Mae West'in dudaklarına oturursak Dali de bizi görür!

Mae West'in dudaklarına oturursak Dali de bizi görür!
Mae West'in dudaklarına oturursak Dali de bizi görür!
Haber: GÜLNAZ CAN / Arşivi

Salvador Dali, ürettiği imgelere en fazla aşina olduğumuz sanatçılardan biri. Kebapçılardan liseli odalarının duvarlarına, onun tablolarının afişlerini görmem mümkün. Çok yönlü, fazlasıyla üretken, kimliğini bir sanat ürünüymüşçesine işlemiş, inşa etmiş, yahut tesadüflerle absürdleştirmiş, kimilerine göre bir metaya dönüştürmüş, nesillerce ilham alınmış, biraz deli bir adam.
Paris’teki Centre Pompidou, iddialı Dali retrospektifinde belki de bu yüzden sanatçının eserlerini bir araya getirmekle yetinmemiş. Merkez, ”Daha da interaktif, daha da interaktif olmalı” diyerek hazırladığı aşikâr sergiyle, İspanya’da Dali Müzesi gezenler, İstanbul dahil, başka şehirlerde Dali sergisi görenlere dahi özel ve yeni bir tecrübe yaşatıyor.
Sergide çıplak, içine doğru kıvrılmış, savunmasız bir Dali karşılıyor bizi önce. Ardından iki otoportreyle meydan okuyor izleyiciye, mesafeli bakışları ve geleneksel portre duruşuyla... Manifestoları duvarlarda, kübist resimleri, televizyon röportajları, ceketleri, heykelleri, Bunuel ya da Halsman ile filmleri, happeninglerin videoları, çizimleri ile tarihi bir karakter olarak Dali sergileniyor.
Biraz yoğun ve kalabalık bir sergi. Bazı eserleri görebilmek için insan duvarını delmek gerekiyor; bu tam olarak başarılamayabiliyor. Akılda harfler ve gözler, kalem ve fırça, karanlık ve aydınlık, kadınlar, erkekler, kaşıklar, atlar, bulutlar, masalar ve saatler kalıyor. Parça parça… Bunları insanın zihninde birleştirip bir kocaman Dali tablosu yaratması kaçınılmaz oluyor. Sergide izleyicinin yaptığı tek reprodüksiyon bu değil.
‘Mae West’in Yüzü’, sergi alanında yeniden inşa edilmiş. Dali’nin zaten bir mekân olarak tasarladığı, 1974 tarihli tablosuna, 2012’yi de ekliyor Pompidou. ‘Rita Mae West Odası’nda, meşhur dudak koltuğa oturuyor sergiyi gezenler. Tepedeki kameranın karşıdaki duvara, dev perdeye yansıttığı görüntü tabloyu yeniden üretiyor ve bu kez izleyici içinde oluyor. İnsanın kendini Mae West’in dudaklarında, bir Dali yerleştirmesi ve tablosunun içinde bulması müthiş eğlenceli. Burada fotoğrafını çekip Facebook’a yahut başka sosyal ortamlara koymak da cabası: “Dali de beni gördü!” başlığıyla… Çünkü işte burada Dali de bizi görüyor!
20. yüzyılın tartışmalı figürlerinden olan Salvador Dali, 30 yılın ardından ikinci kez bir retrospektifle Centre Georges Pompidou’da. ‘Belleğin Azmi’, Patlayan Rafaelesk Kafa gibi başyapıtlarının yanı sıra, medya manipülasyonları, teatral müdahaleleri, tartışmalı politik yaklaşımlarıyla “Ben Sürrealizmim!” diyen sanatçının personası da izleyiciye sunuluyor.
25 Mart’a kadar sürecek sergi şu sıralar Paris’teki popülaritesini sürdürüyor. Nisan ve eylül ayları arasında ise Madrid’de Reina Sofia Müzesi’nde olacak.