Kadehler rakı için kalkıyor

Kadehler rakı için kalkıyor
Kadehler rakı için kalkıyor
Neyzen Tevfik'e 'üstat rakı nasıl içilir' diye sormuşlar. Cevabı "adam gibi" olmuş. Biz buna bugün 'insan gibi' diyelim, tadını kaçırmadan, abartmadan içip keyfini çıkaralım...
Haber: MÜGE AKGÜN / Arşivi

Yakın zamana dek neredeyse tüm dünyada ‘Türk içkisi’ olarak bilinen rakıyla ilgili özel bir kutlama ya da etkinlik yoktu. Beş yıl kadar önce rakı severlerin kurduğu “Büyükkeyif” adlı web sitesinin başlattığı “ Dünya Rakı Günü” gelişerek yoluna devam ediyor. Bu akşam Kumkapı’da start alacak, 7 Aralık Salı günü Çiçek Pasajı ve Balık Pazarı’nda, 10 Aralık’ta Tomtom Sokak’ta devam edecek olan kutlamalar 11 Aralık Cuma günü Samatya’da büyük bir partiyle son buluyor.
İstanbul’un meyhaneleri ve balıkçıları ile ünlü bu beş semtinde bulunan birçok restoran “Dünya Rakı Haftası”na özel hazırlanan bir fiks mönü uyguluyor. İçki dâhil başlangıçlar, ara sıcaklar, ana yemekten ve tatlıdan oluşan mönü 20 cl rakı dâhil 50 lira olarak belirlenmiş.

Rakının yolculuğu
Dönem dönem kimi nedenlerle yapımı, içimi yasaklansa da yıllar içinde milli içkimiz olarak kabul edilen rakı ile bu toprakların tanışması 16. yüzyılın sonlarında oluyor. Divan edebiyatına da girdiği gibi o zamana dek popüler olan içki şarap. İçki yasağının en amansız olduğu, ölüm cezasına varan cezaların verildiği, en katı kuralların konduğu dönem ise Bekri Mustafa’nın çağdaşı, fıkralara girecek kadar içki severliği ile de ünlü IV. Murat dönemi. Sofra kültürümüzde ayrı bir yeri olan rakıya dair adının nereden geldiği, ilk kimin yaptığı gibi rivayetler de az değil.
Kimilerine göre rakı sözcüğü yapıldığı razaki üzümünden kimilerine göre ise Arapçada ter damlası demek olan “arak”dan geliyor. İmbikten süzülerek dam-la damla üretilen bir içkiye ter damlası denmesi daha mantıklı gibi. İlk kimin yaptığına gelince 11 yüzyıl öncesine dayanan bir Arap İtalyan ortak yapımı gibi görünüyor. Araplar Sicilya’yı fethettiğinde üzüm şırasını damıtarak elde ettikleri alkolle yaraları dezenfekte ederken, Sicilyalılar bu alkolün içine anason ekleyerek tutone adı verilen bir içki yaparlar.

Rakı içme adabı
Rakı kadehinin üçte bir dolu haline tek, yarıdan biraz fazla haline duble deniyor. Üçte bir rakı üçte bir su üçte bir de buzla içilmesi en yaygın olanı. Bir tek rakı en az bir saate yayılarak içilirse sarhoş yapmıyor, keyif boyutunda kalınıyor. Saatte bir buçuk duble içmenin sonu sarhoşluk., üç duble ise komaya sokuyor.
Meze dediğimiz atıştırmalıkların yanı sıra rakının yanında mutlaka su içilmesi gerekiyor. Çünkü her bir ölçü rakı vücuttan dokuz katı su atıyor. “Çilingir Sofrasında Rakı” kitabının yazarı Deniz Gürsoy’a göre ‘güneş batmadan rakı içilmemeli, öncesinde ya da sonrasında başka içkiyle karıştırılmalı’. En önemli tavsiyesi ise rakıyı dost sofralarında içmek.

Rakı nasıl yapılır?
Yaş üzüm ya da kuru üzüm parçalanır, ezilir ve karıştırılır. Sonra özel tanklarda fermente edilerek içindeki şekerin alkole dönmesi sağlanır. Ardından da damıtma başlar. Suma denilen bu üzüm alkolü karışımının anason tohumu ilavesiyle ikinci kez damıtılmasından ve alkol oranını düşürmek için su ilavesinden sonra elde edilen içkiye rakı adı veriliyor.
Rakı genellikle yüzde 65 üzüm sumasından yapılıyor ve alkol oranı en az yüzde 40 oluyor. Damıtıldıktan sonra meşe fıçılarda 30- 90 gün arası dinlendirilen rakılar filtrelendikten sonra şişeleniyor.

Her derde deva anason
Rakıya ruhunu veren anason beyaz çiçekleri, tüylü yeşilimsi meyveleri olan maydanozgillerden yarım metreye ulaşan boyda otsu bir bitki. Doğu Akdeniz ülkelerinde yetişiyor. Anasonun tatlımsı tadı ve kokusu içinde bulunan “anethol” denilen yağdan geliyor. Anethol alkolde çözündüğü için anasonlu içkiler suyla karıştırıldığında beyaz oluyor. Anason tohumu sinirleri yatıştırıcı, kalbi güçlendirici, kan dolaşımını düzenleyici özellikleri ile bilinir. Karın ağrısına, astım ve nefes darlığına iyi gelir.


    ETİKETLER:

    Akdeniz

    ,

    Dünya

    ,

    YAŞ

    ,

    Şarap

    ,

    Rakı

    ,

    Beyaz