Kültür başkenti İstanbul ve 'yarı yol' muhasebesi

Kültür başkenti İstanbul ve 'yarı yol' muhasebesi
Kültür başkenti İstanbul ve 'yarı yol' muhasebesi

Ön sıra soldan sağa; Burcu Dağürküden, Emre Gözgü, Başak Erzi, Dilek Ayman, Yılmaz Kurt, Gazi Selçuk... Arka sıra soldan sağa; Mehmet Güntekin, Deniz Erbaş, Necmettin Yemiş, Afşin Altaylı, Aslı Aydemir, Mehmet Gürkan, Sevinç Özek Terzi... FOTOĞRAF: MUHSİN AKGÜN

70 bin klasik Türk müziği notası dünyaya açılıyor, ilk Çocuk Bienali pek yakında, kenti tasarım mahyaların donatmasına az kaldı, mahallelerde şenlik var... İstanbul Kültür Başkenti macerasında sefasını sürdüklerimizi yad edip gelecek programa göz attık
Haber: BAHAR ÇUHADAR - bahar.cuhadar@radikal.com.tr / Arşivi

İstanbul ’daki güvercinlerin yumurtalarını, beyaz güvercin yumurtalarıyla değiştirelim. İstanbul’da beyaz güvercinler uçsun barışın sembolü olarak... Cep telefonunuzdan mesaj atın, mantınız kapıya gelsin. Yurtdışına da teslimat mümkün! Yemek kültürümüz 2010 çatısı altında sunulsun... Beyaz güvercinler ve mobil mantı, İstanbul’un seçildiği açıklanınca İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı’na önerilen onlarca ‘Zihni Sinir’ projeden ikisi.
‘Başkent’ olarak altı ayı geride bırakan İstanbul’dan, 2010’a özel 200’den fazla kültür sanat etkinliği geçti. Biletinin peşinde koştuğunuz bir dans gösterisi, bir caz konseri, kentin merkezi sanat noktalarının dışında kalan mahallenize konmuş bir güncel sanat sergisi de olabilir başkentin size değen yanı. Beyoğlu ’nda tramvayın ucuna takılmış, önünüzden çalgısı çengisiyle geçen müzisyen ekibine şaşkın bakışlar fırlatmış olabilirsiniz. Topkapı Sarayı’nda mesela, binlerce yıllık tabak çanaklar başkent şerefine tek tek kutulanmış, tanzim edilmiş görücüye çıkmaya hazırlanırken, duymamış olabilirsiniz sarayın odalarında olan biteni...
Genel Sekreter Yılmaz Kurt’a, yolun yarısında işin ‘kaptanlarından’ biri olarak hayıflandığı, ‘Şurada da eksik kaldık ama...’ dediği mevzular olup olmadığını soruyoruz. “Avrupa Kültür Başkenti gibi bir projeyi İstanbul ölçeğinde bir kentin geneline yaymak kolay değil. ‘Tamamen yaptık ettik’ demek zor. Ama 34 belediye, 39 kaymakamlıkla ortak çalışmalar yürüttük. Başarılı olduk diyebiliriz altı aylık dönem için. Diğer Avrupa kültür başkenti ortaklarımız program kitabımızı görünce bir ürküyor” diyor. İkinci dönemde amaçları, projelerin daha fazla insana ulaşması...
Ajans, 2 bin 433 proje başvurusu arasından seçilen 614’ünü yürütüyor. Yıl sonuna yetişemeyecek restorasyon çalışmaları tamamlanıp teslim edilecek. Artistik Komite Koordinatörlüğü altında toplanan kültür sanat projelerineyse genç bir ekibin elleri değiyor. Çoğunun çalışması 2008’den beri sürüyor; marifetlerin büyük kısmı sergilenmiş. Toplu ‘yarı yol’ muhasebesi kapsamında, ekiple hem olan biteni hem de yakında görücüye çıkacak projeler arasında kanlarını en çok kaynatanları konuştuk...  

Genel Sekreter Yardımcısı ve Artistik Komite Koordinatörü Mehmet Gürkan: İstanbul için yapılması istenilen ama bir türlü adım atılamayan birçok şeyi ajans olarak başlattık. Kaynak yaratılıyor, paralar geliyor. Diyorsunuz ki Topkapı Sarayı’nı onaracağız. Mutfaklar bölümü hem restore edilecek, hem keşif, tanzim yapılacak. ‘Hadi’ diyorsunuz, bakıyorsunuz proje yok ya da yanlış proje söz konusu... Bir taraftan onu yaptırmaya, bir taraftan uygulamaya yetiştirmeye çalışıyorsunuz. Başladığımızda İstanbul’un ciddi bir röleve, restorasyon projesi problemi vardı. Bunlar olmadan uygulamaya geçemiyorsunuz. Ondan dolayı çok zaman kaybettik.
Kentsel Projeler Direktörü Sevinç Özek Terzi: Topkapı Sarayı’nda yürüttüğümüz çalışmada önceliğimiz deprem nedeniyle çok zarar görmüş ve teşhirden birçok eseri toplanmış mutfak bölümüydü. Ama restorasyonun doğasında her zaman öngöremediğimiz şeyler çıkıyor. Başka bir öncelik gündeme geliyor, harem bölümünde restorasyon yapalım diyoruz, bakıyoruz projesi yok. Yapıların ihtiyaçları her an değişiyor. Sorun olmayan bir noktada çok ciddi bir şey çıkabiliyor. Kolları sıvıyoruz, bakıyoruz proje yok. O zaman projesini hazırlatalım dedik, böyle 13-15 proje hazırladık.
Klasik Türk Müziği Yönetmenliği, Yönetmen Mehmet Güntekin: 20 projemizin ikisi bitti, 18’i devam ediyor. ‘Türk Müzik Kültürünün Hafızası’ adlı büyük bir dijital veri tabanı hazırlıyoruz. Türk müziğinde bilinen 70 binin üstünde eserin notası 29 Eylül’de dünyanın serbest kullanımına açılacak. 62 bin 500’ü klasik Türk müziği, 7 bin 500’ü halk müziği. Klasik Türk müziği sanatçısı Aytaç Ergen’in çalışmasıydı, 2010’a dahil ettik. Bütün notalar tarandı, versiyonlar karşılaştırılıp dijitale aktarıldı. Örneğin Itri’nin ‘Hisar’ bestesinin 350 yıldır kaç versiyonu varsa notaların hepsini görebileceksiniz. www.devletkorosu.com ve www.turkmusikisivakfi.org adreslerinden ulaşılabilecek.
Eğitim Projeleri Yönetmenliği, Yönetmen Yardımcısı Gazi Selçuk: Yaptığımız her şey çocuklar ve öğrencilerle ilgili. Öğrencilerin oynayabileceği tiyatro oyunları problemi söz konusuydu. Bir yarışma açtık, aralıkta sonuçlanacak. Türkiye ’den yazarların yazacağı 25, Avrupa’dan çevrilecek 10 yeni çocuk oyunuyla bu açığı kapatmaya çalışacağız. Kasımda da Türkiye’nin ilk Çocuk Bienali’ni düzenliyoruz.
Kültürel Miras ve Müzeler Direktörlüğü, Uzman Asistan Afşin Altaylı: 10 Eylül’de Adalar Müzesi açılacak Büyükada’da. Şimdilik ana mekân dışındaki açık ve kapalı alan sergilemeleri sürüyor. 14 Eylül’de de Santralİstanbul’da ‘İstanbul 1910-2010 Kent, Yapılı Çevre ve Mimarlık Tarihi’ sergisi açılacak. İstanbul’a ilişkin toplumsal, ekonomik hayattaki bütün veriler sistematize edilip haritalandırılıyor. Hepsi farklı sistemlerle yazılmış, farklı yıllardaki sokak adresleri bile çıkarılıyor.
Müzik ve Opera Yönetmenliği, Yönetmen Yardımcısı Emre Gözgü: Yeni bitti ama yankıları sürüyor: İsmet Sıral Yaratıcı Müzik Atölyesi... Kaçıranlar sitemizde videoları izleyebilir. ‘İstanbul ve Orgları’ projemizin ekimde üç konseri olacak. İstanbul’daki kilise orglarının envanter çalışması yapılacak. Üç yıldır desteklediğimiz Ulusal Gençlik Senfoni Orkestrası da 5 Eylül’e kadar Avrupa turnesinde olacak. 2007’de Şef Cem Mansur liderliğinde kurulan orkestranın, 2008’den beri bizce desteklenerek, sonraki yıllar için kalıcı bir kuruma dönüşmesi açısından önemli.
Kent Kültürü Yönetmenliği, Uzman Necmettin Yemiş: Bu hafta İstanbul Fashion Week ve Dice Kayek’in İstanbul Modern’de sergilediği ‘Kontrastlar Şehri İstanbul’ başlıyor. Ajanstaki bütün projelere destek veren ‘Gönüllü Programı’mız çok önemli, 6 bin gönüllümüz oldu. Öğrenciler de var, 60 yaşında biri de, işsiz ya da garson arkadaşımız da. En önemli ayak, mahalle şenlikleri. Kadırga’da yaptık, Rumelikavağı’nda 2-3 Ekim’de yine muhtar, öğretmenler, emeklilerin düzenlediği, bizim koordine ettiğimiz ikinci şenlik olacak. Sarıyer’in geçmişine dair sosyoekonomik sempozyumlar, tiyatrolar, etkinlikler olacak.
Geleneksel Sanatlar Yönetmenliği, Asistan Başak Erzi: Önümüzde Mahya Tasarım Yarışması var, başvuruları 5 Ekim’e kadar alıyoruz. Mimar, tasarımcı gibi farklı disiplinlerden insanlar da ilgi gösterdi. Mahya, ilk İstanbul’da ortaya çıkan çok önemli bir aydınlatma tasarımı örneği. Beş tasarıma ödül verilecek, sergisi olacak, kataloğu basılacak. İstanbul’un Ustaları projemizle geleneksel sanat üretimi yapanların envanteri çıkarılıyor. 500’ü aşkın isme ulaştık. www.istanbulunustalari.com açıldı. Harita ve kitap bir ay içinde hazır olacak. Aralıkta 10 ustanın bir araya getirildiği belgesel bitmiş olacak.
Sahne ve Gösteri Sanatları Yönetmenliği, Asistan Burcu Dağürküden: Projelerimizin yüzde 80’i tamamlandı. 15-22 Eylül’de, nisanda başlamış, yıl boyunca temsilleri olan Dans Platform İstanbul projesi gerçekleşecek. Üniversitelerin modern ve klasik dans birimleriyle işbirliği halinde ve koreografi, temsil, forum platformu gibi birimleri barındıran çok ayaklı bir proje. Genç dansçılarla koreografları, dans tiyatrosu yapanlarla klasik dansçıları bir araya getirmeyi planlıyor. Ekimde de İstanbul’da yaşayan Avusturyalı sanatçı Stefan Bohun’un Türkiye’den insanlarla bir araya gelip İstanbul üzerine yazdığı dans tiyatrosu ‘Cihangir Insomnia’ prömiyer yapacak.
Görsel Sanatlar Yönetmenliği, Yönetmen Yardımcısı Deniz Erbaş: 2010, kamu kaynağının kültür sanat alanına ilk kez müdahil oluşunu da sembolize ediyor. Bu konuda görsel sanatlar alanında üç model çıktı. Kadırga’da Fatih Belediyesi’nin tahsis ettiği binada, Kadırga Sanat Üretim Merkezi’ni açtık. İlçedeki çocuk ve gençlerle atölyeler yapıldı, sanatçılara atölye imkânı sunuldu. 2011’e dek sürecek, bu altyapıyla Fatih Belediyesi’ne devredeceğiz. 2010 bittiğinde Taşınabilir Sanat projesinin yapmış olduğu 190 sergi projesi Kartal’dan Küçükçekmece’ye, Ümraniye’den Eyüp’e çok yeni bir izleyici kitlesiyle ilk kez buluşmuş olacak. Haziranda Antrepo No:5’te Sanat Limanı’nı açtık. İnsanların ücretsiz girip çıkabileceği bir alan. Arabistan’dan çağdaş sanat sergisi ‘Edge of Arabia’ var önümüzdeki dönemde. ‘İstanbul’da Yaşıyor ve Çalışıyor’ projemiz de tamamlandı, 2008’den beri altı uluslararası sanatçıyı İstanbul’a davet ettik. Geldiler, çalıştılar, ürettiler. Ekimde Sanat Limanı’nda ve Tophane-i Amire’de final sergileri  olacak.
Kentsel Projeler Direktörlüğü, Uzman Dilek Ayman: Ekim sonunda ‘İstanbul’un Rum Mimarları’ sergisiyle kentte seçilmiş birtakım binaların mimari özellikleri ve mimarlarının hayat hikâyeleri sunulacak. Zoğrafyan Müzesi Mezunları Derneği’nin başvurusuyla gerçekleşiyor. Hrant Dink Vakfı’nın projesi ‘İstanbul’un Ermeni Mimarları’ sergisi de Karaköy-Feriköy arasındaki binaların hikâyesini anlatıyor. Sergi Erivan’a da gidecek. ‘Vortvots Vorodman Kilisesi’nin Kültür Merkezine Dönüşme Projesi’ de bizi çok heyecanlandırıyor. Ermeni kilisesi, atıl durumda ama muhteşem bir ahşap yapı. Restorasyonu sürecek ve kültür merkezine dönüşecek.