’te tütün ve tütün ürünlerinin satışı tümüyle yasaklandı. Bir çok ülkede yapılan Formula 1 yarışlarında sigara reklamı yasağını uygulanırken Bahreyn bu yasağı en son koyan ülkelerden biri olmuştu.
Brezilya: Brezilya, sigaraların üzerinde bulunan ‘light’ veya ‘mild’ gibi aldatıcı ürün tanıtıcılarını yasaklayan ilk ülke olmuştu.
Çin: Dünyada her üç sigaradan birinin içildiği Çin’de de sigara yasağı uygulanmaya başlandı. Çin’in başkenti Pekin’de kamu binalarının büyük bir bölümünde sigara içme yasağı gelmişti. Ancak yasak, büyük baskılar yüzünden bar ve lokantaları kapsamıyor.
Hong Kong: Hong Kong’da da 1 Ocak 2007’den itibaren sahilde ve parklarda sigara içenleri para cezaları bekliyordu. Bar, sauna ve gece kulüplerinde sigara içme yasağı 2009 yılının ortalarında yürürlüğe girdi.
Kuzey Kore: Kuzey Kore yönetimi sigara içmeme günü dolayısıyla 24 saatlik bir yasak uygulamıştı. İçenleri büyük cezaların beklediği ülkede lider Kim Yong İl’in kanser olduğu iddiaları üzerine bu tür katı kurallar uygulanmıştı.
Suudi Arabistan: Medine, dünyada sigara satışının yasak olduğu tek şehir olarak kayıtlara geçmişti. Medine`de sekiz sene önce Hz. Muhammed`in kabrinin bulunduğu Harem çevresinde başlayan sigara satış yasağı, zamanla okul çevreleri ve mescit kenarlarındaki dükkânlarda uygulanmıştı. Suudi Arabistan Havayolları’na ait uçakta sigarasını söndürmeyi reddeden Sudanlı adam inişte polis tarafından tutuklanmış ve daha sonra çıkarıldığı mahkemede sigarayı bırakmak için bir klinikte tedavi gördüğünü söyleyip özür dilese de 30 kırbaç cezası almaktan kurtulamamıştı.