Kadın bedeninden kente

Kadın bedeninden kente
Kadın bedeninden kente
Galeriler sezonu açıyor. Performansın önemli isimlerinden Şükran Moral ve VALIE EXPORT Zilberman'da, Azade Köker ise yeni çalışmalarıyla CDA Projects'te.

Kardeş galeriler Zilberman ve CDA Projects, sezonu açıyor. Zilberman, performans sanatının iki yıldız isminin Şükran Moral’la VALIE EXPORT’un ortak sergileri ‘Despair & Metanoia’ya ev sahipliği yaparken, CDA Projects de Azade Köker’in ‘Moving Spaces’ sergisini ağırlıyor. Her iki sergi 12 Eylül - 26 Ekim’de ziyaret edilebilir.
Galeri Zilberman’da sezonun ilk sergisinin amacı biri Doğu’dan, diğeri Batı’dan iki feminist sanatçının rehberliğinde Doğu-Batı meselesine ışık tutmak. Serginin en ilginç özelliği de birbirlerinden habersiz benzer stratejiler geliştiren iki feminist sanatçıyı, Şükran Moral’la VALIE EXPORT’u ilk kez ortak bir sunumda bir araya getirmesi. Türkiye ’de performans sanatının en bilinen isimlerinden Şükran Moral, kariyerinin başından beri toplumsal cinsiyet eksenli performanslarıyla hetero-kuralcı toplum baskılarını topa tutuyor. Yer yer performanslarının ‘yıkıcılığıyla’ kültür-sanat basını dışında da merak konusu olan Moral’ın en tanınmış performansları arasında, erkeklere ayrılmış bir hamamda kadınlara ait bir alanı geri kazanmayı hedeflediği ‘Hammam’ ve Karaköy’de bir genelevi mekân yaptığı ‘Bordello’ işleri sayılabilir. Bu gibi işlerinden sonra ucu ölüm tehditlerinin de eksik olmadığı tepkilerle karşılaşan Moral, bu sergisinde de sanatçının hayatına ideal bir örnek olarak çarmıha gerilmeyle ilgili bir işini sunuyor. Sergiye ismini de veren ‘Despair’ (Çaresizlik) işi ise okyanus ortasındaki bir teknenin içindeki göçmenleri gösteriyor.
‘Metanoia’ ise (Yunancada ‘aklın ötesi ve kefaret‘ anlamına geliyor) Avusturya’nın dünyaca tanınan ve işleri bu sene Venedik’te sergilenen performans sanatçısı VALIE EXPORT’un 1970’lerden bu yana gerçekleştirdiği 29 performansın videolarını içeren enstalasyonunun ismi. Performans sanatında feminist sanat tarihi açısından çığır açıcı bir öneme sahip VALIE EXPORT, film ve video kullanımında da öncü isimlerden biri. 1960’lar Viyanası’nda sansasyonel performanslarıyla adından söz ettiren Aksiyonistlerden feyz alan ama feminist ajandasıyla onlardan ayrılan VALIE EXPORT, 1968’de ‘Tapp und Taskino’da bedeninin çıplak olan üst kısmına sinema sahnesinden örnek alınmış bir kostüm giymiş ve sokaktan geçen herkesi ona dokunmaya davet etmiş, bu performansıyla dönemin basınında hedef gösterilmişti.
Zilberman’daki sergide ise gösteriye dahil olan, sanatçının erken dönem performans videolarından biri olan “Man & Woman & Animal”da (Adam & Kadın & Hayvan) (1970-73) sanatçı, cinsiyetin dini ve tarihsel inşasını, ikiciliğini ve din merkezli güç mekanizmalarını inceliyor. “Cuts/Elements of Observation” (Gözlemleme Kesitleri/Parçaları) (1973), “Hyperbulia” (Aşırı İsteklilik) (1973) ve “Syntagma” (Sentagma) (1983) birkaç video-şiir, video ve performans sanatının deneysel dilini vurguluyor. Her iki sanatçı da serginin 11 Eylül’deki açılışında yer alacak.
Berlin ve İstanbul ’da dönüşümlü olarak yaşayıp çalışan Azade Köker’in CDA Projects’teki işlerinin odağında ise kentin akışkanlığı teması var. CDA’in her bir odasını ‘başarısızlığa uğramış deneyler’ olarak kurgulayan Köker, ‘Moving Spaces’ başlıklı sergisinde yeni çalışmalarına yer veriyor. İşlerinde farklı malzemelerle, iki ve üç boyutluluk kullanarak seyircinin algısıyla oynayan Köker, kentin kazandığı değişken anlama odaklanıyor.