Genler vücut ritmini de etkiliyor

Genlerin ritmimizi nasıl etkilediğini inceleyen Prof. Küfrevioğlu'ndan öneriler: Sabahın erken saatleri spor için uygun değil, akşam yemeği için ideal saat 6

ERZURUM - Atatürk Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü’nden bir grup bilim insanının yaptığı araştırmayla, bazı biyolojik saat genlerinin çalışma mekanizmaları belirlendi. Ekip başkanı Fen Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Küfrevioğlu, doğru bilinen birçok davranış yanlışlığının gen şifrelerinin çözülmesiyle anlaşılacağını söyledi.
Türkiye, Almanya, İtalya, Fransa ve İspanya’dan bilim adamlarının 2001’de başlattığı çalışmayla, insan yaşamına yön veren genlerin şifrelerinin çözülmesine çalışıldı, 750 genin fare embriyosu üzerindeki ekspresyon haritaları çıkarıldı. 

Kahvaltı ertesi tüttürmeyin
Canlıların saniye, dakika, saatler ve günler mertebesinde ritimlere sahip olduğunu belirten Küfrevioğlu, bu ritimlerin varlığının bilinmesine karşın, yapılan çalışmayla ritimlerin genetik olarak düzenlendiğinin anlaşıldığını belirtti. Sirkadiyen (24 saatlik) genlerinden ilk olarak 1994’de ‘CLOCK’ geninin keşfedildiğini ve 11’inin tanımlandığını ifade eden Küfrevioğlu, bu genlerin uyku, tansiyon, uyanma gibi yaşam ritimlerini düzenlediğini hatırlattı.
Küfrevioğlu, 24 saat içerisinde faaliyet gösteren önemli sirkadiyen olaylarından şu örnekleri verdi:
“Saat 1.00’da vücut kendini uykuya programlar. Bu saatte çalışanların hata yapma olasılığı artar. 2.00 en derin uyku halidir. 7.00 kan basıncının en keskin yükselmeye geçtiği andır. Spor yapılırsa kalp ve dolaşıma gereksiz yere yüklenilmiş olur. Sindirim organları bu saatte iyi çalışır, kahvaltı için iyi bir zamandır.
Saat 8.00 nikotinin sağlığa en fazla zarar verdiği saattir. Kahvaltıdan sonra içilen sigara, damarları her zamankinden fazla daraltır. 7.30’da bağırsak hareketliği hızlanır. 10.00’da vücut en yüksek ısısına ulaştığı için verimlilik en üst düzeydedir. Bellek dinamiktir. Ancak 10.00-12.00 arası kalp krizi riskine sık rastlanır. 17.00’da tansiyon ve dolaşım iyi durumda olduğu için spor için en iyi saattir. Saat 18.00 akşam yemeği için iyi bir saattir. Pankreas aktiftir. Saat 21.00 uykuyu tetikleyen melatonin salgılanmasının başlanma anıdır. Sindirim organlarının günlük görevi sona erdiğinden, bu vakitte yenilenler sabaha kadar hazmedilmeden kalır. Saat 22.30 bağırsak hareketliliği baskılanır.” (dha)