scorecardresearch.com

Karşılaştırmalı modern sanat tarihi

Karşılaştırmalı modern sanat tarihi
25/10/2012 14:11
Karşılaştırmalı modern sanat tarihi 'SaltVanAbbe' serisinin son sergisi 'Modern Zamanlar' Picasso, Braque, Leger gibi Batılı ustalarla Dino, Mualla ve Mübin'i yan yana getirerek karşılaştırma imkânı sunuyor.
Haber: MÜGE BÜYÜKTALAŞ / Arşivi

Hollanda- Türkiye ilişkilerinin 400. yılı kapsamında Salt’ta gerçekleşen ve tüm yıla yayılan SaltVanAbbe sergi serisinin son ayağı ‘Modern Zamanlar’, 20. yüzyılın ilk yıllarından başlayarak bolca savaş, devrim ve değişim geçirmiş bir neslin sanatçılarını bir odada buluşturuyor.
Picasso ile Abidin Dino, Fikret Mualla ile Juan Gris, Robert Deleunay ile Mübin Orhon, Leo Gestel, Georges Braque, biraz ileride Nurullah Berk, Jean Bazaine ve başka bir çok önemli isim, birlikte İstanbul ’da bir odadalar. Odada cam yok ama Salt Galata’dan biraz kafanızı dışarı uzatsanız karşınızda Topkapı Sarayı, Ayasofya duruyor. Üzerinden çok zaman geçmiş şüphesiz, son gördüklerinden beri, belki bir kartpostalda, belki de bizzat yürüdükleri caddelerdeki gibi değil manzara. Her şey ne kadar da modernleşmiş!
Bu, onların ilk karşılaşması değil. Pek çok kez Paris sokaklarında, eş dost sohbetlerinde, bazen kitap sayfalarında, çoğunlukla da sergi duvarlarında yan yana geldiler. Bu defa ‘Modern Zamanlar’ vesilesiyle bir araya gelen farklı coğrafyalardan sanatçıların ortak konusu ‘modernleşme’.
Modernleşmeyi anlatabilmek için değil, anlayabilmek için görülmesi gereken sergide bir tarafta Batı’da modernin oluşum evreleri görülebilirken, diğer yanda moderleşmenin yarattığı etkilerin izleri okunabiliyor. Tarihte kalan ve unutulmaya yüz tutan hikâyeler de bu buluşma vesilesiyle yeniden canlanıyor. Anlıyoruz ki, etkileşim her şeyi yörüngesine almış, tarihler, isimler ve yerler yüzyılın geçmişine ışık tutuyor.
‘Modern Zamanlar’da Picasso ile Braque’ın işleri aynı duvarda asılı, aralarında Juan Gris ve Fikret Mualla var. Picasso ile Braque’in tanışıklığı, tam da Picasso’nun ‘Avingnon’lu Kadınlar’ isimli eserini tamamladığı zamana denk gelir. Braque’ın tam da aynı dönemde kübizm etkisine girmesinin sebebini söylemeye gerek yoktur herhalde. Sergide iki Braque yan yana duruyor, birinin tarihi 1909, yani Picasso’yla tanıştıkları 1908 senesinin tam bir yıl sonrası.
Yıl 1953, Paris’te ‘Salon des Réalites Nouvelles’ sergisi yapılıyor. Genç sanatçı Mübin Orhon’un işi de sergilenen resimler arasında. Mevzubahis sergilerin 1939 yılına Sonia ve Robert Deleunay’nin ön ayak olduğu organizasyonla başladığı biliniyor. O dönem avangard etkiler ön planda, herkes yeni bir şeyler üretebilme çabasında. Sanatçılar zor şartlarda geçimlerini sağlamaya çalışıyor ve neredeyse hemen herkesin yolu biraz Paris’ten geçiyor. Deleunay ile sergideki bir başka isim olan Fernand Leger’in tanışıklıkları ise çok daha eskiye, 1909’lara gider. Leger’in Montparnasse’e taşındığı dönemde Jacques Villon, Henri Le Fauconnier gibi isimlerin de katılımıyla kendilerine özgü bir kübist tavır geliştirip tarihe ‘Section d’Or’ olarak geçen oluşumu meydana getirirler.
Yıllar çabuk geçer, Rus devrimi sonrası İstanbul’a kaçan, sonra Paris’e giden Serge Poliakoff, burada Deleunay’le tanışacak, dönemin önemli isimlerinden biri olarak tarihe geçecektir. 2. Dünya Savaşı sonrasında değişen dengeler daha agresif tavırlar geliştirir ve devrim sesleri yükselmeye başlar.
1968 sonbaharı bütün dünyayı etkileyecektir. Abidin Dino, o dönemde Paris’tedir. 68’de Paris sokaklarında olmanın etkileri mürekkep olarak kâğıda dökülür; 69 senesinde Yüksel Arslan, Karl Marx’ın ‘Das Kapital’ini resimlemeye karar verir. Arslan ‘Le Capital’ isimli arture’unu geliştirdiği özel formülüyle resimler; toprak, boya, yumurta akı, kemik iliği, tütün, kan ve idrar...
Daha anlatılacak yüzlerce hikâyeyi beraberinde getiren sergi, 2012 sonuna kadar devam ediyor. Sergi ‘postmodern’ olmadan önce kesinlikle görmenizi tavsiye ederiz! Sergide yukarıdakilerin dışında isimlerini burada saymanın mümkün olmayacağı birçok önemli sanatçının işleri yer alıyor. Gitmeden önce fikir sahibi olmak isteyenler www. saltonline.org adresinden detaylı bilgi edinebilir.

http://www.radikal.com.tr/110665311066530

YORUMLAR

Bu habere henüz yorum yazılmamış.