'Kapitalizm düş kırıklığı'

LONDRA - Komünizmin sembolü Berlin Duvarı’nın yıkılışının 20. yıldönümü vesilesiyle bir anket yaptıran BBC, 1989’da egemenliğini ilan eden kapitalizmin bugün tüm dünyada hayal kırıklığı yarattığını ortaya koydu. Ankete katılan 27 ülkeden 29 bin kişinin sadece yüzde 11’i serbest piyasa ekonomisinin düzgün işlediğini düşünüyor. Bu oranın yüzde 20’yi geçebildiği iki ülke ABD ve Pakistan. Dünya genelinde yüzde 51’lik çoğunluk ise kapitalizmin denetim altına alınması ve reforme edilmesini istiyor.
Kapitalizmin kusurlarının denetim veya reformla düzeltilemeyeceğini ve ‘yeni bir ekonomik’ sistem gerektiğini düşünenlerin oranı ortalama yüzde 23, ancak bu oran Fransa’da yüzde 43’e kadar çıkıyor. Hükümetin gelir dengelerini düzenlemede daha aktif rol oynamasını isteyenler 22 ülkede çoğunluk olurken, finans ve piyasalara müdahale etmesi gerektiği de neredeyse küresel bir mutabakat yaratıyor. Hükümet düzenlemelerinin azalmasını isteyenlerin çoğunluk olduğu tek ülke ise Türkiye.
Sovyetler Birliği’nin çöküşünün iyi mi yoksa kötü mü olduğu konusunda da derin fikir ayrılıkları var. Amerikalıların yüzde 81’i, Almanların yüzde 79’u, Britanyalıların yüzde 76’sı SSCB’nin yıkılması olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyor. Gelişmiş Batı devletleri dışında ise durum farklı. Örneğin 10 Mısırlıdan 7’si Sovyetler’in dağılmamış olmasını tercih ediyor.
BBC World Service adına araştırmayı yapan GlobeScan Enstitüsü’nün başkanı Doug Miller’in ifadesiyle, “1989’da duvar yıkıldığında kapitalizmin zafer kazandığı zannedildi ama bu son 12 ay içerisinde dünyada meydana gelen olumsuz ekonomik gelişmeler durumun farklı olduğunu gösteriyor” (bbc)