Kimini öldürür, kimini güldürür

Kimini öldürür, kimini güldürür
Kimini öldürür, kimini güldürür

ABD, San Diego?daki lüks tatil köyü Rancho Bernardo Inn, ?Kazazede Paketi?yle müşterilere vazgeçtikleri her hizmet karşılığında indirim sunuyor. Prof. Sen, krizin davranışları iki türlü etkilediğini söylüyor.

Ekonomik kriz, lüks bir otelde az paraya konaklama fırsatına da dönüşebiliyor, kafede bedava internet bağlantısı imkânının elden gitmesine de... Peki bu gelgitler davranışlarımızı nasıl etkiliyor? Onu da Nobel'li ekonomist Prof. Amartya Sen anlatıyor

LONDRA - 2009 yılının dünyaya bırakacağı iz, hiç kuşku yok ki ekonomik kriz oldu. Şimdilerde bazı banka ve finans kuruluşlarından kâr haberleri gelse de birçok ülke yüzyılın en büyük krizlerinden birinin ağırlığını hissetmeye devam ediyor. İşletmeler de birkaç senede atlatılması beklenen krizle kendi yöntemlerini yaratarak başa çıkma derdinde. Son 24 saatte sadece ABD’den böyle iki haber geldi.
Önce fırsat haberi: San Diego’da lüks bir tatil köyü, odalarda çadırda kalmak koşuluyla geceliği sadece 19 dolara konaklama imkânı sunmaya başladı. Üç yüzme havuzu, iki restoran, bir spa ve golf sahası bulunan lüks Rancho Bernardo Inn tatil köyü, ‘Kazazede Paketi’ adlı promosyonuyla, bu ay içinde iki hafta, vazgeçilen her hizmet karşılığında indirim sunacak.
En ucuz seçenek olan 19 dolarlık uygulamada müşteriler yatak, kahvaltı, klima, havlu, tuvalet kâğıdı, mini bar ve ışıklandırma hizmetlerinden faydalanamıyor. Yatakların başını dahi duvardan söken otel çalışanları, odaya sadece küçük bir çadır bırakıyor. Paket 16-31 Ağustos tarihlerinde uygulanacak.
Tasarruf haberiyse şöyle: New York’un en uğrak yerlerindeki kafeler, internet erişimlerini sınırlandırma kararı aldı. Amaç, müşterilerin bir fincan kahveyle saatlerce oturmalarını engellemek. Naidres zincirinin sahibi Janice Pullicino, krizden beri kafelerin yeme-içmeden çok internet için kullanıldığını, günün en yoğun vakti olan öğle saatlerinde yemek yemeye gelen çalışan kesimin, internetten faydalanmaya çalışanlar yüzünden saatlerce oturacak yer bulamadığını söylüyor. Bu da müşteri kaybına yol açıyor. Pullicino, çözüm olarak internet kullanım saatlerini 11.00 ve 14.00 olarak belirlemiş. Starbucks ise para karşılığı alınan bir kartla kullanıcıların iki saat boyu internetten faydalanabilmesini sağlıyor. 

Yakınlaştırır da, ayırır da...
Peki ekonomik durgunluk davranışlarımızı nasıl etkiliyor? Harvard Üniversitesi’nden Nobel ödüllü ekonomist Prof. Amartya Sen, mali sıkıntının bir yandan insanları birbirine yakınlaştırdığını, bir yandan da ayırdığını söylüyor. “Kötü durumda olmanın yarattığı ortaklık hissi vardır. Ekonomik krize kadar işlerini çok iyi yürüttüğünü, bu nedenle farklı olduğunu düşünen biri, resesyonla birlikte kendisini toplumun geri kalanıyla bir hissedebilir. Öte yandan işlerini kaybeden bazı insanlar, sağlık güvencelerinden dahi yoksun kalıp doktora bile gidemiyor” diyen Sen, yoksunluğun grubun tüm üyelerince paylaşılmazsa ayırıcı etki yapacağını söylüyor: “Krizin etkilerine karşı önlem alırken yalnızca bugünü değil, geleceği de göz önüne almalı. 2. Dünya Savaşı’nın ardından ülkelerin yeniden inşasında, 30’ların Büyük Ekonomik Buhranı önemli ve olumlu rol oynadı.” (Yaşam Servisi)