Matbaayı durdurun!

Matbaayı durdurun!
Matbaayı durdurun!

Newsweek in 17 Şubat 1933 tarihli ilk sayısının kapağı en üstte. Son matbu sayı 31 Aralık ta yayımlandı. En alttaki ise sadece dijital olarak yayımlan

Önde gelen haber dergilerinden, 80 yaşındaki Newsweek artık sadece dijital. Gereken her şey yapılmış ama dijital dergi, okura yeter mi? Tabletteki dergiyi sevmek mümkü mü?

Bir dergiyi ancak düzenli okurları var eder. Bir kafenin veya barın, garsonu tanıyan, hep aynı yere oturan ve hep ‘her zamankinden’ yiyip içen müdavimleri gibi, bazı vazifeşinas insanlar her hafta dergisini alır, okur ve etrafındakilere anlatır. Bu tür okurlar muhabiri, yazarı, editörü tek tek tanır; okumaya hep belli bir köşeden başlar; bazı yazıları da hep sonraya, geniş zamanlara bırakır. Zaman kâğıtta hızlı eskimez. Okurlar bu hissi sever.
80 yıllık haber dergisi, New York merkezli Newsweek, böylesi okurlarını üzme pahasına, 2012’de radikal bir karar aldı ve matbaayı durdurdu. Dergi bu yıl itibariyle sadece dijital ortamda yayımlanıyor. İki sene evvel ‘bir dolar’ karşılığında el değiştirmesinin ardından Amerikan dergiciliğinin efsane isimlerinden Tina Brown’ın başına geçtiği Newsweek kan kaybediyordu (zararı 2012’de 40 milyon dolar, kaybettiği okur sayısı son on yılda 1,5 milyon). Piyasa şartlarının da zorlamasıyla zarlar atıldı ve yola sadece tablet ve akıllı telefon üzerinden devam etmeye karar verildi.
İçerik de sağlam, görsel de...
Sezar’ın hakkı Sezar’a, Brown’ınki de Brown’a… Newsweek’in ilk ‘sadece dijital’ sayısı, hem görsel kalite hem de içerik açısından son yıllarda yayımladıkları matbu baskıların üstünde. Hatta, meydanı boş bulunca rehavete kapılan ezeli rakip Time’ın da üstünde. Brown ve ekibi, ilk sayının özel olması için yoğun çalışmış, iyi bir ürün çıkartmışlar.
Önce kapak… Newsweek, dijitale geçerken kapakta elini korkak alıştırmamış, ABD’nin ağzı en kalabalık yazarlarından Tom Wolfe’a başvurmuş. Gazeteci kimliğiyle de (ve sözünü sakınmamasıyla) bilinen Wolfe ilkin alameti farikası, janti beyaz takım elbisesiyle, gezegenin en pahalı portre fotoğrafçılarından Platon’un karşısına oturmuş, ardından da ABD’nin yeni yükselen değerlerini, Wall Street’in insafsız, izansız, yeni ‘çakallarını’ okkalı bir sistem eleştirisine tabi tutmuş. Söz konusu kişiler, dünyayı krize sürüklerken kendini sağlama alan yeni moda zenginler. Bu süreç Newsweek’in de sonunu getirdiğinden, konu tercihi manidar. Üstelik Wolfe’un sözlerinden nasibini ilk alan kişi Facebook’un patronu Mark Zuckerberg. Yani Newsweek, henüz adım attığı dijital ortamda daha bir soluklanmadan, mekân sahibine kafa tutarak işe başlamış.
Ev sahiplerine bozuk, ama yeni mekânın nimetlerinden de yararlanıyor Newsweek. Dijital baskıda en özenilen unsurlar, infografikler ve interaktif uygulamalar. Kalite ve derinlikleri basılı derginin çok ötesinde (bu sayıdaki ‘anatomi dersine’ dikkat)! Dergi, tabletin artık standart hale gelen avantajlarını da kullanmış. Fotoğraf galerileri yüklü, yazıların arasına özel videolar, ses dosyaları serpiştirilmiş; dikkat diri tutuluyor.
Dergi eski formunu da muhafaza ediyor. Özel sayfalar baki. Dosya sayısı da eskisinden çok değil ama yazılar daha uzun; haberler yan unsurlarla daha zengin. Yeni sürümü okurken dergilerin dijital gelecekleri hakkında fikir yürütebiliyorsunuz: Bundan böyle yazılar daha uzun ve ağır, konular daha çeşitli olabilir. Beri yandan, ilgi eşiği dijitalde çok düştüğünden daha sansasyonel kapaklar da bekleyebilirsiniz.
Ama yine de mahzunluk veriyor Newsweek. Tabletteki bir dergiyi, kaliteli de olsa, tanıdık, bildik bir obje olarak sevebilmek zor. Evet, içindeki her şey aynı, ama o eski dergi değil artık.
Düzenli okurlar buna da alışacak mı? Kötümserleri çok duydunuz; iyimser bir cevap derginin son sayısındaki mektuplar arasından gelsin. John J. Ireland isimli bir ‘müdavim’ yazıyor: “Muhtemelen en uzun süredir Newsweek okuyan kişi benim. Babam, dergiyi piyasaya ilk çıktığında almaya başlamıştı. Ben o zamanlar 8-9 yaşlarındaydım; birkaç ay sonra 88’ime basacağım. Newsweek’i her hafta okudum. 1953’te abone oldum; o gün bugün aboneyim (…) Newsweek’i kurtarmaya çalıştığınız için teşekkürler. Karım için bir iPad aldım ve dergimi okumayı her hafta oradan sürdüreceğim.”