'İmalattan halka' doğrudan sanat

'İmalattan halka' doğrudan sanat
'İmalattan halka' doğrudan sanat

Kitlelere ulaşmanın anahtarı yine kitlelerde saklı... Kitle fonlama siteleri de bu fikrin peşinde

Artık bİr müzİk albümü çıkarmak İçİn yapım şİrketlerİnİn kapısında yatmaya, fİlm çekmek İçİn sponsor ve devlet fonu peşİnde koşmaya mecbur değİlsİnİz. Kİtle fonlama sİtelerİ bütün aracıları ortadan kaldırıyor

Bir sanatçının eser ortaya çıkarması 17’nci yüzyılda, bir zenginin kendisine inanıp para vererek fonlamasına bağlıydı. Sonraları galeri, müzik, film yapım ve organizasyon şirketleri gibi profesyonel kurumların ortaya çıkışı sanatı zenginlerin icazetinden kurtardı. Ancak geliri paylaşan aracı sayısı arttığından bütçeler şiştikçe şişti, riskler arttı. Bu yüzden bir eser ortaya çıkarmak giderek daha az kişiye tanınan bir fırsat haline geldi.
Yüz yıllarca böyle devam eden düzen internetle birlikte hızlı bir dönüşüm yaşadı. Online kaynak ve hizmetler, sürekli ucuzlayan ve yetenekleri artan teknolojik cihazlar ile birleşince kendinden önce çok büyük kaynak ve imkanlara muhtaç pek çok şeyi herkesin ulaşabileceği sınırlara soktu.
Diğer yandan son dönemin salgını sosyal ağların kurduğu arkadaşlık bağları, ardından belirli hedef ve ilgi alanlarına yönelik birleşmelere sahne oldu. Böylece yüzyıllar öncesinin sanat destekçisi burjuva sınıfının yerini bizzat o içeriği tüketecek kişilerin fonladığı yepyeni bir yapı aldı.
Bugün gerçekleştirmek istediği hayali için kaynak arayanlara aracılık yapan birçok site bulunuyor. Özellikle film ve müzik dalında projesi olan ancak büyük yapım şirketlerine kendini kabul ettiremeyen kişi ve gruplar bu siteler aracılığıyla bu hayallerini gerçekleştirebiliyor.
Türkçeye ‘kitle fonlaması’ olarak çevirebileceğimiz ‘crowd funding’ akımı, sıradan insanların inandıkları projelere yaptığı çoğu zaman birkaç doları geçmeyen yardımlarıyla büyük kaynaklar yaratmasını temel alıyor. 

Hayalden gerçeğe
Büyük yapım şirketlerinin hiçbirine kendini kabul ettiremeyen Libbie Schrader, çareyi resmi sitesi (libbieschrader.com) MySpace ve Facebook sayfası üstünden kitle fonlamasını kullanmakta bulmuş. 5 şarkılık bir albüm için prodüktör, müzisyen, stüdyo ve benzeri giderleri yaklaşık 2 bin 500 dolar bedelle hesaplayan Schrader kitle fonlamasıyla beş albüm yayımlamış. Çıkarmayı düşündüğü yeni albümü için başlattığı kampanyada 8 bin doların üstünde kaynak toplamış.
Kitle fonlaması için beklenti sahiplerine hizmet sunan IndieGoGo, ArtistShare, Pledge Music ve Kickstarter gibi siteler herkesin kendisini ve hedefini anlatan tanıtıcı sayfalar hazırlayıp para toplamasını mümkün kılıyor. Toplanan bedelin yüzde 4 ile 30’u site tarafından hizmet komisyonu olarak kesiliyor. Sadece Kickstarter’ın bu yıl 40 milyon dolar topladığı düşünülürse bu yöntemle yabana atılmayacak bir kaynağın yaratıldığı ortaya çıkıyor.
Kitle fonlamasını kullanarak rekabetin en yoğun olduğu film ve müzik dünyasına adım atanların başarısı da yabana atılacak cinsten değil. Dünyanın en prestijli müzik ödülü Grammy alanlar arasında bu yöntemi kullanan kimi sanatçılar da bulunuyor. Tüketici tarafında aracıların ortadan kalkmasının en önemli faydası büyük yapım şirketlerinin cüret ya da tenezzül etmeyeceği cesur yapımların ortaya çıkması oluyor.
Elbette bu yöntemin kullanıldığı tek alan sanat eserleri değil. Örneğin Spot.Us sitesi kitlesel medyanın gözden kaçırdığı, haber yapmaya değer görmediği ya da bir sebeple görmezden geldiği kimi konular hakkında haber dosyaları yapmak isteyen gazeteciler için kaynak topluyor. Oluşan fonun kaynağı gazeteci tarafında anonim olduğu için herhangi bir baskı grubu oluşturması da söz konusu olmuyor. Bu yöntem bağımsız haberciliğin en benzersiz kullanım alanlarından biri olarak dikkat çekiyor.
Kitle fonlamasıyla can bulan bu birey ve grupların dev sermaye gruplarını tahtından indirmesi şimdilik mümkün olmasa bile diri tuttukları var olma ümidiyle dünyaya renk kattıkları ve rekabeti körükledikleri kesin.


    ETİKETLER:

    Facebook

    ,

    MySpace

    ,

    sanat

    ,

    haber