Gazetelere her zamankinden çok ihtiyacımız var

Gazetelere her zamankinden çok ihtiyacımız var
Gazetelere her zamankinden çok ihtiyacımız var
Avucumuzun içindeki ekrana dokunarak, bir 'link'ten diğerine atlayarak gezindiğimiz bir dünyada gazetenin yerini uzun zamandır tartışıyoruz. Modern filozof Alain de Botton internetin günlük yayınları yutacağını düşünenlerin aksine, "Kağıt iPad'e yenilmez" diyor
Haber: CEREN ŞEHİROĞLU - ceren.sehiroglu@radikal.com.tr / Arşivi

Günlük gazetelerin hayatınızdaki yeri ne? Sabah gazete okuma rutininiz teknolojiyle değişti mi? Ben gazetelere bağımlıyım. Ama çok dikkat dağıtıcı yönleri de var. Haberlerin prestijinin altında şöyle bir varsayım yatıyor: (Modern tarihin iki itici gücü politika ve teknoloji sağolsun), hayatlarımız sanki mütemadiyen kritik dönüşümlerin eşiğinde. Bu yüzden dünya fiber optik kablolarla örülüyor, havaalanlarındaki bekleme odaları monitörlerle kaplanıyor, şehirlerin kamusal alanları her an borsa değerlerini takip edebileceğimiz şekilde düzenleniyor.

Bunun dinle yarattığı karşıtlık beni hep çok etkiliyor. Dinlerde, anlayışı değiştirme ya da haber bültenleriyle biçimlendirme ihtiyacı yoktur. Büyük, kalıcı doğrular parşömene yazılır veya taşa kazınır. Avuçiçi ekranlarda kayan, değişen bilgi parçacıkları değillerdir. 1.6 milyar Budist için , M.Ö 485 yılından bu yana dünyayı değiştirecek nitelikte bir haber olmadı. Hıristiyanlar için de tarihin kritik olayları M.Ö 30’da bir Paskalya pazarında sona erdi.

Sosyal medyanın gelişimi uzun süredir hayatımızı işgal eden bir konu. Sizin facebook’la, YouTube’la, Twitter’la aranız nasıl? Tüm bunlar gazeteciliğin geleceğini nasıl etkileyecek? Yeni medya, gazetelerin hayatımızdaki rolünü çalamaz. Yalnızca iş modeline etki eder. Şimdi gazetelere her zamankinden çok ihtiyacımız var. Sadece tuhaf bir şekilde , onlara neden para verdiğimizi sorgulamaya başladık. Bu konuda gönülsüz davranıyoruz. Şu anda sıkıntıda olan iş modeliyle, hâlâ çok gerekli olan içeriği karıştırmamak gerek.

Tabloid boy gazeteler hakkında ne düşünüyorsunuz? Okuma tecrübesine nasıl bir etkisi var?Bence tabloid boy harika ve pek çok başarılı şey yapmaya fırsat veriyor. Önemli olan baskı kalitesinin düzgün, içeriğinin iyi olması…

Son birkaç yıldır dilimize dolanan ‘dijital devrim’ terimi hakkında ne düşünüyorsunuz? Gerçekten bir devrim var mı ortada?Evet var. Ama öncelikle sosyal alanda. Benim şu anda dijital devrim olmasa asla edinemeyeceğim bir sürü arkadaşım var.

Bilim kurgu gerçek oluyor

iPad’den okumak, iPhone’dan email’leşmek, günlük hayatı ‘twitlemek’, facebook’tan aşık olmak… Bir adım sonrasında ne var? Daha önce hayatımızda farklı olan neydi?Dünya zamanla daha da acayip yerlere gidecek. Bilim kurgu hikayeleri sonunda gerçek olacak. Bir gün beynimizi bilgisayara yükleyeceğiz ve fiber optik kablolar sayesinde sözcüklere ihtiyaç duymadan iletişim kurabileceğiz.

Günlük gazetenizde ne görmek istersiniz? Bugünün gazetecilik trendlerinde hoşunuza gitmeyen şeyler ne?En çok görmek istediğim şey iyi foto muhabirliği ve başarılı fotoğraf kullanımı. Bugünkü gazetelerdeki iyi fotoğraf kullanımı hiç yeterli değil. Görseller hep çok rutin ve sıradan. Sayfalar insana nefes alma imkanı tanımıyor. Fotoğraflar bir sayfayı çevirdiğinizde yüzünüze çarpmıyor, şaşırtmıyor.

Basın özgürlüğünü ve oto-sansürünasıl değerlendiriyorsunuz?Herkes kendini çeşitli sebeplerden sansürler. Bu bazen annesinin kalbini kırmamak, rahatsız etmemek için olur, bazen devleti, bazen de patronu. Tartışma özgür olmak ve olmamak çerçevesinde olmamalı. Daha çok, önemli, anlamlı olanı söyleyebilme yetisiyle saçmalama kabiliyeti karşılaştırılmalı. İngiltere’de basın özgür. Ama yine de medya gerçeğin muhteşem kaynağı değil.

iPad rezalet bir teknoloji

Klasik anlamda gazete okumanın artık nostaljik bir çağrışımı var mı? Yoksa kağıdı bırakıp, dokunmatik ekranları kucaklamak için henüz erken mi?Bence iPad asla tutmayacak, rezalet bir teknoloji. Gazeteler tek bir basit sebeple hayatta kalacak: Çünkü işe yarıyorlar. Bu anlamda çok daha ‘high-tech’ ve ebedi…

Gazeteciliğin geleceği konusunda iyimser misiniz, kötümser mi?Gazeteciliğin geçmişi hiçbir zaman mükemmel değildi. O yüzden şimdi kötümser olmak için bir sebep yok. İyimserim, çünkü bugün yeni perspektifler çok daha fazla kaynağımız var. Ama medyayla nasıl başa çıkacağımız öğrenmemiz gerek. İnsanlara propagandayı, ahmaklığın her formunu çözmeyi öğretecek dersleri destekliyorum.

Papirüsten iPad’e basın
M.Ö 59
Antik Roma’da ‘Acta Diurna’ adında bir bülten Julius Caesar’ın duyurularını halka bildirmek için dağıtılırdı.
M.S 713-734
Kaiyuan Za Bao adındaki parşömenlerde Tang Hanedanı’nın haberleri yayım-lanıyordu. Gazete elle, ipek üzerine yazılıyordu.
1556
Venedik Devleti’nde aylık Notizie Scritte gazetesi yayımlandı.
1582
Bugünkü anlamda ilk özel gazetenin temeli Pekin’de atıldı.
1605
İlk matbaada basılan, haftalık gazete Relation Antwerp kentinde çıktı.
1631
İlk Fransız gazetesi Gazette basıldı.
1690
Amerika’nın ilk gazetesi: Publick Ocurrences.
1702
İlk İngilizce günlük gazete Daily Courant yayına geçti.
1704
Dünyanın ilk gazetecisi olarak bilinen Daniel Defoe Review gazetesini çıkardı.
1831
İlk Türk resmi gazetesi Takvim-i Vekayi yayımlandı.
1833
The New York Sun’ın bir kuruşa satılmasıyla, ucuz gazete dönemi başladı.
1856
İlk tam sayfa reklam New York Ledger’da yayımlandı. Fotoğrafçı Mathew Brady çekimleriyle gazete ilanlarının popülaritesine katkıda bulundu.
1860
İlk gazete arşivi The New York Herald tarfından kuruldu.
1867
Türkiye dışında yayımlanan ilk Türk gazetesi Muhbir çıktı.
1868
Londra’da önce Reşat Bey’in sonra Namık Kemal’in yönetiminde Hürriyet gazetesi yayınlandı.
1873
İlk resimli günlük gazete New York’ta basıldı.
1877
İlk haritalı hava durumu Avustralya’da bir gazetede yer aldı. Washington Post gazetesi 10 bin tiraj ve 3 cent fiyatıyla piyasaya çıktı.
1903
İlk tabloid boy gazete Daily Mirror yayın hayatına başladı.
1948
Hürriyet gazetesi kuruldu.
1950
Milliyet gazetesi çıktı.
1954
Dünyada radyo istasyonlarının sayısı gazeteleri geçti.
1967
Gazete yapımında bilgisayar kullanımı başladı.
1971
Ofset baskı yaygınlaştı.
1973
 Washington Post muhabirleri Watergate skandalını ortaya çıkardı. 
1982
 USA Today yayın hayatına başladı.
1985
Sabah gazetesi kuruldu.
1995
The American Reporter internetten yayın yapmaya başlayan ilk gazete oldu.
1996
Radikal piyasada.
2010
Apple iPad’i piyasaya sundu.
Radikal  gazetesi tabloid boyla format değiştirdi.